“Bát Mã Truy Phong” - dấu ấn Xuân Bính Ngọ trong không gian làng cổ
Kinhtedothi - Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, làng cổ Đường Lâm trở nên sinh động hơn với bộ sưu tập ngựa sơn mài của nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát, mang hơi thở Xuân mới hòa quyện cùng di sản. Không chỉ là tác phẩm mỹ thuật, ngựa sơn mài còn kể câu chuyện về sự tiếp nối, kế thừa và phát triển bền bỉ của văn hóa truyền thống.
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, TP Hà Nội) trong dáng vẻ trầm mặc quen thuộc nhưng đồng thời cũng mang theo một nhịp thở mới của nghệ thuật đương đại. Giữa không gian mái ngói, tường đá ong nhuốm màu thời gian, bộ sưu tập 2026 tác phẩm ngựa sơn mài của nghệ nhân trẻ Nguyễn Tấn Phát trở thành điểm nhấn đặc biệt, mang sắc Xuân rực rỡ hòa quyện cùng hồn cốt làng cổ.
Những hình tượng ngựa sơn mài ánh lên chiều sâu của thời gian, kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật truyền thống và tư duy sáng tạo hiện đại. Các tác phẩm không chỉ là vật phẩm trưng bày mà còn như một cuộc đối thoại tinh tế giữa quá khứ và hiện tại, giữa di sản và sáng tạo mới, chào đón mùa Xuân Bính Ngọ.
Nổi bật trong bộ sưu tập là tác phẩm mang tên “Bát Mã Truy Phong”, được nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát dày công thực hiện.
Tác phẩm gồm một bàn và bảy ghế, được tạo hình như một chỉnh thể thống nhất giữa ngựa mẹ và bảy ngựa con. Bố cục gợi mở hình ảnh về sự tiếp nối, kế thừa và dòng chảy phát triển bền bỉ của văn hóa truyền thống Việt qua các thế hệ.
Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát cho biết: “Ngựa là biểu tượng của sự bền bỉ, trung thành và khát vọng vươn lên. Bính Ngọ là năm của ngựa, nên tôi muốn gửi gắm tinh thần chuyển động, tiếp nối và bứt phá qua hình tượng này. Tác phẩm gồm một ngựa mẹ và bảy ngựa con, tượng trưng cho cội nguồn và các thế hệ kế tiếp, là câu chuyện về sự kế thừa, phát triển và lan tỏa giá trị truyền thống trong dòng chảy thời gian”.
“Khi đặt tác phẩm trong không gian làng cổ, tôi hy vọng người xem cảm nhận được sự giao thoa giữa di sản và sáng tạo mới. Đó là sự trân trọng cội nguồn và niềm tin vào tương lai. Xuân mới là lúc để nhìn lại, tiếp nối và mạnh mẽ bước tiếp” - nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát cho hay.
Không dừng lại ở “Bát Mã Truy Phong”, nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát còn giới thiệu nhiều tác phẩm khác cùng chủ đề ngựa, kết hợp tinh tế giữa gỗ, sơn mài và đá ong – vật liệu đặc trưng của vùng thành cổ Sơn Tây. Đây được xem là hướng đi táo bạo, bởi đá ong vốn gợi cảm giác thô mộc, nặng về hình khối và vật chất. Tuy nhiên, dưới bàn tay nghệ nhân, đá ong trở thành điểm tựa tạo hình, làm nổi bật vẻ đẹp mộc mạc, bền bỉ và giàu tính biểu tượng.
Quá trình sáng tác bắt đầu từ công đoạn tạo vóc, bước làm nền then chốt quyết định độ bền và “thần” của tác phẩm.
Mỗi hình ngựa đều được tạo dáng hoàn toàn thủ công, trải qua nhiều lần chỉnh sửa, trau chuốt trước khi bước vào công đoạn phủ sơn.
Từng lớp sơn được phủ - mài cẩn trọng, kiên nhẫn, đòi hỏi thời gian và sự tập trung cao độ.
Những tác phẩm ngựa sơn mài sau khi hoàn thiện hiện lên với độ tinh xảo cao, vẻ đẹp cuốn hút và chiều sâu nghệ thuật rõ nét.
Trong không gian làng cổ Đường Lâm thấm đẫm dấu ấn thời gian, các tác phẩm hiện diện tự nhiên, như được đánh thức bởi chính bối cảnh văn hóa nơi đây.
Những dáng ngựa mang thần thái đa dạng, phản ánh cá tính và khát vọng vươn lên.
Dịp giáp Tết, bên cạnh việc thăm đình Mông Phụ, dạo bước qua những ngôi nhà cổ hay thưởng thức chè lam, du khách có thể dừng chân chiêm ngưỡng “Bát Mã Truy Phong” để cảm nhận một nhịp đón Xuân chậm rãi, sâu lắng, nơi nghệ thuật không tách rời đời sống mà hòa quyện, lan tỏa và làm mới hồn làng cổ trong mùa Xuân mới.
