DÒNG SỰ KIỆN. * KỲ HỌP THỨ 6, QUỐC HỘI KHÓA XIV * HÀ NỘI SAU 10 NĂM MỞ RỘNG ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH * HÀ NỘI VỚI CHƯƠNG TRÌNH TRỒNG MỚI 1 TRIỆU CÂY XANH * AN TOÀN PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY

Nhiều "điểm nghẽn” trên thị trường mua bán, sáp nhập doanh nghiệp

15-08-2013 09:27
Kinhtedothi - Sau nửa thập kỷ, thị trường mua - bán, sáp nhập DN (M&A) Việt Nam đã chứng kiến sự đổi thay và phát triển mạnh mẽ.
Không chỉ giá trị của các thương vụ gia tăng, mà ý thức của cộng đồng DN đối với M&A cũng đã cải thiện rõ rệt. Song, các chuyên gia và nhà đầu tư cũng bày tỏ lo ngại trước các "điểm nghẽn" đang làm suy giảm hoạt động M&A trong năm nay.
 
 Thâu tóm Techcombank là một trong những thương vụ M&A thành công của Tập đoàn Masan. Ảnh: Linh Anh
Thâu tóm Techcombank là một trong những thương vụ M&A thành công của Tập đoàn Masan. Ảnh: Linh Anh

Những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ

Ghi nhận từ Diễn đàn M&A 2013 diễn ra mới đây, tổng giá trị các thương vụ M&A trong nước từ năm 2009 đến nay ước đạt 14,8 tỷ USD, tăng trưởng bình quân 65%/năm. Riêng năm 2012, giá trị các thương vụ này là hơn 5 tỷ USD.Các thương vụ điển hình trong thời gian qua phải kể đến việc Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) với hàng loạt giao dịch M&A khi mua lại cổ phần của Ngân hàng Thương mại CP Quân đội và Tổng Công ty XNK Xây dựng Việt Nam (Vinaconex). Một DN khác cũng chú trọng đẩy mạnh hoạt động M&A là Tập đoàn Masan. Trong 2 năm qua, Masan đã thu hút hơn 1 tỷ USD từ các tổ chức tài chính trong và ngoài nước để tăng cường sở hữu trong Techcombank, Dragon Capital, Công ty Thương mại đầu tư Thái Nguyên và một loạt nhãn hiệu tiêu dùng khác như Bia Phú Yên, Cám Con cò (Proconco), Nước khoáng Vĩnh Hảo...

Mặc dù được đánh giá là nhiều cơ hội và đang diễn ra như một xu thế mang lại không ít lợi ích cho DN nhưng thực tế M&A ở Việt Nam chưa hình thành một thị trường đúng nghĩa. Thực tế này có nguyên nhân không nhỏ do khung pháp lý riêng cho mô hình M&A đến nay vẫn chưa hoàn thiện. Theo Luật sư Lê Nết (Công ty Luật LNT & Partner), thị trường M&A Việt Nam hấp dẫn nhưng vẫn còn tồn tại những quy định "không giống ai" kiểu như yêu cầu "các nhà đầu tư phải hoàn tất giao dịch trước khi cấp giấy phép hoặc sửa đổi giấy phép". Chính quy định này khiến nhiều nhà đầu tư (NĐT) e dè khi quy định chi phối trực tiếp hoạt động M&A ở Việt Nam có rất nhiều và rải rác ở vô số văn bản khác nhau trong các bộ luật khác nhau: Luật Cạnh tranh, Luật Đầu tư, Luật DN, Luật Chứng khoán...

Bên cạnh đó, nền kinh tế vĩ mô chưa hoàn toàn ổn định cũng là rào cản lớn nhất đối với NĐT nước ngoài. Ông David Blackhall - Giám đốc Khối bất động sản của Vinacapital cho hay, nhiều NĐT còn muốn chờ đợi thêm các dấu hiệu hồi phục vĩ mô từ thị trường, hệ thống ngân hàng được tái cấu trúc và vấn đề nợ xấu được giải quyết, cũng như Công ty Quản lý tài sản (VAMC) đi vào hoạt động hiệu quả mới tiến hành hoạt động M&A.
 
Thương vụ M&A Vinacafe của Masan đã thu hút nhiều sự chú ý của dư luận.
Thương vụ M&A Vinacafe của Masan đã thu hút nhiều sự chú ý của dư luận.

Là người có kinh nghiệm hơn 40 lần tham gia vào các thương vụ M&A tại Việt Nam, ông Sam Yoshida - Giám đốc Đầu tư Recof Corporation cũng thẳng thắn nêu ra những khó khăn mà NĐT gặp phải khi tham gia các thương vụ. Đó là thiếu thông tin công khai của công ty mục tiêu, hoặc thông tin thiếu tính chính xác. Ngoài ra, thị trường M&A còn gặp nhiều khó khăn từ việc định giá tài sản quá cao hoặc thiếu thuyết phục. Đa phần DN Việt Nam kỳ vọng bán ở mức giá mà DN Nhật không với tới được. Thủ tục phê duyệt, cấp giấy phép gặp nhiều vướng mắc do việc thay đổi thường xuyên về luật và quy định…

M&A 2013 sẽ ra sao?

Mặc dù còn rất nhiều rào cản, song ông John Ditty - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc KPMG Việt Nam và Campuchia lại tỏ ra khá lạc quan về hoạt động M&A tại Việt Nam khi cho rằng giá trị M&A năm nay có thể không đạt mốc kỷ lục 5,1 tỷ USD như năm 2012, nhưng tổng các thương vụ sẽ không dưới 4 tỷ USD. Và xu hướng tăng trong dài hạn đến năm 2017 vẫn tiếp tục được duy trì với tốc độ khoảng từ 25 - 30%/năm. 

Đặc biệt, nhiều khả năng hoạt động M&A trong ngành ngân hàng sẽ sôi động hơn trong các tháng cuối năm, do nằm trong lộ trình tái cấu trúc ngành này. Theo dự báo, số lượng ngân hàng thương mại sẽ giảm còn 15 vào năm 2017 thay vì con số 39 hiện nay. Bên cạnh đó, việc sáp nhập hoặc cổ phần hóa MobiFone, VinaPhone và Vietnam Airlines… chắc chắn sẽ tạo những thương vụ lớn. Báo cáo về thị trường M&A 2013 của Công ty dữ liệu và phân tích Stox Plus cũng chỉ ra rằng, ngân hàng và tài chính tiêu dùng sẽ cùng với bất động sản, thực phẩm, đồ uống, xi măng tiếp tục là tâm điểm nóng của thị trường M&A năm nay.

Đại diện Bộ KH&ĐT mới đây cũng đã chủ động đề nghị các DN tham gia M&A tập hợp những khó khăn, vướng mắc để Vụ Pháp chế (Bộ KH&ĐT) tổng hợp, cùng với các bộ khác tháo gỡ từng nút thắt. Với những động thái tích cực này, thị trường M&A Việt Nam được dự báo sẽ còn chứng kiến thêm nhiều thương vụ lớn, vì đây không chỉ là sự hối thúc tái cơ cấu từ nền kinh tế mà còn là nhu cầu tự thân của chính các DN để trở nên lớn mạnh hơn, cạnh tranh hơn.

 

Ghi nhận từ Diễn đàn M&A Việt Nam 2013 diễn ra mới đây tại TP Hồ Chí Minh, tổng giá trị các thương vụ M&A từ năm 2009 đến nay ước đạt 14,8 tỷ USD, tăng trưởng bình quân 65%/năm. Riêng năm 2012 giá trị các thương vụ này là hơn 5 tỷ USD.
 
TAG: