DÒNG SỰ KIỆN. * CHÀO MỪNG ĐẠI HỘI LẦN THỨ XIII CỦA ĐẢNG * ĐẠI DỊCH COVID-19 * CUỘC THI VIẾT “BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TP HÀ NỘI”

38 năm đếm nhịp thời gian

16-03-2015 13:09
Kinhtedothi - Ngày đêm đếm nhịp thời gian cho Thủ đô, chiếc đồng hồ trên nóc tòa nhà Bưu điện Hà Nội không chỉ trở thành biểu tượng lịch sử của Hà Nội mà còn là niềm tự hào của mọi người con đất Hà Thành.

Trở về ký ức

Những năm 1995, tôi vẫn nhớ như in lần đầu tiên bố chở anh em tôi lên Hồ Hoàn Kiếm du xuân. Bố đi công tác xa nhiều nên anh em tôi ít có dịp được đi chơi. Do vậy, chuyến đi lên Hồ Gươm lần đó, hình ảnh tháp Rùa, cầu Thê Húc, quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục đều để lại nhiều ấn tượng sâu đậm.

Kỷ niệm đáng nhớ nhất, vẫn còn lưu giữ trong tôi cho đến nay là những bức ảnh đen trắng đã ngả màu thời gian và giai điệu bài hát “Lãnh tụ ca” của nhạc sỹ Lưu Hữu Phước. Riêng đối với ca khúc “Lãnh tụ ca”, tôi được nghe lần đầu tiên khi đi ngang qua tòa nhà Bưu điện Hà Nội nơi có tháp đồng hồ cao 14m. Tôi vẫn nhớ thời đó, xe ít, người thưa nên tiếng chuông, tiếng bài hát vang xa khắp phố phường, người ở xa cũng dừng lại nghe; tiếng chuông trở thành âm thanh của cuộc sống.

Do đó, tôi quyết định tìm hiểu về tháp đồng hồ trên nóc tòa nhà Bưu điện Hà Nội. Người đầu tiên tôi tìm gặp là ông Đào Văn Dư, một trong hai người từng tham gia hoàn thiện hệ thống Tháp đồng hồ. Tuy nhiên, đến nay, thợ sửa đồng hồ lâu năm trên phố Hàng Phèn (cửa hàng số 13 Hàng Phèn, nơi ông Dư làm trước đây) không biết hiện ông đang ở đâu và làm gì từ khi về hưu.

 
Ông Kiều Hồng Vân - nhân viên kỹ thuật nguồn điện đồng hồ Viễn thông Hà Nội.
Ông Kiều Hồng Vân - nhân viên kỹ thuật nguồn điện đồng hồ Viễn thông Hà Nội.
Để tìm ông, tôi đã đến nhiều cửa hàng đồng hồ trên phố Hàng Bông, Hàng Ngang, Hàng Đào nhưng mọi thông tin về ông Dư đều mập mờ. Người bảo ông đã mở cửa hàng riêng ở Lý Thường Kiệt để kinh doanh, người lại nói ông chuyển sang Gia Lâm, có người lại bảo mở cửa hàng ở nhà một người con.

Nhưng quả thực trong cái rủi lại có cái may, trong lần tìm đến Bưu điện Hà Nội để hỏi thông tin về ông Đào Văn Dư, tôi có dịp được gặp, làm quen với ông Kiều Hồng Vân – nhân viên nguồn điều hòa Trung tâm Viễn thông 2- Bưu chính viễn thông Hà Nội. Ông là người đảm nhiệm vận hành tháp đồng hồ Hà Nội.

Ông Kiều Hồng Vân năm nay đã gần 60 tuổi, người giản dị, hiền lành và rất nhiệt tình. Ông Vân đam mê đồng hồ từ nhỏ và sớm dành tình yêu cho chiếc đồng hồ nằm trên nóc tòa nhà Bưu điện Hà Nội. Ông tâm sự: “Khi còn bé, tôi hay theo bố đi làm, cơ quan bố không để lại cho tôi nhiều ấn tượng, chỉ biết trong phòng làm việc của bố có vô số những chiếc đồng hồ lớn nhỏ.

Chỉ đến khi, tôi được bố đưa lên đến tầng 5 và dẫn vào bên trong “bụng” của chiếc tháp đồng hồ, tôi mới phần nào hiểu hơn về công việc của bố. Tại trung tâm của sân thượng, tháp đồng hồ dựng đứng, cao vút hướng thẳng lên bầu trời. Theo bố vào bên trong “bụng” tháp, tôi được tận mắt chứng kiến những bậc thang dựng đứng, vòng vèo dẫn lên đến đỉnh tháp.

