Sunday, 00:00 01/01/2012
Bài trừ “hát nhép”: Chỉ phạt, không đủ
KTĐT - Ca sĩ Cao Thái Sơn bị phạt 4,5 triệu đồng do "hát nhép" ca khúc "Anh sai rồi" trong chương trình "Quà tặng tình yêu tháng 6" có thể xem là sự ra tay đầu tiên của nhà quản lý trước nạn "hát nhép". Người quan tâm đến nhạc Việt nhận ra sự mạnh tay của nhà quản lý, song cũng lo ngại bởi nếu chỉ dùng biện pháp phạt, sẽ không đủ sức loại bỏ "hát nhép" ra khỏi sàn diễn.
Trăm “nhép” mới có một “phạt”
Ngoái nhìn làng nhạc thời gian qua, không đếm nổi đã có bao nhiêu trường hợp "hát nhép". Nói không ngoa, hầu như sân khấu nào, đêm nhạc nào, chương trình biểu diễn nào cũng "chứa" căn bệnh "nhép" với đủ các lý do biện hộ. Nhóm ca sĩ hát nhạc thị trường có lẽ bị "mắc bệnh" nhiều nhất, mà nổi danh là vụ rơi mic của Quỳnh Nga, vụ tiếng hát ra trước ca sĩ của Thủy Tiên… Cứ để ý sẽ thấy, đêm nhạc nào càng nhiều tên tuổi trẻ, nhiều ca sĩ phục vụ mắt nhìn hơn tai nghe thì càng nhiều "nhép".
Song, "nhép" không chỉ có mặt ở những đêm diễn thị trường, mà căn bệnh còn lan sang một cách nặng nề ở góc âm nhạc bác học. Không ít người nản khi nhận ra nhóm nhạc Credo toàn những người được đào tạo âm nhạc bài bản, điềm nhiên "nhép" lời Việt các bản nhạc của Chaikovsky, Beethoven, Chopin… Càng nản hơn khi cả dàn hợp xướng 150 người "nhép" trọn tác phẩm dài mang tên "Lục Vân Tiên"… Có nhạc sĩ không giấu nỗi bức xúc khi phát hiện nhạc giao hưởng cũng mắc căn bệnh này. Hát ca khúc "nhép", biểu diễn nhạc cụ cũng… "nhép", vậy thì sân khấu cải lương - nơi mà nghệ sĩ tốn nhiều năng lượng giọng ca nhất, chẳng cớ gì không "nhép" cho nhàn và an toàn trước khán giả?
"Hát nhép" bị công luận đả kích không ngớt lời, người làm nhạc nghiêm túc cũng lên tiếng bài trừ, nhưng căn bệnh vẫn lây lan không ngừng trong làng biểu diễn. Mãi cho tới gần đây, nhà quản lý mạnh tay chấn chỉnh làng biểu diễn nghệ thuật, thì mới có một vụ ca sĩ bị phạt vì "nhép". Đúng là trăm "nhép" mới có một "phạt"! Chẳng biết sức răn đe của một "phạt" này sẽ đến đâu trong làng ca hát, nhưng ít nhiều cũng cho người ta chút hy vọng về sự vào cuộc thực sự của nhà quản lý, chứ không chỉ nói suông như thời gian trước đây.
Lấy nhạc sống bài trừ "hát nhép"
Người ta đưa ra đủ lý do biện hộ cho lỗi "hát nhép": nào là để đảm bảo chất lượng chương trình, nào là để giữ gìn hình ảnh nghệ sĩ trước công chúng, nào là để đảm bảo chất lượng âm thanh của show truyền hình trực tiếp… "Cái lý" nào thì cũng là vô tình "bật đèn xanh" tiếp tay cho nạn "hát nhép" tung hoành. Giờ, giới làm nhạc đã lên tiếng bài trừ "hát nhép", nhà quản lý đã vào cuộc, song suy xét ngọn ngành tận gốc rễ của căn bệnh, thì thấy chỉ dùng biện pháp phạt của nhà quản lý, không đủ loại "nhép" ra khỏi sân khấu. Bởi mức phạt dù cao nhất (6 triệu đồng) vẫn chẳng thấm vào đâu so với cát-xê "khủng" của ca sĩ. Giống như căn bệnh "thích hở", ca sĩ sẵn sàng chịu phạt để tiếp tục… phong cách gợi cảm của mình.
Thế nên, chỉ khi có sự chung lòng của các đơn vị tổ chức biểu diễn thì chiếc roi quản lý mới có hiệu quả. Mà điển hình là việc chuẩn bị kỹ những chất liệu cho đêm diễn, cả âm nhạc, âm thanh lẫn ca sĩ… Nhà tổ chức hãy quản lý thật chặt các trường hợp hát trên nền nhạc đã thu âm sẵn (hát đĩa). Hơn cả là hãy nâng cấp show diễn bằng những dàn nhạc sống, đệm cho ca sĩ hát ngay trên sân khấu, thay vì hát đĩa. Khi ấy, không chỉ người chơi nhạc và ca sĩ dễ tìm thấy những phút ngẫu hứng để thăng hoa, mà người thưởng thức cũng dễ cảm nhận những xúc cảm của nghệ sĩ qua bản nhạc. Điều này đồng nghĩa với loại bỏ "hát nhép" khỏi sân khấu, bởi xúc cảm và ngẫu hứng không bao giờ đến khi ca sĩ chỉ biết "đớp lời".
Vẫn biết, ban nhạc đệm là mơ ước của nhiều ca sĩ, nhà tổ chức khi thực hiện liveshow. Từ trước tới nay, chỉ những liveshow cao cấp như "Cầm tay mùa hè" của Mỹ Linh - Thanh Lam vừa rồi, mới dám sử dụng nhạc sống. Song, đây là cái đích mà các đêm diễn cần hướng tới để mở ra trong làng nhạc những liveshow "sạch nhép".
