Bảo tồn tối đa hiện vật, đồ thờ khi tu bổ, tôn tạo chùa Xuân Lũng sau vụ cháy

Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Hoàng Đạo Cương đã ký Công văn số 2332/BVHTTDL-DSVH gửi UBND tỉnh Phú Thọ về việc thẩm định dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa Xuân Lũng. Theo đó, ngày 12/5 vừa qua, Bộ VHTT&DL đã nhận được Công văn số 2351/UBND KGVX của UBND tỉnh Phú Thọ về việc đề nghị thẩm định dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa Xuân Lũng, xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao.

Sau khi tiến hành xem xét và thẩm định, Bộ VHTT&DL cho ý kiến về thỏa thuận dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa Xuân Lũng tại các nội dung gồm: quy hoạch mặt bằng tổng thể di tích; phục dựng lại Tam bảo (theo kiến trúc công trình trước khi bị cháy); xây dựng lại Tam quan, nhà Mẫu, nhà vệ sinh; xây dựng mới nhà giảng đường, nhà Tăng, nhà sắp lễ, lầu hóa vàng, nhà bếp, nhà vệ sinh; cải tạo sân, vườn, hạ tầng kỹ thuật.

Bộ VHTT&DL lưu ý, đối với nhà giảng đường, cần giảm quy mô. Đối với phương án phục dựng lại Tam bảo, cần thiết kế bộ vì Tam bảo theo mẫu bộ vì công trình trước khi bị cháy. Với phương án bố trí nội thất, đồ thờ, đề nghị không làm cửa võng tại các trục được nêu trong công văn; không sử dụng đèn tuýp chiếu sáng nội thất công trình.

Đối với hệ thống các hiện vật tại Tam bảo, trước khi bị cháy, tại Tam bảo còn giữ được hệ thống tượng, đồ thờ có giá trị lịch sử, nghệ thuật (hệ thống tượng thờ bằng đất, bằng gỗ…). Do đó, đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo cơ quan chuyên môn tiếp tục khảo sát, đánh giá hệ thống hiện vật, đồ thờ, đề xuất giải pháp tu bổ, bảo tồn tối đa. Trường hợp không có khả năng tái sử dụng, lựa chọn các hiện vật có giá trị để bảo quản tại di tích.

Đối với bảo vật quốc gia bàn thờ Phật bằng đá, thực hiện ý kiến của Bộ VHTT&DL tại Công văn số 4839/BVHTTDL-DSVH về phương án bảo tồn hiện vật này, chỉ di dời để phục vụ công tác tu bổ hiện vật khi thực sự cần thiết và phải bảo đảm có phương án bảo vệ hiện vật trong quá trình di dời.

Bộ VHTT&DL cũng đề nghị điều chỉnh phương án thiết kế nhà sắp lễ theo hướng kiến trúc tường hồi bít đốc (không làm mái đao).

Hồ sơ cần làm rõ lịch sử xây dựng các công trình, bổ sung ảnh màu chụp hiện trạng, tư liệu về công trình Tam bảo trước khi bị cháy; ý kiến bằng văn bản của Nhân dân đối với phương án tổng mặt bằng, phương án tu bổ, tôn tạo, xây dựng mới và bố trí thờ tự tại các công trình.

Trước đó, như Kinh tế & Đô thị đã đưa tin, ngày 23/10/2024 đã xảy ra đám cháy tại di tích quốc gia chùa Xuân Lũng (xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ). Sau khi nhận được thông tin xảy ra cháy, UBND xã Xuân Lũng đã thông báo và huy động lực lượng gồm các lãnh đạo, công chức xã, bí thư chi bộ, trưởng khu dân cư, trưởng ban công tác mặt trận, lực lượng công an, quân sự xã, lực lượng an ninh cơ sở thôn đội trưởng và Nhân dân có mặt ứng cứu.

Báo cáo về thiệt hại từ vụ cháy, UBND xã Xuân Lũng cho biết, tòa Tam Bảo bị thiệt hại hoàn toàn; bảo vật quốc gia bệ đá hoa sen (bàn thờ Phật bằng đá) bị vỡ cánh hoa sen; 27 pho tượng Phật cùng toàn bộ cơ sở vật chất trong chùa bị thiệt hại hoàn toàn. Kinh phí thiệt hại ước tính 25 tỷ đồng.

Chùa Xuân Lũng là di tích lịch sử văn hóa quốc gia, được xếp hạng tại Quyết định số 92/VHTT-QĐ năm 1980 của Bộ VH&TT (nay là Bộ VHTT&DL). Ngôi chùa có tuổi đời hơn 800 năm, còn lưu giữ được nhiều di vật, cổ vật có giá trị, đặc biệt là bảo vật quốc gia bàn thờ Phật bằng đá.

Ngay sau khi xảy ra vụ cháy, Bộ VHTT&DL đã có Công văn số 4839/BVHTTDL-DSVH gửi UBND tỉnh Phú Thọ đề xuất giải pháp bảo vệ, bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, di vật tại chùa chùa Phổ Quang.

Về biện pháp lâu dài, Bộ VHTT&DL đề nghị, đối với bảo vật quốc gia bàn thờ Phật bằng đá và hệ thống các hiện vật, cần nghiên cứu, đánh giá một cách khoa học, thận trọng, kỹ lưỡng cấu trúc vật liệu để đề xuất giải pháp bảo quản, tu bổ (tham khảo và lấy ý kiến các chuyên gia có chuyên môn liên quan). Cùng với đó, đề xuất giải pháp tu bổ, phục hồi di tích đảm bảo thực hiện theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa, phù hợp với nguyện vọng của Nhân dân và chính quyền địa phương.