DÒNG SỰ KIỆN. * KỲ HỌP THỨ 15 - HĐND TP HÀ NỘI KHÓA XV * HÀ NỘI 2020 - HỢP TÁC ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN * GÓP Ý DỰ THẢO VĂN KIỆN ĐẠI HỘI XVII ĐẢNG BỘ TP HÀ NỘI * ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC CẤP VÀ ĐẠI HỘI XIII CỦA ĐẢNG * ĐẠI DỊCH COVID-19

Để di sản không đội nón ra đi

Lại Tấn
23-10-2019 08:08
Kinhtedothi - 6 tháng kể từ ngày Bộ VHTT&DL có quyết định thăm dò, khai quật khảo cổ tại khu di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (thôn Lai Xá, Hoài Đức, Hà Nội), hàng loạt dấu tích, hiện vật minh chứng cho quá trình lịch sử dựng nước hơn 3.000 năm tiếp tục được phát lộ.
Vậy nhưng, suốt 10 năm qua, câu chuyện về bảo tồn, phát huy giá trị của khu di tích tiền sơ sử hiếm hoi của Thủ đô vẫn chỉ được đem ra bàn đi, tính lại.
3 phương án bảo tồn
Ngày 22/10, Viện Khảo cổ học tổ chức hội thảo Báo cáo kết quả thăm dò, khai quật khảo cổ học di chỉ Vườn Chuối năm 2019. Tại Hội thảo, PGS Bùi Văn Liêm - Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học đã trình bày 3 phương án bảo tồn di chỉ này.
  Hố khai quật khảo cổ học tại Khu di chỉ Vườn Chuối năm 2019. Ảnh: Lại Tấn
Phương án 1 là bảo tồn nguyên trạng toàn bộ khu di chỉ Vườn Chuối gần 12.000m2. Phương án 2 là dành một phần diện tích di chỉ Vườn Chuối để thực hiện dựng bia giới thiệu về cụm di chỉ khảo cổ học, tiến hành xây dựng hồ sơ di tích đề nghị xếp hạng khi đủ điều kiện.
Phương án 3 là bảo tồn 6.000m2 nửa phía Đông di chỉ, tiến hành khai quật 6.000m2 nửa phía Tây di chỉ Vườn Chuối… với việc khai quật nghiên cứu làm rõ những giá trị đặc trưng của di tích là xây dựng hồ sơ đề nghị xếp hạng theo Luật Di sản văn hóa.
Trong số 3 phương án, phương án 1 được nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử ủng hộ hơn cả. Vì Hà Nội hiện nay còn rất ít di tích khảo cổ tiền sơ sử còn dấu tích nguyên vẹn có thể phục vụ cho nghiên cứu, học tập của học sinh, sinh viên.
Thực tế, số lượng di tích khảo cổ học tiền sơ sử có thể minh chứng cho hơn 3.000 năm lịch sử, 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội còn không nhiều. Lần lượt các khu di tích tại Cổ Loa, Đình Tràng (Đông Anh) hay Mê Linh đều bị lấp, xây dựng cơ sở vật chất phát triển nhu cầu dân sinh, kinh tế.
Theo PGS.TS Lâm Thị Mỹ Dung – chuyên gia khảo cổ học đã khai quật tại di chỉ Vườn Chuối từ năm 2009: “Cho đến nay, TP Hà Nội gần như không có một vị trí khảo cổ học tiền sơ sử nào được bảo tồn, khai thác giá trị một cách hữu hiệu. Ngoài Hoàng thành Thăng Long, tôi thấy rằng đã đến lúc báo động cho việc chúng ta nghĩ Hà Nội nhiều di sản nhưng trên thực tế các di sản lần lượt đội nón ra đi”.
Làm rõ giá trị để xếp hạng
Nhận thức rõ giá trị của di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối, tại hội thảo, các nhà khoa học, nghiên cứu lịch sử đều mong muốn giữ gìn nguyên vẹn khu vực này. Tuy nhiên, trước nhu cầu phát triển của Thủ đô, một số nhà khoa học cũng đề xuất bảo tồn một phần, xây dựng bảo tàng, trồng cây để xây dựng công viên. Thế nhưng, để có thể thực hiện được ý tưởng trên, cần chủ trương, chính sách, một “cú đấm thép” từ Nhà nước và một nguồn kinh phí không nhỏ.
Theo Phó trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Hoài Đức Nguyễn Văn Thông: “Di chỉ Vườn Chuối bắt đầu khai quật từ năm 1969. Trải qua 8 lần khai quật, nếu chúng ta có kết quả, khoanh vùng bảo vệ trước khi các dự án triển khai thì việc thực hiện phương án bảo tồn toàn vẹn rất dễ.
Hiện tại, di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối đã nằm trên dự án phát triển kinh tế - xã hội của huyện Hoài Đức, có đường giao thông 3.5 và khu đô thị. Chúng tôi mong muốn các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các phương án tối ưu nhất, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế vì huyện Hoài Đức có kế hoạch phát triển lên quận”.
Trong lúc hoàn thiện hồ sơ kết quả đợt khai quật năm 2019 và tìm phương án bảo tồn di tích nguyên vẹn hay một phần, Phó Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa – Bộ VHTT&DL Trần Đình Thành đề nghị Viện Khảo cổ học, Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội tập hợp quá trình khai quật để làm rõ giá trị khoa học, giá trị di tích để xếp hạng.

