Bộ Y tế lý giải mô hình Đại học Khoa học sức khỏe

- ​Đối với các cơ sở đào tạo nhân lực y tế, năm học 2019 - 2020 là năm học thứ hai thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong tình hình mới. Đây cũng là năm học đầu tiên thực hiện những quy định mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục ĐH. Với trách nhiệm được giao, Bộ Y tế đang triển khai rất nhiều chương trình, đề án. Cụ thể, Bộ đang xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ hai đề án rất quan trọng: Đề án thành lập Hội đồng Y khoa quốc gia và tổ chức thí điểm thi quốc gia để xét cấp chứng chỉ hành nghề có thời hạn; Đề án sắp xếp, phát triển một số cơ sở đào tạo thành ĐH Khoa học sức khỏe. Bộ Y tế được Thủ tướng Chính phủ giao chủ trì xây dựng Nghị định về đào tạo chuyên sâu trong lĩnh vực sức khỏe.

Có thể nói, khi các chương trình, đề án, văn bản nói trên được ban hành, công tác đào tạo nhân lực y tế sẽ có những thay đổi mạnh mẽ cả về hệ thống, mô hình, cơ cấu đào tạo và chính sách sử dụng nhân lực với mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở đào tạo cũng như chất lượng nguồn nhân lực và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Như ông vừa nêu, một trong những đề án sẽ được triển khai là sắp xếp, phát triển một số cơ sở đào tạo thành ĐH

- ​Trước hết, phải khẳng định khoa học sức khỏe bao gồm nhiều lĩnh vực: Khoa học y sinh (sinh học di truyền, giải phẫu, sinh lý, mô phôi, vi sinh...), y học, y học cổ truyền, dược học, răng hàm mặt, điều dưỡng, kỹ thuật y học, y tế công cộng... Mô hình ĐH trong đó có các trường thành viên đã có ở Việt Nam như các ĐH Quốc gia (Hà Nội, TP Hồ Chí Minh), ĐH vùng (Thái Nguyên, Huế, Đà Nẵng).

Mô hình này đã được khẳng định trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục ĐH. Đối với lĩnh vực khoa học sức khỏe, cũng đã có một số mô hình như ĐH Khoa học sức khỏe Lào, ĐH California Sanfrancisco (University of California, Sanfrancisco)... Cách đây gần 20 năm, chủ trương thành lập ĐH Khoa học sức khỏe ở Việt Nam đã được đề cập, dự kiến đặt tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Về bản chất, đây là mô hình ĐH trong đó có các trường thành viên chuyên ngành là trường ĐH Y, ĐH Dược, ĐH Điều dưỡng, ĐH Y tế công cộng... Theo mô hình này, sẽ tạo quyền tự chủ học thuật cho các trường thành viên theo từng chuyên ngành nhưng lại phát huy tối đa hiệu quả thông qua sự chia sẻ nguồn lực chung như bộ máy quản lý, điều phối, đầu tư cho các bộ môn cơ bản, cơ sở thuộc khối khoa học y sinh.

Hiện nay chúng tôi đang nghiên cứu xây dựng Đề án để có mô hình phù hợp nhất, trên nguyên tắc đảm bảo đúng quy định của pháp luật nhưng vẫn giữ được truyền thống và thương hiệu của cơ sở đào tạo. Chúng tôi cũng xác định quan trọng là bản chất vấn đề chứ không phải là tên gọi, ví dụ ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh hiện nay hoạt động theo mô hình trường ĐH, sẽ được đầu tư, phát triển theo mô hình ĐH Khoa học sức khỏe.

- Việc thi quốc gia để cấp chứng chỉ hành nghề là xu hướng chung trên thế giới. Hiện nay Bộ Y tế đang đưa nội dung này vào Luật Khám bệnh, chữa bệnh sửa đổi và chỉ áp dụng cho những người chưa có chứng chỉ hành nghề. Những người đã được cấp chứng chỉ hành nghề thì không phải qua kỳ thi này. Dự kiến, việc thi sẽ được áp dụng theo mô hình của các nước tiên tiến, ứng dụng tối đa công nghệ thông tin để thuận lợi nhất cho người dự thi, đảm bảo công bằng, khách quan và đánh giá đúng năng lực của người dự thi. Hội đồng Y khoa Quốc gia là mô hình rất nhiều nước đã áp dụng. Cơ quan này có chức năng tư vấn giúp Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Y tế xác định cơ chế đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực y tế có đủ năng lực nghề nghiệp để hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định.