Saturday, 08:29 30/05/2015
Bóng ma ám ảnh bóng đá chân chính
Kinhtedothi - Chỉ trong vòng chưa đầy 48 giờ, con số 6 quan chức FIFA bị bắt giữ đã nâng lên 14 đi kèm theo sự bàng hoàng, giận dữ và sự thất vọng đến tột cùng của những người hâm mộ bóng đá toàn cầu.
Ông Palestine giơ thẻ đỏ với những bê bối gần đây của FIFA trong Đại hội hôm 29/5.
|
Từ chỗ được xưng tụng là “vua” của các môn thể thao vua, vốn được đặc trưng bởi tinh thần đoàn kết, trung thực và cao thượng, sự chân chính của bóng đá đã bị bóp méo vì những thương vụ mờ ám nơi hậu trường. Điều đáng buồn là các âm mưu đen tối ấy đã bắt đầu từ năm 1991 hoặc thậm chí từ rất lâu trước đó.
Tham nhũng có hệ thống
| Đại hội lần thứ 65 của FIFA đã được tiến hành tại Zurich (Thụy Sĩ) hôm 29/5 trong bầu không khí vô cùng căng thẳng. Bên ngoài phòng họp là cuộc biểu tình của người hâm mộ từ khắp nơi trên thế giới đòi ông Blatter từ nhiệm. Trong hội trường, thái độ bất hợp tác của các thành viên liên đoàn bóng đá châu Âu cho thấy, dù có thắng cử, nhiệm kỳ thứ 5 trong triều đại của ông Blatter sẽ không trôi qua trong êm ả. Dự đoán này càng có cơ sở khi Đại hội của FIFA đã bị gián đoạn bởi lời đe dọa đánh bom nặc danh. |
Sau thời điểm mà Bộ Tư pháp Mỹ đã xác định là hình thành vụ bê bối này tới gần 10 năm, tờ Sunday Times xuất bản vào tháng 10/2010 đã có tiết lộ động trời về vụ “ngã giá” 7,5 triệu bảng để đổi lấy lá phiếu ủng hộ quyền đăng cai World Cup 2018 của ông Reynald Temarii - Chủ tịch Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương và Amos Adamu - thành viên Ban chấp hành FIFA đến từ Nigeria muốn 800.000 USD để cho phép xây 4 sân cỏ nhân tạo. Vụ việc chấn động này buộc Chủ tịch FIFA Sepp Blatter ngay sau đó phải cam kết với tất cả 24 thành viên trong Ban chấp hành liên đoàn về một cuộc điều tra đầy đủ. Tuy nhiên, vào tháng 11/2010, Adamu chỉ bị đình chỉ không tham gia hoạt động bóng đá trong 3 năm và bị phạt 10.000 franc Thụy Sĩ, trong khi án phạt của Temarii là 1 năm không tham gia hoạt động bóng đá và 5.000 franc Thụy Sĩ. Có lẽ, chính việc FIFA kết thúc cuộc điều tra một cách vội vàng và xử phạt theo kiểu “giơ cao đánh khẽ” đã góp phần hình thành thứ mà Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Anh Greg Dyke gọi là “văn hóa tham nhũng” trong FIFA.
