Bầu cử giữa kỳ ở Mỹ: Chính sách kinh tế quyết định

KTĐT - Hôm nay (2/11) sẽ diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ để bầu lại toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 1/3 số ghế Thượng viện. Bên cạnh ý nghĩa là cuộc chiến sinh tử giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ, cuộc bầu cử này còn là phép thử đối với uy tín chính trị của Tổng thống Barack Obama.

Các cuộc thăm dò dư luận trước bầu cử cũng nghiêng về khả năng đảng Cộng hòa sẽ giành quyền kiểm soát Hạ viện. Ở cuộc đua 36 ghế Thượng viện, đảng Cộng hòa có khả năng giành chiến thắng nhiều hơn Dân chủ ở 10 bang, 11 bang còn lại sẽ phụ thuộc vào chiến dịch vận động. Tuy nhiên, đảng Cộng hòa chưa chắc đã nắm được đa số ở Thượng viện vì đảng Dân chủ vẫn nắm tới 40 ghế chưa hết nhiệm kỳ nhiều hơn 23 ghế của đối thủ. Nếu kịch bản đảng Dân chủ nắm Thượng viện, còn Cộng hòa nắm Hạ viện trở thành hiện thực thì nửa nhiệm kỳ còn lại của Tổng thống Obama sẽ gặp khó trong tiến trình lập pháp, chương trình nghị sự, đặc biệt là trong chính sách đối nội.

Tỉ lệ thất nghiệp thường xuyên vượt ngưỡng 9% là một trong những nguyên nhân chính khiến cử tri quay lưng lại với đảng Dân chủ. Khi lên nắm quyền, Tổng thống Obama từng hứa tạo ra thêm ít nhất 500.000 công ăn việc làm mới trong gói giải cứu kinh tế Mỹ trị giá 783 tỉ USD, nhưng hiện thực khác xa với những gì ông cam kết. Thâm hụt ngân sách khổng lồ cũng được đảng Cộng hòa sử dụng nhằm chỉ trích khả năng lãnh đạo của ông Obama, thực tế tỉ lệ cử tri hài lòng với sự điều hành của Tổng thống chỉ còn 44% - một tỉ lệ rất thấp sau hơn 18 tháng cầm quyền. Về đối ngoại, ông Obama đang phải đau đầu với cuộc chiến chống khủng bố tại Afghanistan và Pakistan, tiến trình hòa bình tại Trung Đông và nhiều vấn đề đối ngoại khác như Iran, CHDCND Triều Tiên, quan hệ với Trung Quốc,...

Tuy nhiên, chính sách điều hành kinh tế mới là chiếc chìa khóa quyết định của cuộc bầu cử lần này. Hầu hết các kết quả thăm dò dư luận đều cho thấy đảng Cộng hòa đang duy trì được ưu thế trong lĩnh vực kinh tế với thông điệp về giảm chi tiêu, giảm thuế và cam kết hủy bỏ chương trình cải cách hệ thống y tế tốn kém và gây tranh cãi của chính quyền ông Obama.