Theo Viện Khảo cổ học, đợt khai quật này các nhà khảo cổ thu được 15 mộ, đều là mộ giai đoạn văn hóa Đông Sơn. Sơ bộ, các nhà khai quật thu được hơn 1.000 hiện vật đá với các loại công cụ lao động, đồ trang sức và các loại hiện vật khác. Công cụ lao động như rìu, bôn, đục, bàn mài, chì lưới. Đồ trang sức như mảnh vòng, mảnh khuyên tai, hạt chuỗi, vật đeo. Khoảng 40 hiện vật đồ đồng như công cụ sản xuất (rìu, dao, kim, lưỡi câu), vũ khí và các hiện vật khác...

  • Khánh thành Đền thờ Vua Hàm Nghi cùng các tướng sĩ Cần Vương
    Kinhtedothi - Ngày 13/7, tại Khu di tích quốc gia Tân Sở (thôn Mai Đàn, xã Cam Chính, huyện Cam Lộ, Quảng Trị) đã diễn ra lễ khánh thành Đền thờ Vua Hàm Nghi cùng các tướng sĩ Cần Vương. Đây là hoạ...
    13-07-2020 16:32
  • Binh biến kinh thành Huế, 135 năm nhìn lại
    Kinhtedothi - Với 2 bản Hiệp ước Harmand (1883) và Patenôtre (1884), về cơ bản thực dân Pháp đã hoàn thành cuộc xâm lược nước ta. Sau khi vua Tự Đức mất, Tôn Thất Thuyết là một trong 3 Phụ chánh đạ...
    12-07-2020 14:51
  • Nhà vô địch SEA Games 30 phô diễn sức mạnh tại giải Tay Ho Half Marathon
    Kinhtedothi - Sáng nay (12/7), UBND quận Tây Hồ phối hợp cùng Công ty Big Prize tổ chức giải chạy Tay Ho Half Marathon 2020 lần thứ nhất. Đây là giải đấu nhằm mục đích khuyến khích phát triển các p...
    12-07-2020 14:29
  • Than QN- TP.HCM (0-3): Công Phượng, Phi Sơn tỏa sáng
    Kinhtedothi-Với phong độ chói sáng của Công Phượng và phần nào đó là Phi Sơn, các cầu thủ khách đã đè bẹp Than Quảng Ninh 3-0, tạm dẫn đầu bảng xếp hạng.
    12-07-2020 14:09
  • Cạm bẫy của cuộc sống ảo
    Kinhtedothi - Những năm qua, với sự xuất hiện của các mạng xã hội như Facebook, Instagram, Twitter, Zalo, Youtube… cùng các ứng dụng trên điện thoại thông minh, “cuộc sống ảo” đã ảnh hưởng rất lớn ...
    12-07-2020 11:19