Cá nhân hành nghề môi giới BĐS phải có chứng chỉ là quy định cần thiết

Cá nhân hành nghề môi giới bất động sản phải có chứng chỉ hành nghề

Luật Kinh doanh bất động sản (BĐS) năm 2023 có hiệu lực từ ngày 1/8 với nhiều quy định mới liên quan đến hoạt động kinh doanh BĐS nói chung và hoạt động môi giới BĐS nói riêng.

Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ BĐS bao gồm doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch BĐS, dịch vụ môi giới BĐS, dịch vụ tư vấn BĐS, dịch vụ quản lý BĐS tại Điều 61 Luật Kinh doanh BĐS 2023 quy định, tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới BĐS phải thành lập doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ BĐS và phải đáp ứng các điều kiện sau:

Phải có quy chế hoạt động dịch vụ môi giới BĐS.

Phải có cơ sở vật chất, kỹ thuật đáp ứng yêu cầu hoạt động theo quy định của Chính phủ.

Có tối thiểu 1 cá nhân có chứng chỉ môi giới BĐS.

Trước khi hoạt động kinh doanh dịch vụ môi giới BĐS, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới gửi thông tin về doanh nghiệp đến cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh nơi thành lập doanh nghiệp để được đăng tải trên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường BĐS.

Đồng thời căn cứ theo khoản 2 Điều 61 Luật Kinh doanh BĐS2023 có quy định về điều kiện để cá nhân hành nghề môi giới BĐS phải có chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS. Ngoài ra phải hành nghề trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch BĐS hoặc một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới BĐS.

Quy định chặt chẽ đối với người hành nghề môi giới BĐS là cần thiết

Trước đó, góp ý dự thảo luật, nhiều đại biểu Quốc hội cũng đã đề nghị rõ ràng về điều kiện của tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới BĐS, cá nhân hành nghề môi giới BĐS. Theo đó, người hành nghề môi giới BĐS buộc phải có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; phải hành nghề trong một sàn giao dịch bBĐS hoặc tổ chức môi giới.

Để cơ quan quản lý Nhà nước quản lý tốt các đối tượng này, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu chế tài xử lý cá nhân hoạt động môi giới BĐS không có chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS và không làm việc trong một tổ chức sàn kinh doanh BĐS.

Về trách nhiệm của chính quyền và chủ đầu tư, đại biểu đề nghị rà soát quy định cụ thể, rõ ràng hơn trách nhiệm của chính quyền và chủ đầu tư trong việc đảm bảo minh bạch thông tin để khách hàng chủ động, an toàn trong việc tìm, mua bBĐS.

Tuy nhiên bấy lâu nay, gần như việc này bỏ ngỏ. Thực tế, bất cứ người nào từ những công viên chức nhà nước đến những bà nội trợ, bán nước, xe ôm… đều có thể trở thành… môi giới BĐS.

Thống kê của Hội Môi giới BĐS Việt Nam (VARS) hiện cả nước có 300.000 môi giới BĐS, nhưng chỉ có khoảng 30 – 40.000 môi giới đã trải qua quá trình đào tạo chuyên môn nghiệp vụ một cách bài bản. Như vậy, số lượng môi giới BĐS chưa qua đào tạo chuyên môn nghiệp vụ có đến hàng trăm, hai trăm nghìn người. Điều đáng nói, các môi giới “tay ngang” gia nhập thị trường BĐS, thậm chí tham gia đầu tư để thổi giá đất, lừa đảo khách hàng.

Về câu chuyện này, theo anh Phan Khánh, môi giới BĐS của Công ty cổ phần tập đoàn F. cho rằng, việc quy định rõ ràng về điều kiện để cá nhân hành nghề môi giới bất động sản phải có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản. Ngoài ra phải hành nghề trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản hoặc một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản là việc hết sức cần thiết.

“Chương trình học để thi chứng chỉ này gồm có hệ thống các quy định pháp luật liên quan đến BĐS như Luật Nhà ở, Đất đai, Xây dựng, Kinh doanh BĐS, Thương mại và Bộ Luật Dân sự. Bên cạnh đó còn có nội dung tổng quan về dịch vụ môi giới BĐS, đạo đức, các quy định về chống rửa tiền, các thủ tục trong quá trình giao dịch BĐS, cách soạn thảo hợp đồng, kỹ năng môi giới (thẩm định giá, bán hành: quảng cáo, giới thiệu, khuyến mãi, hậu mãi) các yếu tố tác động đến BĐS…” – anh Phan Khánh nói.

Mặc dù theo anh, một số quy định cụ thể về quy tắc ứng xử, đạo đức hành nghề của nghề môi giới cũng như mối quan hệ giữa người môi giới với các chủ thể khác còn mù mờ… nhưng các kiến thức mà môi giới BĐS phải học thực sự cần thiết.

Nếu không siết lại và có cách quản lý tốt các đối tượng này sẽ rất bất công cho những người môi giới BĐS đã chuẩn theo quy định.

“Việc để những người môi giới BĐS tự do hoạt động sẽ gây ra nhiều hệ lụy. Bởi không ràng buộc cũng như chịu trách nhiệm nên các môi giới này tự do đẩy giá nhà/đất lên hay xuống. Hoặc nhiều môi giới BĐS tự do sẽ có chiêu “gửi giá” với chủ nhà/đất. Số tiền “gửi” này có khi lên đến hàng trăm triệu” – anh Phan Khánh cho biết.

Các môi giới BĐS tự do thường sử dụng như đưa ra thông tin không rõ ràng, mập mờ nhằm thuyết phục khách hàng thiếu kinh nghiệm hoặc sử dụng “chim mồi” để dụ dỗ khách hàng xuống tiền… “Rõ ràng, bởi không bị ràng buộc về mặt pháp lý với cả người mua lẫn người bán, môi giới BĐS tự do chỉ chờ nhận được phí môi giới là phủi tay nên hầu như rủi ro sẽ thuộc về khách hàng" – lời anh Phan Khánh.