DÒNG SỰ KIỆN. * HỘI NGHỊ APPF-26 * HÀ NỘI VỚI CHƯƠNG TRÌNH TRỒNG MỚI 1 TRIỆU CÂY XANH * AN TOÀN PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY

Điều gì tạo nên sức hấp dẫn của sản phẩm sơn mài Hạ Thái?

Bài và ảnh: Hồ Hạ
20-04-2017 13:08
Kinhtedothi - Từ lâu, sản phẩm làng nghề sơn mài Hạ Thái (xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Hà Nội, Việt Nam) nức tiếng năm châu bởi sự óng ánh của màu sắc và sự tinh tế, duyên dáng của các họa tiết đến lộng lẫy, kiêu sang và cả vẻ đẹp tài hoa, nỗi nhọc nhằn của người thợ.
 Tương truyền, nghề sơn ở Hạ Thái có từ thế kỷ XVII, khởi đầu mới chỉ là sơn son thiếp vàng. Tới đầu thập niên 30 của thế kỷ XX, cụ Đinh Văn Thành - giảng viên Trường Mỹ thuật Đông Dương (1925 - 1945) quê Hạ Thái đưa nghề sơn mài về truyền dạy cho người dân trong làng. 
 Từ đó, làng nghề Hạ Thái không chỉ làm sơn son thếp vàng mà còn phát triển sản xuất tranh sơn mài, đồ dùng, vật dụng trang trí thiết thực với đời sống. Sơn mài - chất liệu độc đáo của nghệ thuật Việt Nam được làng nghề Hạ Thái tiếp thu, phát triển. 
 Họ tạo dựng hàng nghìn mẫu sản phẩm hấp dẫn, đáp ứng thị hiếu của khách hàng trong và ngoài nước như bát, đĩa, lọ hoa, khay, tranh sơn, tranh khảm. Việc đưa thêm các màu khác bằng vỏ trứng, ốc, cật tre, vỏ trai... sơn mài cơ bản của sơn cổ truyền giúp làm cho khả năng diễn tả của tranh tăng lên rất nhiều.
 Vẻ đẹp thiên nhiên, đất nước con người Việt Nam được tái hiện sinh động, hấp dẫn mà vẫn đọng lại một nét duyên dáng đằm thắm của làng quê Việt với ao quê, tre làng, trăng thanh, con đò dọc, tà áo dài thướt tha trong gió, lá sen xanh với búp hồng, lá sen tàn sắc nâu đất đẹp khó quên.
 Thế nhưng, ít ai biết rằng, để làm ra một sản phẩm sơn mài tuyệt mĩ, người thợ làng Hạ Thái phải trải qua một quy trình khá phức tạp, đòi hỏi sự tỉ mỉ, tinh tế và mất rất nhiều thời gian. 
 Trung bình để hoàn thiện một sản phẩm nội thất sơn mài có thể cần từ 4 đến 6 tháng, ngay cả đối với việc làm ra 1 chiếc khay đơn giản cũng phải mất thời gian tối thiểu là 75 ngày.
 Đầu tiên, người thợ phải tạo hình dáng của sản phẩm, có thể làm bằng gỗ, MDF hoặc sợi nhân tạo, thường được gọi là làm mộc. Mộc sẽ được kiểm tra chất lượng để bảo đảm mộc trơn láng, không có vết nứt, lõm... và một lớp keo sẽ được phủ lên mộc nhằm bảo vệ bề mặt sản phẩm.
 Sau khi kiểm tra, mộc sẽ được phủ lên một lớp hỗn hợp sơn dày, được làm từ sơn mài tự nhiên, bột đá, đất núi mịn, mùn cưa và đất phù sa, sau đó phất lên một lớp vải cotton mịn. Đây được gọi là công đoạn phất vải, nhằm tăng độ cứng và bảo đảm sản phẩm không bị nứt ở điều kiện khí hậu khô lạnh.
 Người thợ chờ cho lớp sơn này khô tự nhiên.
 Khi lớp sơn đã khô, mài sản phẩm dưới hồ nước ngọt.
 Sau đó, sơn lên sản phẩm một hỗn hợp sơn mài tự nhiên với đất phù sa và chờ cho lớp sơn này khô, sản phẩm tiếp tục được mài dưới dòng nước ngọt.
  Kế đến, người thợ sẽ lặp lại việc sơn lên sản phẩm một hỗn hợp sơn mài tự nhiên với đất phù sa và chờ cho lớp sơn này khô và mài sản phẩm dưới dòng nước ngọt thêm bốn lần liên tục. Công đoạn vóc được hoàn thành. kiện khí hậu khô lạnh.
