Ca ghép đa tạng tim - thận đầu tiên ở Việt Nam

Theo đó, bệnh nhân T.T.Q., 37 tuổi, cư trú ở tỉnh Gia Lai, bị mắc bệnh cơ tim giãn, suy tim và rối loạn nhịp nặng, dẫn đến suy thận giai đoạn cuối, phải chạy thận nhân tạo liên tục trong 5 - 6 năm nay. Anh cũng thường xuyên điều trị cấp cứu tại các trung tâm tim mạch lớn ở TP Hồ Chí Minh và Huế do các cơn nhịp nhanh cấp tính.

Do tất cả biện pháp điều trị nội khoa không mang lại kết quả, anh đã được các bác sĩ hướng dẫn đi mổ ghép cả tim và thận. Tuy biết đây là kỹ thuật rất phức tạp và chưa phổ biến ở Việt Nam, song niềm mong mỏi được sống khỏe mạnh hơn của anh và mẹ già đã luôn thôi thúc anh tìm kiếm cơ may.

Giữa năm 2022, anh được giới thiệu đến Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội). Sau khi đánh giá kỹ, hội đồng chuyên môn của bệnh viện đã thống nhất chỉ định thực hiện ghép đồng thời cả tim và thận cho bệnh nhân với nguồn tạng hiến từ người cho chết não.

Tuy ghép tim và ghép thận là các kỹ thuật rất thường quy tại Bệnh viện  Việt Đức, song ghép cả 2 tạng cùng lúc vẫn là một thách thức lớn, đòi hỏi đội ngũ thầy thuốc phải có sự chuẩn bị rất kỹ càng.

Trong hơn 6 tháng tiếp theo, không có trường hợp hiến tạng chết não nào thực sự phù hợp và bệnh nhân vẫn liên tục đến các bệnh viện để chữa suy tim và chạy thận.

Đến đầu tháng 2/2023, cơ may đã đến với anh khi có một bệnh nhân bị chết não do chấn thương sọ não rất nặng, đã được gia đình đồng ý hiến đa tạng để cứu các ca bệnh nặng khác. Ca hiến đa tạng này có nhiều điểm rất đặc biệt: Có người thân đã mất vì có chỉ định ghép đa tạng nhưng không chờ được người hiến phù hợp, bị hỏng một số tạng do chấn thương nên chỉ hiến được tim và 1 quả thận. Và quan trọng nhất là các chỉ số sinh học phù hợp cao với anh T.T.Q.

Mọi quy trình chuyên môn và thủ tục pháp lý nhanh chóng được hoàn thành. Giám đốc bệnh viện chỉ đạo thực hiện ca ghép lịch sử, với sự tham gia của rất nhiều đơn vị chuyên môn, như: Trung tâm Tim mạch và lồng ngực, Trung tâm Ghép tạng, Trung tâm Gây mê và hồi sức ngoại khoa, khoa Thận nhân tạo, khoa Phẫu thuật Tiết niệu, cùng các khoa, phòng, ban liên quan. Ca ghép đã kéo dài 10 tiếng (từ 9 giờ sáng tới 19 giờ tối). Tất cả diễn biến trong mổ hoàn toàn phù hợp với các quy trình đã chuẩn bị rất kỹ từ trước mổ.

Diễn biến sau mổ tuy khá nặng nề, cả về chức năng tim ghép cũng như thận ghép, song đều nằm trong dự kiến và sự chuẩn bị của các thầy thuốc. Tới nay là ngày thứ 8 sau ghép, các chức năng của tim và thận đã phục hồi gần như bình thường, bệnh nhân đã có thể ngồi dậy ăn uống và giao tiếp, không cần các phương tiện hỗ trợ đặc biệt về tim mạch và hô hấp. Bệnh nhân sẽ tiếp tục được điều trị thêm trong vài tuần theo các phác đồ chung sau ghép tạng.

Đây là ca ghép đa tạng tim - thận thành công đầu tiên tại Bệnh viện Việt Đức cũng như ở Việt Nam, đánh dấu một bước trưởng thành của ngành ghép tạng và lập thành tích chào mừng kỷ niệm lần thứ 68 Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27.2.1955 - 27.2.2023).