DÒNG SỰ KIỆN. * HỘI THẢO THỊ TRƯỜNG BĐS HÀ NỘI-TẠO LẬP KHÔNG GIAN SỐNG VĂN MINH * 45 NĂM CHIẾN THẮNG HÀ NỘI-ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG * AN TOÀN PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY

Công chức “mất điểm”, người dân thiệt thòi

Hương Giang
11-10-2017 09:35
Kinhtedothi - Bộ Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan thuộc TP Hà Nội đang được triển khai mạnh ở các đơn vị hành chính.
Nhiều người kỳ vọng, Bộ quy tắc này sẽ triệt tiêu hiện tượng gây khó dễ cho người dân của một bộ phận nhỏ cán bộ hành chính - biểu hiện khiến người dân bức xúc “chế” thành: Hành là chính. 
Khốn khổ vì thủ tục
Chị Nguyễn Mai Hiên và những người thân cùng góp vốn mở một công ty chuyên cung cấp suất ăn cho các trường học và khu công nghiệp. Suốt gần một tháng trời, chị chạy ngược chạy xuôi, kê khai đủ các loại giấy tờ. Tưởng các mẫu có sẵn chỉ việc điền vào là xong. Ai ngờ khi bắt tay vào làm, chị mướt mồ hôi và như lạc trong “ma trận”. Kê khai giấy tờ xong phải mang đến tận nơi nộp, mỗi lần đến nộp, người tiếp nhận hồ sơ chỉ ra cho chị một lỗi sai. Lần thì thiếu giấy giới thiệu, lần lại thiếu chữ kí, lần ghi chưa đúng qui định... Vậy nhưng, khi kiểm tra hồ sơ, cán bộ tiếp nhận không hướng dẫn chị chi tiết từng đầu mục, mà chỉ xem qua rồi bảo chị sửa lại, chị sửa, bổ sung và đi nộp đến lần thứ 4 mới có được bộ hồ sơ hoàn thiệp để xin giấy chứng nhận. Nghĩ lại chuyện bị “hành” đến mức “lên bờ xuống ruộng”, chị Hiên chưa hết bức xúc. Dường như việc đi lại, vất vả là… việc của dân, còn những cán bộ tiếp dân thì không mảy may xúc động.

Hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội,
chi nhánh quận Hai Bà Trưng. Ảnh: Thanh Hải

Còn anh Trần Văn Tuấn, vì cần gấp một số giấy tờ cá nhân nên anh chấp nhận “làm nhanh” theo giá dịch vụ. Nhanh thì nhanh thật, tiện thì có tiện, nhưng khi nhận giấy tờ, anh Tuấn tá hỏa vì mình bị… đổi giới tính thành nữ. Anh nhận giấy tờ mà ngậm ngùi cười ra nước mắt. Cuối cùng, cái “lỗi của người đánh máy” khiến anh phải hủy chuyến du lịch nước ngoài đã đặt trước mấy chục triệu đồng.
Quyết tâm thay đổi
Anh Tuấn, chị Hiên chỉ một trong rất nhiều trường hợp người dân chưa hài lòng về thủ tục hành chính ở một số cơ quan công quyền tại Hà Nội, đến độ ai cũng coi “hành là chính” là việc rất đương nhiên. Để giải quyết các thủ tục nhanh gọn, họ tìm mọi cách từ nhờ người thân, quen can thiệp, tìm cách “lách luật”, đến nhờ môi giới dịch vụ “làm nhanh” để được việc. Điều đó dễ hiểu vì sao khi vi phạm luật giao thông, người ta tìm mọi cách để khỏi bị phạt, bị giữ xe. Số tiền bị phạt nhiều khi cũng chẳng đáng là bao, nhưng nhiều người ngại ra kho bạc xếp hàng chờ nộp phạt, rồi lại bị giữ xe. Thế nên, đã có những chuyện tiêu cực xảy ra khi người vi phạm dấm dúi "làm luật” với cảnh sát giao thông. Nhiều vụ việc đã được phanh phui, dư luận lên án, nhưng dường như, đâu lại vào đó. Ai cũng cho rằng, đó là việc làm không tốt, người dân chịu cảnh “cực chẳng đã” mới phải tiếp tay vi phạm. Còn người thực hiện công vụ, vì cái lợi trước mắt mà đánh mất lòng tin, cái nhìn thiếu thiện cảm của người dân.
Điển hình của việc “hành là chính” tại Hà Nội vừa qua là việc người dân phải 6 lần “chạy đi chạy lại” mới được cấp giấy chứng tử tại phường Văn Miếu. Rất may, nhờ mạng xã hội, sự việc nhanh chóng được xử lý kịp thời. Điều đó cho thấy UBND TP và các ban, ngành thực sự quan tâm đến quyền lợi, nghĩa vụ của người dân. Kịp thời sửa sai, loại bỏ những hành vi không xứng đáng của những người đứng trong hàng ngũ công chức, viên chức của TP sẽ lấy lại được lòng tin về bộ máy chính quyền. Một thủ tục hành chính được thực hiện theo cách phục vụ dân gắn với trách nhiệm và đạo đức công vụ của người cán bộ - công chức, dù chỉ là việc nhỏ, vẫn mang lại ý nghĩa lớn và tạo niềm tin, hình ảnh của một chính quyền vì dân.
“Bất cứ thủ tục hành chính nào khi đặt ra và được chính quyền cũng như cán bộ, công chức thực thi biết coi dân là gốc, biết lấy lợi ích chính đáng của Nhân dân mà phục vụ, thì mới là mục tiêu mà cải cách hành chính phải hướng đến” - bà Bùi Thị An - nguyên đại biểu Quốc hội chia sẻ. Với Hà Nội, thời gian qua, TP đã nỗ lực rất nhiều để cải cách hành chính công. Đặc biệt, khi Bộ Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được các sở, ngành, đơn vị lồng ghép vào việc thực hiện cùng kế hoạch “Năm kỷ cương hành chính 2017” lại càng cho thấy sự quyết liệt đổi mới để các cơ quan hành chính lấy lại lòng tin của Nhân dân của Thủ đô.

