DÒNG SỰ KIỆN. * GÓP Ý DỰ THẢO VĂN KIỆN ĐẠI HỘI XVII ĐẢNG BỘ TP HÀ NỘI * KỲ HỌP THỨ 9, QUỐC HỘI KHÓA XIV * ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC CẤP VÀ ĐẠI HỘI XIII CỦA ĐẢNG * ĐẠI DỊCH COVID-19
Thời sự / INFOGRAPHIC
Tham gia EVIPA giúp nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế
Như Hương
20-05-2020 16:17

Kinhtedothi - "Việc tham gia EVIPA phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước về hội nhập quốc tế, góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế." - Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cho biết.
Chiều ngày 20/5, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu trình bày Báo cáo thẩm tra về việc phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư giữa một bên là CHXHCN Việt Nam và một bên là Liên minh Châu Âu và các nước thành viên Liên minh Châu Âu (EVIPA).
 Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu tại phiên họp
Phát biểu ý kiến thẩm tra tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cho biết, Hiệp định EVIPA, tách ra từ Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EVFTA), đã được Hội đồng Châu Âu thông qua ngày 25/6/2019 và được đại diện các Bên ký ngày 30/6/2019 tại Hà Nội. Theo Điều 4.13 quy định Hiệp định EVIPA sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày đầu tiên của tháng thứ hai sau ngày các Bên thông báo cho nhau về việc hoàn thành thủ tục pháp lý nội bộ của mình.
Hiệp định EVFTA: Đòn bẩy cho quan hệ thương mại, đầu tư với Việt Nam
Về phía Liên minh Châu Âu (EU), Hiệp định EVIPA phải được cả Nghị viện Châu Âu và từng Nghị viện của 27 nước thành viên phê chuẩn. Ngày 12/2/2020, Nghị viện Châu Âu đã phê chuẩn cả 2 Hiệp định EVFTA, EVIPA và đến nay có 02 nước thành viên hoàn thành phê chuẩn Hiệp định EVIPA là Cộng hòa Hungary (ngày 23/12/2019) và Cộng hòa Czech (ngày 13/2/2020). Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Ngoại giao, việc phê chuẩn của các nước thành viên khác dự kiến với thời gian không dưới 2 năm.
Về phía Việt Nam, theo quy định tại Điều 29 Luật Điều ước quốc tế năm 2016, Hiệp định EVIPA thuộc thẩm quyền phê chuẩn của Quốc hội. Hầu hết ý kiến tán thành sự cần thiết trình Quốc hội phê chuẩn Hiệp định EVIPA cùng thời điểm với Hiệp định EVFTA. Việc tham gia EVIPA phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước về hội nhập quốc tế, góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc Quốc hội Việt Nam sớm phê chuẩn Hiệp định EVIPA đồng thời với Hiệp định EVFTA tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV sẽ làm tăng sự tin cậy, tạo tiền đề quan trọng để các nước thành viên EU sớm hoàn thành thủ tục pháp lý nội bộ để Hiệp định EVIPA có hiệu lực.
Bên cạnh những cơ hội nói trên, Hiệp định EVIPA cũng có một số thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam trước áp lực cạnh tranh của nhà đầu tư nước ngoài; về yêu cầu hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật; nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ công chức, thẩm phán, luật sư, trọng tài viên quốc tế, doanh nghiệp để đáp ứng xử lý các tranh chấp đầu tư theo Hiệp định.
Cần hỗ trợ thúc đẩy Nghị viện các nước thành viên EU sớm phê chuẩn Hiệp định EVIPA
Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cho biết, có ý kiến cho rằng Quốc hội cần phối hợp, hỗ trợ thúc đẩy Nghị viện các nước thành viên EU sớm phê chuẩn Hiệp định EVIPA, coi đây là một nhiệm vụ quan trọng của công tác đối ngoại Quốc hội trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng việc Việt Nam phê chuẩn Hiệp định EVIPA trong khi việc phê chuẩn của các nước thành viên EU có thể kéo dài. Do vậy cần tập trung phối hợp, có những giải pháp thúc đẩy các nước phê chuẩn để đưa Hiệp định sớm phát huy tác dụng. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Ngoại giao báo cáo: Hiệp định Đối tác và Hợp tác toàn diện Việt Nam - EU (PCA) ký kết trước đây cũng tuân thủ trình tự, thủ tục tương tự EVIPA. Ngoài ra, cần khẳng định lại một Bên tham gia Hiệp định EVIPA là bản thân EU và các nước thành viên EU. Theo đó Nghị viện Châu Âu đã thông qua Hiệp định vào ngày 12/2/2020.
