Chơi họ online - nhiều rủi ro

Thông báo công khai trên trang facebook cá nhân, tài khoản có tên Giang Hồng Ngọc cho biết tiếp tục mở dây họ mới năm 2019. Facebook này thông tin, người chơi phải có hộ khẩu, Giấy chứng minh Nhân dân và chứng minh được thu nhập của mình với số dây họ chơi tương ứng. Số tiền tham gia trong nhóm chơi họ bao gồm từ 2 – 10 triệu đồng. Nếu người chơi tham gia chơi đóng 5 triệu đồng/tháng, phải chứng minh mỗi tháng mình kiếm được gấp đôi số tiền đăng ký chơi...

Theo quy định tại khoản 1, Điều 471 Bộ luật Dân sự 2015 “Họ, hụi, biêu, phường là hình thức giao dịch về tài sản theo tập quán trên cơ sở thỏa thuận của một nhóm người tập hợp nhau lại cùng định ra số người, thời gian, số tiền hoặc tài sản khác, thể thức góp, lĩnh họ và quyền, nghĩa vụ của các thành viên”.

Có tới hơn 200 bình luận dưới bài đăng của facebook Giang Hồng Ngọc, phần lớn đăng ký tham gia chơi. Có người tham gia mỗi tháng 2 triệu đồng, nhưng cũng có người đăng ký chơi tới 10 triệu đồng, thậm chí có người tham gia 2 – 3 dây họ. Sau khi khóa sổ các dây, chủ họ này đã phải từ chối hàng chục người đăng ký tham gia muộn.

Hình thức chơi họ online đang thu hút khá đông người tham gia, chủ yếu là những người làm văn phòng, bán hàng online. Các thành viên tham gia chơi phần lớn là thành viên cùng hoạt động trên một diễn đàn, một nhóm nào đó, tin tưởng nhau. Các hình thức giao dịch thanh toán đều được thực hiện qua chuyển khoản ngân hàng, với các mức đóng tiền và thời hạn nhận khác nhau để có những mức lãi suất tương ứng. Một facebook tham gia chơi họ online cho hay, mức lãi suất do chủ họ và các thành viên tham gia tự thỏa thuận với nhau. Ai lấy tiền trước sẽ chịu lãi cho người lấy sau và mức lãi suất thường cao hơn ngân hàng từ 3 - 4 lần. Người chơi phải có đầy đủ thông tin tên, tuổi, Giấy chứng minh Nhân dân, hộ khẩu mới được xét duyệt vào chơi nên có thể yên tâm khi tham gia vào hình thức này.

Rủi ro tiềm ẩn

Trao đổi với phóng viên báo Kinh tế & Đô thị, luật sư Nguyễn Đào Tơ - Trưởng Văn phòng Luật sư Hoàng Huy (Hà Nội) cho hay, việc tham gia chơi họ có nhiều rủi ro như lợi dụng cho vay nặng lãi, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản… Do đó, cùng với Bộ Luật Dân sự 2015, mới đây Chính phủ đã ban hành Nghị định số 19/2019/NĐ-CP về họ, hụi, biêu, phường để quản lý chặt chẽ hơn các nội dung như điều kiện làm thành viên, chủ họ; gia nhập, rút khỏi họ; văn bản thỏa thuận về họ; thứ tự lĩnh họ, lãi suất; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của thành viên, chủ họ…

Hình thức chơi họ online còn chứa nhiều rủi ro hơn hình thức truyền thống, vì trên không gian mạng, các thành viên chỉ là những tài khoản ảo rất khó kiểm soát. Do vậy, mỗi thành viên tham gia phải xác định các thông tin cá nhân chính xác, đáng tin cậy (Giấy chứng minh Nhân dân, tài khoản ngân hàng, địa chỉ, tài sản thực tế…) của các thành viên khác và của chủ họ. Bên cạnh đó, phải thực hiện đầy đủ các quy định của Luật Giao dịch điện tử 2005, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến gửi, nhận thông điệp dữ liệu điện tử được quy định từ Điều 16 đến Điều 20 khi ký kết, thành lập, sửa đổi và thực hiện “Văn bản thỏa thuận về họ” hoặc tham gia họ. Chơi họ là một quan hệ pháp luật dân sự, Nhà nước đề cao ý chí tự do thỏa thuận, bình đẳng của mỗi người và hạn chế can thiệp sâu vào những quan hệ này, do đó mỗi người phải có ý thức bảo vệ quyền và lợi ích của mình trước tiên.

“Đối với cơ quan quản lý Nhà nước, phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của Luật An ninh mạng được ban hành năm 2018 để quản lý môi trường an ninh mạng, đặc biệt trong vấn đề lưu trữ, truy cập, trích xuất thông điệp, dữ liệu điện tử. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tiếp nhận, xử lý giải quyết đơn thư tố cáo, kêu cứu liên quan đến việc lừa đảo, chiếm đoạt tài sản nói chung và trên không gian mạng nói riêng” – luật sư Tơ chia sẻ.