Dự án BT giao thông: Nhà đầu tư “được” bao nhiêu đất?

Thời gian qua, dư luận dấy lên nhiều đồn đoán xung quanh một số dự án đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT tại Hà Nội.

Không ít ý kiến cho rằng việc đổi hàng chục ha đất “vàng” lấy dự án là quá thiệt thòi cho TP, thậm chí là lãng phí. Tuy nhiên, phía Sở KH&ĐT Hà Nội lại có những kiến giải khác.

Trưởng phòng Quản lý Dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, Sở KH&ĐT Hà Nội Lương Hoài Nam cho hay, trên thực tế không phải toàn bộ diện tích đối ứng cho dự án đều được cấp cho nhà đầu tư để xây nhà bán kiếm lợi.

Lấy ví dụ như Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường từ đê sông Hồng đến Khu đô thị (KĐT) mới C2 - Gamuda Gardens (Hoàng Mai) theo hình thức hợp đồng BT.

Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 900 tỷ đồng; giá trị công trình BT trên 848 tỷ đồng. Quỹ đất đối ứng để thực hiện Dự án nằm tại khu đất có ký hiệu C9 - CN3 (nay là một phần ô quy hoạch ký hiệu D2) với diện tích khoảng 20ha trên địa bàn các phường: Vĩnh Hưng, Lĩnh Nam, Trần Phú, Yên Sở.

Ông Nam phân tích, con số 20ha là dự kiến ban đầu, sau khi xác định quy hoạch lại chỉ còn 18,72ha. Trong đó, đất dành cho giao thông, cây xanh, hạ tầng kỹ thuật, công trình công (nhà văn hóa, bệnh viện, trường học…); quỹ đất tái định cư (20%)… chiếm 15,66ha. Nghĩa là Nhà đầu tư chỉ còn lại 3,12ha đất được sử dụng để xây dựng các công trình thương mại.

“Tất cả các công trình công cộng, hạ tầng, quỹ đất tái định cư… sau khi hoàn thành Dự án, Nhà đầu tư phải bàn giao lại cho TP quản lý, sử dụng vào mục đích cộng đồng. Trường hợp Dự án nêu trên, Nhà đầu tư chỉ được khai thác thương mại 16,7% mà thôi” - ông Nam khẳng định.

Đối với nhiều dự án khác như: Xây dựng các tuyến đường giao thông đấu nối hạ tầng các KĐT dân cư quận Hà Đông; Xây dựng tuyến đường Minh Khai - Vĩnh Tuy - Yên Duyên, đoạn nối từ đường Minh Khai - Vành đai 2,5; Xây dựng tuyến đường bộ trên cao dọc đường Vành đai 2 đoạn từ Cầu Vĩnh Tuy - Ngã Tư Sở, kết hợp với mở rộng theo quy hoạch phần đi bằng đoạn từ Vĩnh Tuy - Ngã tư Vọng; Xây dựng tuyến đường từ đường Lê Trọng Tấn - Vành đai 3, quận Thanh Xuân…, phần đất được khai thác thương mại của Nhà đầu tư chỉ dao động từ 26 - 34%.

Phó giám đốc Sở KH&ĐT Hà Nội Vũ Duy Tuấn khẳng định, không có chuyện “xin - cho” trong việc thực hiện các dự án BT giao thông. “Đây là một quy trình chặt chẽ được quy định cụ thể, rõ ràng trong các văn bản pháp luật, Nghị định Chính phủ, Thông tư hướng dẫn của Bộ, ngành trung ương” - ông Tuấn cho hay.

Lãnh đạo Sở KH&ĐT Hà Nội thông tin thêm, có những dự án do TP đề xuất có những dự án lại do DN chủ động nghiên cứu đề xuất, cơ quan chức năng thẩm định thấy khả thi sẽ đưa vào danh mục kêu gọi đầu tư và đưa ra đấu thầu.

Với Dự án mà Nhà đầu tư chủ động bỏ tiền nghiên cứu, lập báo cáo khả thi, khi đấu thầu, Nhà đầu tư sẽ được ưu tiên cộng điểm theo đúng quy định của pháp luật chứ không phải DN đưa ra một dự án, xin là được.

Về quỹ đất đối ứng cho Dự án, quy định của pháp luật cũng nêu rõ: “Ưu tiên đối ứng đất tại khu vực thực hiện Dự án”. Nếu không đủ quỹ đất mới đối ứng ở những nơi khác. Do đó những băn khoăn của dư luận về việc TP phải đánh đổi quỹ đất “vàng” là cảm tính, thiếu cơ sở.

Mặt khác, Tổng mức đầu tư không phải là con số cuối cùng của mỗi dự án BT. Đầu tiên là Tổng mức đầu tư dự kiến; rồi đến Dự toán được duyệt; tiếp đó là giá thành sau đấu thầu; cuối cùng là Quyết toán hoàn thành công trình.

Tất cả các khâu đều có sự thẩm định, giám sát của cơ quan chức năng TP cũng như Bộ, ngành trung ương. Ngoài ra còn được tư vấn độc lập, kiểm toán độc lập và Chính phủ chỉ đạo thực hiện Thanh tra, kiểm tra.

Ông Tuấn cho rằng: “TP đang rất cần thu hút nguồn vốn xã hội hóa để đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Chúng ta cần nhìn nhận đúng đắn, tích cực về các các dự án BT thì mới có thể thu hút được nhà đầu tư”.