Vì sao nghi Trung Quốc trả đũa vụ Huawei bằng án tử công dân Canada?

Tòa án Nhân dân Trung cấp Đại Liên ở Đông Bắc Trung Quốc cho biết công dân Canada Robert Lloyd Schellenberg đã bị kết án tử hình dựa trên tính chất và mức độ nghiêm trọng trong hành vi buôn lậu ma túy của anh này thể theo bộ luật hình sự Trung Quốc.

Thủ tướng Canada Justin Trudeau ngay lập tức chỉ trích phán quyết của tòa án Đại Liên, đặc biệt là khi điều này xảy ra đúng lúc quan hệ hai nước căng thẳng sau vụ bắt giữ giám đốc điều hành cấp cao của công ty công nghệ Trung Quốc Huawei Mạnh Vãn Chu tại Vancouver hồi tháng trước.

Đáng chú ý là vào hôm 9/1, đại sứ Trung Quốc tại Canada Lô Sa Dã đã xác nhận với The Hill Times rằng việc giam giữ hai học giả Canada mới đây của chính quyền là hành động nhằm đáp trả vụ bắt giữ bà Mạnh, dẫn tới nhiều nghi vấn được đặt ra xung quanh vụ án của Schellenberg.

Theo tòa án, Schellenberg đã được phái đến Đại Liên theo chỉ đạo của những kẻ buôn lậu ma túy vào tháng 11/2014 để dàn dựng vụ buôn lậu hơn 222kg chất cấm. Schellenberg sau đó trốn khỏi Đại Liên và bị bắt ở miền nam Trung Quốc vào ngày 1/12/2014, khi anh ta cố gắng bay đến Thái Lan.

AFP dẫn lời Schellenberg nói trước khi phán quyết được công bố hôm 14/1: "Tôi không phải là một kẻ buôn lậu ma túy. Tôi đến Trung Quốc với tư cách là một khách du lịch". Cùng ngày, gia đình anh này cũng đã đưa ra yêu cầu chính phủ Canada bảo vệ công dân của mình.

Canada hôm 14/1 cũng đã đưa ra cảnh báo cho công dân nước này có ý định du lịch Trung Quốc rằng họ nên "thận trọng cao độ ở Trung Quốc do nguy cơ thực thi luật pháp địa phương một cách tùy tiện".

Năm 2009, một công dân Anh Akmal Shaikh đã bị kết án vận chuyện 4kg heroin và bị xử tử bằng cách tiêm thuốc độc tại Trung Quốc, bất chấp sự phản đối quyết liệt từ chính phủ Anh và gia đình anh này với lý do Shaikh bị rối loạn tâm thần và bị lừa mang thuốc. Theo trang web chính phủ Trung Quốc, ít nhất 12 người buôn bán ma túy nước ngoài đã bị xử tử tại nước này kể từ năm 2000.