Làm việc về đêm và cách làm chủ nhịp sinh học của cơ thể
Trước sự phát triển của kinh tế xã hội, đặc biệt là các nhóm ngành dịch vụ, nhiều công việc có đặc thù về thời gian bắt đầu được các doanh nghiệp tuyển dụng nhiều hơn như lễ tân, tài xế, nhân viên tổng đài, bảo vệ…. Điểm chung của các công việc này là yêu cầu làm việc về đêm, thời gian vô ca sau giờ hành chính và tan ca khi giờ làm việc hành chính bắt đầu. Thông thường, họ sẽ được công ty luân phiên thay ca ngày – đêm theo ngày với các nhân viên khác để đảm bảo sức khỏe.
Làm việc vào ca đêm có những tính chất hoàn toàn khác biệt so với thời gian làm việc vào ban ngày. Điều đầu tiên chính là sự khác biệt trong cách vận hành sinh hoạt của cơ thể để thích nghi với thời gian. Thực tế, cơ thể con người được điều khiển bởi “một đồng hồ - máy tạo nhịp sinh học” là hạt nhân suprachiasmatic (SCN). SCN tạo ra nhịp sinh học, điều chỉnh các quá trình hành vi và sinh lý trong cơ thể, bao gồm sự tỉnh táo, giấc ngủ, kiểm soát nhiệt độ và sản xuất hormon.
Nhịp sinh học chạy theo chu kỳ 24 giờ và bị ảnh hưởng đáng kể bởi các chu kỳ sáng và tối của tự nhiên, nhiều quá trình trong cơ thể hoạt động mạnh mẽ hơn vào ban ngày và dần chậm lại vào ban đêm để chuẩn bị sẵn sàng cho giấc ngủ. Do đó, làm việc vào ca đêm đồng nghĩa với việc chống lại nhịp sinh học bằng cách cố gắng tỉnh táo trong khi cơ thể đang được lập trình để ngủ, tái tạo năng lượng.
Sự khác biệt thứ hai đối với những ngành nghề làm việc đêm chính là những thử thách cần đối diện vượt qua. Vào ban đêm, máy tạo nhịp sinh học cũng tích cực giải phóng hormon thúc đẩy cảm giác buồn ngủ trong cơ thể và làm suy giảm sự tập trung, tỉnh táo. Điều này đồng nghĩa với việc lao động trái ngược giờ giấc sinh học có nhiều nguy cơ xảy ra sai sót và tốn nhiều thời gian để điều chỉnh, sửa chữa.
Không thể phủ nhận những tổn hại về mặt sức khỏe và thách thức khi làm việc về đêm nhưng thực tế những công việc yêu cầu thời gian đặc thù này lại có mức thu nhập khá cao và ít bị cạnh tranh dành cho người lao động. Trước khi chấp nhận thử thách bản thân với những công việc đặc thù này, ngoài kỹ năng nghề nghiệp, người lao động cần làm chủ nhịp sinh học trong cơ thể, đồng thời có những giải pháp hỗ trợ gia tăng sự tập trung và tỉnh táo ngay tức thì.
Phạm Lan Anh (27 tuổi) – Nhân viên tổng đài của công ty dịch vụ tại TP Hồ Chí Minh chia sẻ về đặc thù công việc của mình: “Công việc của mình yêu cầu xoay ca, 3 ngày/ tuần sẽ làm việc vào ban đêm để tiếp nhận, giải đáp các cuộc gọi của khách hàng. Thời gian đầu làm việc, mặc dù bản thân đã chuẩn bị sẵn sàng vào ca rồi nhưng khi ngồi trực đến tiếng thứ 2 thứ 3 thì cơ thể như muốn cạn kiệt năng lượng, thiếu tỉnh táo, không thể tập trung do buồn ngủ liên tục. Những mùa cao điểm như lễ, Tết công ty thường yêu cầu trực cả tuần càng khiến mình cảm thấy áp lực”.
Chia sẻ về cách cô vượt qua áp lực từ đặc thù của nghề nghiệp, Lan Anh cho biết thêm: “Sau mỗi ca trực đêm, mình thường ngủ bù vào ban ngày nhiều nhất có thể để cơ thể có thời gian được nghỉ ngơi. Tuy nhiên, thời gian trực đêm vẫn sẽ không thể tránh khỏi cảm giác buồn ngủ vì đây là nhu cầu tự nhiên. Cách duy nhất là tìm kiếm giải pháp hỗ trợ để vượt qua nó và mình lựa chọn sử dụng thức uống bổ sung năng lượng, lấy lại tỉnh táo tức thì”.
Một lần mình được đồng nghiệp chia sẻ sản phẩm nước tăng lực Number 1 nên đã dùng thử. Mình vô cùng bất ngờ về công dụng của thức uống này. Xuyên suốt ca trực hôm đó, bản thân không hề cảm giác buồn ngủ, năng lượng làm việc như được nạp thêm nhanh chóng. Từ đó đến nay, mình luôn chuẩn bị sẵn một chai tăng lực Number 1 trong mỗi ca trực đêm. Công việc trực đêm cũng không còn áp lực như trước đây nữa” nữ tổng đài viên chia sẻ về giải pháp duy trì sự tỉnh táo khi làm đêm mà cô đang áp dụng.
Với nhiều người lao động có đặc thù công việc giới hạn về mặt thời gian, nước tăng lực Number 1 đã dần trở thành thức uống đồng hành quen thuộc. Sản phẩm này đại diện cho tỉnh táo và sức mạnh, giúp người lao động vượt qua thách thức từ nhịp sinh học cơ thể, phá bỏ rào cản từ cảm giác buồn ngủ, từ đó đạt được hiệu quả cao trong công việc.
