Nhiều băn khoăn khi thêm quyền cho ngành thuế

Dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi đề nghị bổ sung chức năng điều tra cho cơ quan thuế. “Về bản chất, điều tra thuế là việc cơ quan thuế thực hiện quyền tố tụng về thuế trong trường hợp người nộp thuế cố tình trốn tránh nghĩa vụ ngân sách (trốn thuế, gian lận thuế) với mục đích trục lợi”- Vụ trưởng Vụ Chính sách Thuế Lưu Đức Huy cho biết. Ông Huy cho rằng, khi phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật về thuế đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì cơ quan thuế, công chức thuế có thẩm quyền khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thực hiện các hoạt động điều tra theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự và pháp luật tổ chức điều tra hình sự. Đại diện ngành thuế cũng dẫn ra thông tin, ngành thuế nhiều nước đều có chức năng điều tra. Đặc biệt, hiện tại, trong điều kiện nhiều DN xuyên quốc gia và Việt Nam gia nhập các công ước quốc tế, ngành thuế phải phối hợp với cơ quan thuế các nước. Bởi vậy, Việt Nam sẽ khó hội nhập với các nước khi cơ quan thuế trong nước không có chức năng này.

Doanh nghiệp làm thủ tục hoàn thuế tại Cục Thuế Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải

Trong khi ngành thuế bảo vệ quan điểm thêm quyền thì các DN lại tỏ ra khá băn khoăn. Bà Phạm Thu Trang - Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam cho rằng, tại Mỹ, cơ quan thuế cũng có chức năng điều tra nhưng không có quyền khởi tố. “Nếu ngành thuế có chức năng điều tra, khởi tố sẽ tạo sức ép lên người nộp thuế và lên cả môi trường thực thi chính sách thuế”- đại diện Ernst & Young Việt Nam nêu quan điểm.

Chuyên gia Đặng Thị Bình An - Công ty TNHH tư vấn thuế C&A thừa nhận việc băn khoăn về quyền khởi tố trong điều tra thuế. Tuy vậy, theo bà, nếu không được quyền khởi tố mà phải chuyển sang cơ quan khác, liệu có tình trạng xem xét lại từ đầu vì cơ quan khởi tố không tin vào kết quả điều tra của ngành thuế.

Ngành thuế thu thêm bảo hiểm xã hội - nhiều băn khoăn

Ngoài ra, Dự thảo cũng đề xuất bổ sung quy định, cơ quan thuế thực hiện nhiệm vụ thu các khoản bảo hiểm xã hội mang tính bắt buộc với DN. Theo ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế VCCI, việc kết hợp nguồn lực giữa cơ quan thuế và cơ quan bảo hiểm để thu bảo hiểm xã hội sẽ có lợi cho những DN làm ăn chân chính bởi khi DN kê khai rõ ràng, đầy đủ các khoản thu và chi của DN và người lao động thì có thể làm căn cứ để giảm mức thu bảo hiểm xã hội của DN.

Tuy nhiên, đề xuất này cũng đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Bà Hà Thị Tường Vy - Trưởng ban Quản lý nghề kế toán (VAA) cho biết, bà không đồng ý đề xuất này của Bộ Tài chính tại dự thảo tờ trình xây dựng Luật Quản lý thuế sửa đổi. Hiện nay, các khoản bảo hiểm bắt buộc đang được cơ quan bảo hiểm theo dõi và có thông báo đối chiếu với DN hàng tháng. Ngoài việc thu nộp, cơ quan bảo hiểm còn phải thanh toán cho DN các khoản trợ cấp ốm đau, thai sản... “Vì vậy, việc theo dõi đúng hoặc không đúng số phải nộp, đã nộp bảo hiểm của DN còn ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động. Hai việc này có tính chất hoàn toàn khác nhau. Nếu để một đơn vị thu cũng cần xem xét xem về lợi ích vì sẽ rất dễ có tranh chấp” - bà Vy cho hay.