NATO gia tăng bất đồng trước thềm lễ kỷ niệm 70 năm thành lập

Hội nghị Ngoại trưởng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nhóm họp hôm 20/11 tại Brussels, Bỉ để thảo luận một loạt các vấn đề quan trọng của khối. Gần đây có các chỉ trích từ phía Tổng thống Pháp, Emmanuel Macron rằng NATO đang bị tê liệt vì các mâu thuẫn nội bộ và thiếu vắng các mục tiêu chiến lược.

Tại Brussels, hai nước Pháp và Đức đều đã đưa ra các đề xuất mới nhằm gia tăng ảnh hưởng chính trị của NATO. Cả hai nước đều đề xuất lập một nhóm gồm các chuyên gia để thảo luận về các vấn đề chiến lược của NATO, như việc mở rộng phạm vi can thiệp của khối quân sự này ra các khu vực rộng lớn hơn trên thế giới, như tại Syria và Trung Đông.

Việc gia tăng chi tiêu quốc phòng của các nước thành viên cũng như ý định thực sự của Tổng thống Mỹ Donald Trump với khối quân sự NATO cũng là các chủ đề được thảo luận, nhằm tìm ra tiếng nói chung cho khối quân sự này trước lễ kỷ niệm 70 năm thành lập sẽ diễn ra vào đầu tháng 12/2019 tại thủ đô London của Vương quốc Anh.

Trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO sắp tới tại  Anh, ông Trump đang gây thêm áp lực đối với các liên minh quân sự với 29 thành viên để tăng chi tiêu quân sự. Tuy nhiên, do các thông điệp trái chiều từ ông Trump, các chuyên gia cho rằng niềm tin giữa các thành viên NATO đã bị phá vỡ.

Phát biểu tại hội nghị ngoại trưởng NATO hôm 20/11, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói rằng chi tiêu quân sự tăng lên là cần thiết vì các mối đe dọa từ Nga, Trung Quốc và Iran. Tuy nhiên, các nhà phê bình của liên minh cho rằng điều này là vô lý vì chỉ riêng trong năm ngoái, ngân sách quân sự của NATO đã lớn hơn 20 lần so với Nga.

Năm 2019, NATO sẽ kỷ niệm 70 năm thành lập khối đồng minh quân sự lớn nhất thế giới này, song những diễn biến trong năm qua cho thấy NATO đã không có một "sinh nhật" vui vẻ. Lời chỉ trích của Tổng thống Pháp là diễn biến mới nhất, trong khi trước đó NATO cũng chia rẽ vì những chỉ trích của Tổng thống Mỹ về chi phí quốc phòng châu Âu còn yếu, hay những động thái của Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống tên lửa của một quốc gia ngoài khối và triển khai chiến dịch tại Syria bỏ qua những can ngăn của các đồng minh. 

Trong khi thừa nhận vẫn còn bất đồng giữa các nước thành viên, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg vẫn bày tỏ tin tưởng rằng, NATO vốn có lịch sử hợp tác lâu dài bên cạnh các tranh chấp, bất đồng nội bộ. Ông sẽ có chuyến thăm Pháp vào tuần tới để thảo luận với Tổng thống Pháp về những vấn đề còn tồn tại của liên minh quân sự lớn nhất thế giới này.

Theo nhiều nhà bình luận chính trị cao cấp, các mối đe dọa mà NATO đang đối mặt xuất phát từ nội bộ của khối liên minh quân sự này, chứ không phải bên ngoài. Do đó, các nhà bình luận cho rằng hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra trong vòng chưa đầy 2 tuần tới ở London sẽ đóng vai trò hết sức quan trọng để đánh giá xem liệu các nhà lãnh đạo của liên minh quân sự lớn nhất thế giới có thể hiện sự thống nhất thực sự hay không./.