Châu Âu phản đối đề xuất của Mỹ về tài sản Nga bị phong tỏa

Theo truyền thông Anh, đề xuất mới liên quan đến tài sản bị phong tỏa của Nga được Mỹ đưa ra trong các cuộc đàm phán tại Miami vào tuần trước giữa các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Steve Witkoff và Jared Kushner, cùng đại diện Ukraine, Pháp, Đức, Anh, EU và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Theo đó, Mỹ đề xuất một số cơ chế giải phóng số tài sản này, trong đó có phương án chuyển một phần tài sản vào một cơ chế đặc biệt do Washington giám sát. Tuy nhiên, các điều khoản cụ thể chưa được thống nhất và nhiều ý tưởng về cách sử dụng nguồn tài sản bị đóng băng của Nga vẫn đang được xem xét.

Phía Washington cũng yêu cầu Kiev đề xuất phương án sử dụng nguồn tài chính có thể dành cho công cuộc tái thiết Ukraine, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Thế giới để giải quyết tình trạng tham nhũng và xây dựng các biện pháp giám sát tài chính.

Tuy nhiên, các nước châu Âu ủng hộ Ukraine đã phản đối sáng kiến này và không muốn từ bỏ quyền kiểm soát tài sản bị phong tỏa của Nga.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz công khai bác bỏ khả năng thỏa hiệp về vấn đề này, khẳng định tài sản Nga cần tiếp tục được giữ nguyên trạng tại châu Âu và EU sẽ tự quyết định phương án xử lý. Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cũng phản đối việc hoàn trả tài sản cho Mátxcơva.

Bình luận về thông tin trên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 15-10 tuyên bố Nga không có thông tin về sáng kiến được cho là của Mỹ. Tuy nhiên, ông Dmitry Peskov khẳng định Mátxcơva sẽ nỗ lực thu hồi những tài sản mà nước này coi là bị chiếm đoạt, thông qua các biện pháp pháp lý, tố tụng và truy cứu trách nhiệm đối với những người liên quan.

Các nước phương Tây đã phong tỏa khoảng 300 tỷ USD tài sản của Nga sau khi xảy ra cuộc xung đột tại Ukraine hồi tháng 2 năm 2022. Phần lớn số tài sản này được lưu giữ tại Euroclear, trung tâm lưu ký chứng khoán có trụ sở tại Brussels, Bỉ. Phía Nga đã lên án động thái này là hành vi "trộm cắp" trắng trợn.

EU trước đó đã nhất trí sử dụng nguồn thu phát sinh từ các tài sản bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, phương án tịch thu hoàn toàn số tài sản gốc vấp phải sự phản đối do lo ngại ảnh hưởng đến uy tín tài chính của khối và nguy cơ phải đối mặt với các vụ kiện từ Nga.

Bỉ là quốc gia EU phản đối mạnh mẽ nhất việc tịch thu tài sản bị đóng băng của Nga, do lo ngại Euroclear và người nộp thuế nước này có thể phải gánh các khoản bồi thường pháp lý lớn nếu nguồn tài sản của Nga bị sử dụng mà không có sự đồng ý của Mátxcơva.

Đề xuất của Mỹ được đưa ra trong bối cảnh Washington có những động thái liên quan đến lĩnh vực năng lượng Nga. Tuần trước, Tổng thống Donald Trump tuyên bố đã đạt thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc cho phép Nga xuất khẩu thêm dầu diesel nhằm giảm áp lực lên thị trường Mỹ và toàn cầu.