 
Trong trường hợp sau khi Quốc hội Việt Nam phê chuẩn Hiệp định mà có nước thành viên EU chậm phê chuẩn EVIPA thì có thể dẫn đến một số ảnh hưởng nhất định trong hợp tác đầu tư, tuy nhiên không lớn bởi Việt Nam đã ký kết, đang áp dụng hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư song phương với 21 nước thành viên EU. Về cơ bản, EVIPA mang tính thống nhất chung do đó có phạm vi điều chỉnh rộng hơn, tiêu chuẩn cao hơn so với từng hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư song phương giữa Việt Nam và các nước thành viên EU.
Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cho biết, trình tự, thủ tục đề nghị phê chuẩn Hiệp định EVIPA tuân thủ quy định tại Khoản 14 Điều 70, Khoản 6 Điều 88 Hiến pháp năm 2013; Điều 18, Điều 78 Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 và các quy định khác có liên quan tại Luật Điều ước quốc tế năm 2016.
Hồ sơ kèm theo Tờ trình của Chủ tịch nước trình Quốc hội phê chuẩn Hiệp định EVIPA bảo đảm quy định tại Điều 31 Luật Điều ước quốc tế năm 2016 về hồ sơ trình phê chuẩn điều ước quốc tế. Một số ý kiến cho rằng cần bổ sung đánh giá tác động của Hiệp định EVIPA đối với Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19 ảnh hưởng đến nhiều quốc gia, làm thay đổi chuỗi cung ứng toàn cầu; Báo cáo đánh giá tác động tập trung nhiều vào các tác động tích cực, cần đánh giá các tác động tiêu cực nhằm tạo sự thống nhất nhận thức đối với doanh nghiệp, người dân để chủ động thích nghi trong mọi tình huống, nhất là áp lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp Việt Nam; dự kiến Kế hoạch triển khai thực hiện cần phải chi tiết các nội dung, cụ thể về lộ trình, các mốc thời gian và quy định sự phối hợp, phân công trách nhiệm của từng cơ quan liên quan.
Căn cứ Tờ trình của Chủ tịch nước, Báo cáo thuyết minh của Chính phủ, ý kiến thẩm tra, Ủy ban Đối ngoại kiến nghị Quốc hội xem xét, phê chuẩn Hiệp định EVIPA và ban hành Nghị quyết của Quốc hội về công nhận và cho thi hành phán quyết chung thẩm của Cơ quan giải quyết tranh chấp đầu tư theo Hiệp định EVIPA theo quy trình một kỳ họp tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV. Đồng thời, kiến nghị Quốc hội tăng cường hợp tác nghị viện với các nước thành viên EU để thúc đẩy việc phê chuẩn Hiệp định EVIPA.
Đối với Chính phủ, Ủy ban Đối ngoại đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ, ngành liên quan hoàn thành thủ tục đối ngoại về việc phê chuẩn Hiệp định EVIPA sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết phê chuẩn, theo dõi thời điểm có hiệu lực của Hiệp định; Chỉ đạo Bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện Hiệp định EVIPA chi tiết, cụ thể, bảo đảm các nghĩa vụ, cam kết được thực thi một cách đầy đủ, hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu kiện mà Việt Nam là bị đơn. Đồng thời, tiếp tục rà soát hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật có liên quan; xây dựng đề án tuyên truyền, phổ biến đến các ngành, các cấp, doanh nghiệp và người dân trước khi Hiệp định có hiệu lực; có chính sách hỗ trợ để nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ để đáp ứng xử lý các tranh chấp phát sinh theo khuôn khổ Hiệp định, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của quốc gia.
Trên cơ sở Báo cáo thẩm tra về việc phê chuẩn Hiệp định EVIPA, Ủy ban Đối ngoại kính trình Quốc hội xem xét, quyết định.