Cổ phần hóa vẫn cũ như cũ

Điều đáng nói, mặc dù tiến độ CPH, thoái vốn được thực hiện với tiến độ "rùa bò" nhưng hàng loạt câu chuyện về thất thoát tài sản Nhà nước thời gian qua vẫn tiếp tục được nhắc đến.

Ngày 5/8, Bộ Tài chính tổ chức họp báo chuyên đề về “Kết quả thoái vốn, cổ phần hóa DNNN 6 tháng đầu năm 2019”. Theo đó, đến hết quý II/2019, chỉ có 1/18 DN thuộc danh mục các DN CPH theo Công văn số 991/TTg-ĐMDN của Thủ tướng Chính phủ được phê duyệt phương án CPH.

Ngoài ra, có thêm 5 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án CPH nằm ngoài công văn này. Lũy kế đến hết quý II/2019, đã có 35/127 DN thuộc danh mục phải cổ phần hóa theo công văn số 991. Như vậy, tiến độ CPH DNNN chưa đạt được kế hoạch đề ra, số lượng DN còn phải CPH là 92 DN, chiếm 72% kế hoạch.

Về tình hình thoái vốn, theo Quyết định số 1232/QĐ-TTg ngày 17/8/2017 của Thủ tướng Chính phủ, năm 2019 thực hiện thoái vốn tại 62 DN. Tính đến hết quý II/2019, có 9 DN thuộc danh mục ban hành theo Quyết định số 1232 thực hiện thoái vốn với giá trị 759 tỷ đồng, thu về 1.657 tỷ đồng.

Trong đó, Bộ Xây dựng thoái vốn tại Tổng Công ty Viglacera với giá trị sổ sách 690 tỷ đồng, thu về 1.587 tỷ đồng. Lũy kế từ năm 2017 đến hết quý II/2019, thoái vốn Nhà nước tại 88 đơn vị với giá trị 4.549 tỷ đồng, thu về 8.765 tỷ đồng. Tổng giá trị thoái vốn trong 6 tháng đầu năm 2019 là 2.092 tỷ đồng, thu về 3.831 tỷ đồng. Lũy kế tổng số thoái vốn từ năm 2016 đến hết quý II/2019 thoái 24.157 tỷ đồng, thu về 169.787 tỷ đồng.

Về tình hình đăng ký, giao dịch niêm yết trên thị trường chứng khoán, đến hết quý II/2019, theo rà soát của Bộ Tài chính vẫn còn 622 DN chưa thực hiện đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán. Đồng thời, Bộ Tài chính đã tiếp tục rà soát, bổ sung 158 DN vào danh sách các DN CPH phải thực hiện đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán. Như vậy đến nay, còn 780 DN CPH phải thực hiện đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Về nguyên nhân tiến độ CPH, thoái vốn vẫn chậm như cũ, đại diện Bộ Tài chính tiếp tục đưa ra những nguyên nhân không mới. Đó là một số bộ, ngành, địa phương, Tập đoàn kinh tế, Tổng Công ty Nhà nước còn chưa thực sự nghiêm túc triển khai kế hoạch CPH, thoái vốn, cơ cấu lại DNNN theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và chấp hành chế độ báo cáo.

Vai trò, nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu DN, đơn vị còn chưa cao, chưa quyết liệt trong việc đổi mới hoạt động của DN, công khai minh bạch, đúng quy định pháp luật, đảm bảo nguyên tắc thị trường, chống lợi ích nhóm trong CPH và thoái vốn Nhà nước.

Ngoài ra, quá trình CPH DNNN cần có nhiều thời gian để xử lý vướng mắc về tài chính, đất đai, lao động trong giai đoạn trước CPH làm kéo dài thời gian thực hiện tiến trình này. Đặc biệt, vấn đề xác lập hồ sơ pháp lý đất đai do UBND các địa phương thực hiện chậm, thời gian kéo dài hơn so với quy định, dẫn đến nhiều DN phải điều chỉnh tiến độ CPH. Bên cạnh đó, tỷ lệ phần vốn Nhà nước trong phương án CPH DNNN còn cao dẫn đến giảm sức hút đối với các nhà đầu tư mua cổ phần, ảnh hưởng đến thành công của việc CPH...

Để đẩy nhanh quá trình CPH, thoái vốn DNNN, Bộ Tài chính đề ra nhiều giải pháp. Trước mắt đề nghị Thủ trưởng, người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương, Ủy ban quản lý vốn Nhà nước tại DN chịu trách nhiệm đôn đốc các Tập đoàn, Tổng Công ty, DNNN. Các DNNN thuộc diện CPH cần khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ đất đang quản lý, sử dụng để lập phương án sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai trình UBND các tỉnh, TP trực thuộc T.Ư có ý kiến về phương án và giá đất để cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi tổ chức xác định giá trị DN CPH...