Dấu hỏi từ hai phía
Chia sẻ về biểu hiện “Hành là chính”, PGS.TS Trịnh Hòa Bình - Giám đốc Trung tâm dư luận xã hội và truyền thông đại chúng, chuyên gia tư vấn các vấn đề xã hội Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam nhận định: “Câu chuyện “hành là chính” là có thật trong xã hội, gây bức xúc cho không ít người dân”.
Lý giải điều này, ông Trịnh Hòa Bình phân tích, có việc gây khó dễ trong thủ tục hành chính là do một số người ở vị trí tiếp xúc với người dân đã nhầm lẫn, thậm chí rất ngộ nhận. Họ là người thay mặt chính quyền, thực hiện nhiệm vụ chính quyền giao phó để làm việc cho Nhân dân, nhưng lại tưởng mình nắm quyền và “ban ơn” cho người dân. Do đó, để thể hiện “quyền hành” của mình, cán bộ công chức đã lạm dụng chức quyền để “hành” người khác bằng những việc “câu giờ” hay bắt bẻ, nạt nộ, làm khó dễ người dân.
Loại trừ những trường hợp nhũng nhiễu người dân để tư túi, hưởng lợi cho bản thân thì đa phần những người đó vẫn biết rằng hành động ấy không đúng, nhưng không vượt qua nổi thói quen và ý nghĩ đã ăn sâu vào thâm căn cố đế của mình. Từ đó, ông Trịnh Hòa Bình cho rằng, Bộ quy tắc ứng xử của công chức, viên chức sẽ góp phần chấn chỉnh những hành vi đó, làm cho mối quan hệ giữa công chức Nhà nước và Nhân dân trở nên tốt đẹp hơn, hiệu quả công việc cũng vì thế mà cải thiện hơn. Tuy nhiên, cũng theo ông Bình, đây là một hình thức chấn hưng văn hóa nên cần nêu cao sự tự nguyện, tự giác. “Phải tự bản thân những người trong cuộc thấy rằng, mình cần thay đổi. Họ phải thấy được trách nhiệm của mình, và thấy được sự phục vụ Nhân dân một cách tự nguyện, có niềm vui, có văn hóa, khi đó họ mới có thể thay đổi” - ông Bình nhấn mạnh.
Như theo ông Bình, “đánh” vào ý thức thôi chưa đủ, khâu kiểm tra, đánh giá, đôn đốc phải thường xuyên, liên tục. Trong cơ quan, tuân thủ tính gương mẫu từ nhân viên đến người đứng đầu, làm sao để việc thực hiện quy tắc ứng xử trở thành một nền nếp, tục lệ mới lành mạnh, trong sáng. Mỗi cá nhân thấy được trách nhiệm của mình trong đó, mỗi cơ quan, đơn vị cũng phải triển khai quyết liệt, triệt để hơn, để trở thành một cuộc cách mạng rầm rộ trong toàn TP, khi đó, những nét đẹp ấy có tính lan tỏa, mang lại hiệu quả cao. Khi công chức không phải học thuộc, không phải thực hiện theo sức ép mà tự bật trong chính ý thức của mình thì việc ứng xử văn minh ấy sẽ thành thường xuyên. Đây vừa là ý thức, nhưng vừa là trách nhiệm của mỗi người dân, của mỗi cán bộ công chức Nhà nước. Người dân đòi hỏi cán bộ hành chính ứng xử văn minh thì bản thân mình cũng phải văn minh trước. Sự phối hợp từ hai phía, sẽ tạo thuận lợi cho việc thực hiện qui tắc ứng xử đúng mực, gần dân và vì dân.

Phương Thu ghi