Tháng 12/2010, một cơn sóng khác đã bùng lên dữ dội hơn khi FIFA thông báo Nga và Qatar sẽ là chủ nhà của World Cup 2018 và 2020. Sự kiện ê chề này khiến chính giới Anh và các cơ quan truyền thông nước này tiến hành cuộc điều tra nguyên nhân khiến các cuộc vận động hành lang do cầu thủ nổi danh David Beckham và đích thân Hoàng tử William thực hiện lại thất bại. Kể từ đó, liên tiếp các thông tin đã được công bố như tờ Telegraph vào tháng 1/2011 đã tung ra bằng chứng khẳng định Qatar hối lộ quan chức FIFA để đổi lấy phiếu bầu. Tháng 5/2011, Liên đoàn bóng đá Anh đã công bố kết quả điều tra cho thấy, 6 quan chức trong Ban chấp hành của FIFA đã có giao dịch mờ ám sau khi giúp Nga và Qatar dành được quyền đăng cai World Cup. Có lẽ chính thái độ quyết liệt này của giới chức Anh đã buộc đồng minh thân cận nhất của mình là Mỹ phải vào cuộc. Tháng 12/2011, tờ Telegraph một lần nữa khẳng định FBI đã bắt đầu tiến hành cuộc điều tra quy mô lớn nhằm vào các quan chức của FIFA có hành vi rửa tiền, đưa và nhận hối lộ… Theo đó, Jack Warner - cựu ủy viên của Ban chấp hành đã nhận được ít nhất 1,2 triệu USD và con trai của ông đã nhận được 750.000 USD và một tài khoản của nhân viên dưới quyền của Warner đã nhận được hơn 400.000 USD như một khoản tiền “lót tay” để bỏ lá phiếu ủng hộ Qatar đăng cai World Cup.
Sự tiếp tay của các ngân hàng
Ngay sau khi vụ việc bị phanh phui, một số ngân hàng lớn của Mỹ đã bị nghi ngờ tiếp tay cho các quan chức FIFA thực hiện hành vi phạm tội của mình khi hàng triệu USD tiền hối lộ đã dễ dàng “chảy” qua hệ thống tài chính lớn nhất thế giới. Hơn chục ngân hàng cùng có tên trong bản cáo trạng buộc tội giới chức FIFA do Bộ Tư Pháp Mỹ đưa ra cùng với 5 công ty truyền thông liên quan đến thể thao khác.
Xuất hiện trong bản cáo trạng có tên của các ngân hàng đình đám như JP Morgan Chase, Citigroup, Barclays, HSBC, Standard Chartered. Tuy nhiên, chưa có cáo buộc cụ thể các định chế tài chính này sai phạm. Một ngân hàng khác, có tên Delta National Bank & Trust Co, đã được Công ty Marketing thể thao của Jose Hawilila, một trong 14 quan chức bị bắt, sử dụng để chuyển hàng triệu USD từ tài khoản tại Delta đến Miami cho một thành viên FIFA. Bản cáo trạng cho biết, Hawilla đã che giấu những khoản hối lộ của mình qua các đơn vị trung gian như ngân hàng, hãng tư vấn tài chính.
Đặc biệt, tại Anh, cơ quan chuyên điều tra các vụ gian lận có tính chất nghiêm trọng cho biết, đang khẩn trương lần theo dấu vết giao dịch có liên quan đến những quan chức FIFA bị bắt vừa qua tại Barclays, HSBC và Ngân hàng Standard Chartered. Ba ngân hàng quốc tế lớn này đã bị cáo buộc có liên quan đến những đối tượng bị Bộ Tư pháp Mỹ điều tra (nay đã tăng lên 18 người). Theo đó, ít nhất nửa triệu USD đã đi qua tài khoản của HSBC với nội dung thanh toán cho nhà sản xuất du thuyền của một nhân vật giấu tên trong năm 2013. Ngoài ra, trong năm 2012, khoảng 1 triệu USD đã đi qua tài khoản của chi nhánh ngân hàng HSBC tại Hongkong (Trung Quốc) và một tài khoản tại ngân hàng Standard Chartered ở New York (Mỹ) trước khi tìm được “bến đỗ” cuối cùng tại một ngân hàng ở quần đảo Cayman.
Chưa rõ cuộc điều tra của giới chức Anh, Mỹ về sự liên đới của các ngân hàng lớn ra sao nhưng vụ việc kéo dài trong suốt hơn 20 năm cho thấy, làng túc cầu với giới chính trị và tài chính toàn cầu đã hình thành được “tam giác quyền lực” can thiệp và chi phối lịch sử của bóng đá và cả làng thể thao. Và các cuộc biểu tình của người hâm mộ cũng như lời cảnh cáo không “rót tiền” của nhà tài trợ vừa là sự trả giá mà FIFA phải gánh chịu vừa là cơ hội để cơ quan này thanh lọc, trả lại giá trị thật cho môn túc cầu.