 Sau công đoạn vóc, người thợ phủ một lớp sơn màu trắng hoặc dán lá bạc lên bề mặt sản phẩm cần có họa tiết. Sau đó họa sĩ sẽ vẽ đề tài lên sản phẩm và cẩn trứng, cẩn ốc hay những vật liệu khác lên họa tiết nhằm thể hiện tính sáng tạo và độc đáo của sản phẩm. �nh.
 Tiếp theo, sản phẩm sẽ được phủ một lớp sơn mài tự nhiên, riêng phần có họa tiết sẽ được phủ sơn trong.
 Một lần nữa, người thợ chờ mặt sơn khô, mài nhẹ bề mặt sản phẩm dưới dòng nước ngọt.
 Tiếp đến, 2 bước: Phủ một lớp sơn màu trắng hoặc dán lá bạc lên bề mặt sản phẩm cần có họa tiết. Sau đó họa sĩ sẽ vẽ đề tài lên sản phẩm và cẩn trứng, cẩn ốc hay những vật liệu khác lên họa tiết nhằm thể hiện tính sáng tạo và độc đáo của sản phẩm; và phủ một lớp sơn mài tự nhiên lên sản phẩm, riêng phần có họa tiết sẽ được phủ sơn trong sẽ được lặp lại thêm bốn lần liên tục.
 Sau đó, sản phẩm được mài và đánh bóng. Cuối cùng là kiểm tra chất lượng sản phẩm và đóng gói.
 Mỗi sản phẩm của người thợ, nghệ nhân làng nghề sơn mài Hạ Thái là kết quả của tập thể trong việc sáng tạo và sự tinh tế trong từng công đoạn. Vì được làm thủ công hoàn toàn nên đặc nét của từng sản phẩm là độc nhất, không bao giờ có 2 sản phẩm giống nhau. > �nh.
 Nhiều năm qua, đồ sơn mài Hạ Thái trở thành địa chỉ có uy tín, xuất khẩu đến nhiều quốc gia trên thế giới như: Anh, Pháp, Nga, Mỹ, Nhật, Hàn Quốc... Sơn mài Hạ Thái khẳng định thương hiệu nhờ chất lượng, mỗi sản phẩm sơn mài đều bóng, mịn, có độ bền cao, ghi nhận dấu ấn tài hoa của người thợ. 
 Sự ổn định của làng nghề cùng với việc bảo tồn những giá trị văn hóa vật chất và tinh thần đã góp phần thu hút khách du lịch tới tham quan làng nghề.
  • Nối dài ký ức
    Kinhtedothi - Chỉ vài ngày sau khi khai trương, phố bích họa Phùng Hưng đã thu hút một lượng lớn khán giả Thủ đô tới chiêm ngưỡng. Chắc chắn, đoạn phố dài gần 200m này sẽ trở thành điểm đến của Hà ...
    07-02-2018 09:48
  • Hà Nội: Thả thử nghiệm 12 con thiên nga tại Hồ Gươm
    Kinhtedothi - Một đàn thiên nga gồm 12 con (7 đen và 5 trắng) vừa được thả thử nghiệm tại Hồ Gươm vừa nhằm tạo cảnh quan đồng thời cũng là để theo dõi sự ổn định hệ sinh vật trong hồ sau khi nạo vét.
    05-02-2018 15:44
  • Ngắm vẻ đẹp khó cưỡng của phố bích họa Phùng Hưng
    Kinhtedothi - Phố bích họa Phùng Hưng (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) chính thức ra mắt công chúng Thủ đô và du khách vào tối 2/2, với 17 tác phẩm, giúp người xem cảm nhận được những ký ức, những nét văn ...
    04-02-2018 13:03
  • Thú chơi đào Rằm tháng Chạp của người dân Hà Nội
    Kinhtedothi - Đã trở thành truyền thống, cứ tới Rằm tháng Chạp người dân Hà Nội đã mua sắm cành đào để chơi. Những cành đào thắm sắc đã tràn về các góc phố, nơi ngõ chợ giúp cho người dân dễ lựa chọn.
    30-01-2018 14:10
  • Mong đợi danh hiệu di tích quốc gia cho cụm đình, chùa, miếu làng Văn Lôi
    Kinhtedothi - Cụm di tích đình, chùa, miếu làng Văn Lôi (thuộc xã Tam Đồng, huyện Mê Linh, Hà Nội) chứa đựng nhiều di vật, cổ vật có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học nổi bật. Mong muốn giữ gìn và...
    29-01-2018 10:22