 

Qua 3 lần leo cầu thang, tôi lên đến đỉnh của tháp đồng hồ Hà Nội, trong khi bố làm việc, tôi say sưa chứng kiến những chuyển động kỳ lạ của chiếc kim có hình dáng như những chiếc búa tạ và âm thanh phát ra từ những chiếc bánh xe khổng lồ to gần bằng mâm cơm. Trong “bụng” tháp 4 hệ thống đồng hồ tương ứng với 4 mặt của tháp lần lượt hướng ra Tháp rùa, Tràng Tiền, Ngân hàng Nhà nước và nhà khách Chính phủ.

Sau hôm đó, tôi đã kể với bạn về việc mình được vào bên trong chiếc đồng hồ khổng lồ ấy nhưng không ai tin cả, họ nói rằng trên đời này chẳng có chiếc đồng hồ nào có thể chui vào bên trong. Chính điều này, tôi quyết định tìm hiểu về tháp đồng hồ để thuyết phục bọn bạn về sự thật ấy. Cũng vì vậy, tôi trót “yêu” nó từ bao giờ không hay”.

Bí ẩn bên trong tháp đồng hồ

Theo lời kể của anh Kiều Hồng Vân, đồng hồ ở Bưu điện Hà Nội dùng chung đường đây với đồng hồ ở chợ Hàng Da, chợ Mơ, Bách hóa Tổng hợp, chợ Đồng Xuân, chợ Ngã Tư Sở. Do hệ thống phức tạp nên trước đây đôi lúc đã xảy ra tình trạng 4 mặt đồng hồ hiển thị thời gian khác nhau, người dân Hà Nội nói vui rằng: 1 mặt chỉ giờ chuẩn thế giới (GMT), 1 mặt chỉ giờ London, 1 mặt chỉ giờ Mỹ và 1 mặt chỉ giờ Việt Nam.

Để giúp tôi hiểu sâu hơn về hệ thống điều khiển tháp đồng hồ, ông Vân dẫn tôi vào một văn phòng nhỏ khoảng 20 m2 nằm ở tầng 1 của tòa nhà Bưu điện Hà Nội. Nói về căn phòng này, ông cho biết: Phòng Tổng khống chế của đồng hồ tháp có 2 chiếc “đồng hồ mẹ” thay nhau hoạt động. Trong trường hợp “đồng hồ mẹ” 1 hỏng, đồng hồ 2 sẽ thay thế nhiệm vụ vận hành đồng hồ trên tháp. Gắn liền với “đồng hồ mẹ” là tủ khống chế có chức năng điều chỉnh giờ và chuông nhạc. Chuông và nhạc đồng hồ sẽ được đánh bài lúc 6 giờ, 12 giờ, riêng ngày lễ Tết sẽ đánh thêm vào lúc 9 giờ và 15 giờ.

 

Miêu tả đơn giản là vậy nhưng để vận hành được hệ thống gần 40 năm không xảy ra trục trặc lớn nào nhân viên kỹ thuật của Bưu điện Hà Nội đã phải làm việc vất vả, ông Vân cho biết: “Từ khi đưa vào hoạt động, chiếc đồng hồ vẫn duy trì hoạt động như lúc lắp đặt.

Chỉ có một thay đổi nhỏ là chúng tôi đã thay đổi từ mô tơ dòng điện 3 chiều thành dòng điện 1 chiều, để đảm bảo động cơ ổn định hơn. Hiện nay cái khó của những người duy trì hệ thống này là toàn bộ hệ thống đã cũ, không có thiết bị thay mới. Nhiều lúc, anh em kỹ thuật phải tự thay thế bằng linh kiện từ gia công chế tác vì thiết bị thay thế không mua ở đâu được. Tuy nhiên, phải khẳng định rằng, chiếc đồng hồ này từ trước đến nay hoạt động rất bền bỉ”.

“Bên cạnh đó, để tiếng chuông chung của Thủ đô ngân nga đều mỗi nhịp, Bưu điện Hà Nội khi ấy đã phải thành lập một tổ mang tên Tổ đồng hồ với biên chế 12 người và ông Đào Văn Dư là một trong số những người ấy. Những người thuộc Tổ đồng hồ năm xưa giờ đều đã ngoài 80, họ đã trở thành những ông già, bà lão. Nhiều người không còn biết tin tức về nhau nhưng trong họ, chiếc đồng hồ trên tầng 5 tòa nhà Bưu điện Hà Nội vẫn là một ký ức sống động” - anh Vân cho biết thêm.

Trải qua 38 năm, tháp đồng hồ Hà Nội đã bị hỏng hóc nhiều, bài hát “Lãnh tụ ca” không còn ngân vang vào những khung giờ nhất định nhưng với những nhân viên, cán bộ làm việc tại tòa nhà Bưu điện Hà Nội, tháp đồng hồ Hà Nội vẫn luôn là một hình ảnh không thể lãng quên. Với những người như ông Kiều Hồng Vân, mỗi lần nhắm mắt lại, họ lại cảm nhận được không khí của ngày 2-9-1978, ngày Quốc khánh nước Việt Nam, cũng là ngày tháp đồng hồ chính thức đi vào hoạt động.
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
TAG: