Trong sự vận động và phát triển không ngừng của báo chí, hội tụ truyền thông và đa phương tiện cũng đã đặt ra một dấu mốc quan trọng, cùng với thách thức, chuyển đổi số đang mở ra những cơ hội bứt phá cho báo chí.
96 năm qua, từ những tờ báo giấy truyền thống, đến nay, số lượng các ấn phẩm, các chương trình phát thanh, truyền hình và công nghệ làm báo… đã tăng vượt bậc, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiếp nhận thông tin của bạn đọc. Sự ra đời của báo điện tử tạo ra kênh truyền thông đa phương tiện như một luồng gió mới tác động trực tiếp tới ngành báo chí, làm đổi mới bộ mặt báo chí truyền thông, thay đổi tư duy của người làm báo cũng như cách nhìn, cách tiếp cận thông tin của công chúng xã hội.
Và trước sự phát triển không ngừng của dòng chảy thông tin, các cơ quan báo chí đã và đang tiếp tục đổi mới, chuyển đổi số để thích ứng. Từ đó, có thể phát huy được những giá trị bất biến của nghề báo nhưng không đứng bên lề thời đại cách mạng công nghiệp 4.0. Nói cách khác, chuyển đổi số là mục tiêu hướng đến của các tòa soạn báo hiện nay. Đây vừa là thách thức, vừa là chìa khoá và công cụ để các cơ quan báo chí khẳng định bản lĩnh của mình; chuẩn bị một tâm thế cần thiết, từ đó đổi mới, cải tiến, nâng cao chất lượng các sản phẩm báo chí.
Nhìn từ thực tế thời gian qua, báo chí đã ứng dụng tốt các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào hoạt động tác nghiệp, kết hợp truyền thống và hiện đại, sử dụng triệt để các hình thức để tạo ra hiệu ứng truyền thông với những dấu ấn thật sự ấn tượng. Những tác phẩm báo chí tích hợp đa phương tiện với những hình thức thể hiện đa dạng như infographic, megastory, longform, e-magazine... vừa đọc, nghe, xem và tương tác với bạn đọc ngày càng nhiều và trở thành một thế mạnh của báo chí hiện đại.
Trong một thế giới phẳng về mặt thông tin, để đáp ứng yêu cầu của độc giả trong dòng chảy thông tin hàng ngày trên môi trường kỹ thuật số, bản thân các nhà báo cũng đang dần thay đổi để đáp ứng được đòi hỏi bức thiết về kỹ năng và công nghệ. Phương tiện tác nghiệp giờ không còn là cuốn sổ với cây bút hay máy tính xách tay mà nhà báo còn sử dụng nhiều phương tiện khác để tác nghiệp. Nhiều nhà báo đã sử dụng chiếc điện thoại thông minh như một “tòa soạn thu nhỏ”. Tòa soạn hội tụ đã hình thành đội ngũ nhà báo đa năng, có khả năng thích ứng, tạo ra các tác phẩm và sản phẩm báo chí đa phương tiện, phục vụ bạn đọc tốt hơn.
Có thể nói rằng, chính sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, truyền thông số, trong cuộc đua về thông tin đòi hỏi các báo phải cạnh tranh. Cạnh tranh là để phát triển, để thu hút bạn đọc; đó phải là sự cạnh tranh lành mạnh bằng việc đưa tin nhanh nhất, chính xác, trung thực, khách quan và hấp dẫn nhất. Nhưng dù công nghệ phát triển đang tạo điều kiện thuận lợi cho nhà báo, vẫn có những giá trị bất biến, đó là trái tim, khối óc, ý chí và bản lĩnh của người làm báo. Đó là vai trò trung tâm trong hoạt động thông tin, truyền thông; vai trò dẫn dắt, định hướng các dòng thông tin chủ lưu, chính thống giữa hàng loạt các thông tin đang được lan truyền mạnh mẽ. Chính điều đó đã giúp báo chí đứng vững, khẳng định được vai trò làm chủ dòng chảy thông tin, tạo ra sự đồng thuận và niềm tin trong công chúng.
