“Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm” - nối tiếp "Chuyện đình trong phố", nơi di tích và nghề truyền thống song hành

Phát biểu khai mạc triển lãm, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam Trịnh Ngọc Trâm cho biết, triển lãm nghệ thuật “Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm” là không gian thứ 9, được nối tiếp thành công của Dự án "Chuyện đình trong phố" - dự án đã nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, các chuyên gia trong nước cũng như quốc tế.

Đình Vũ Thạch là nơi thờ phụng danh tướng Khỏa Ba Sơn, vị anh hùng thời Hai Bà Trưng, người đã có công lớn trong sự nghiệp khởi nghĩa chống giặc ngoại xâm, bảo vệ non sông đất nước.

Trải qua nhiều thế kỷ, đình Vũ Thạch không chỉ là chốn linh thiêng trong đời sống tín ngưỡng của cộng đồng, mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, mỹ thuật truyền thống vô cùng quý báu, thể hiện qua kiến trúc, hệ thống sắc phong, hoành phi, câu đối, đồ thờ tự được chạm khắc, trang trí tinh xảo.

Phó Chủ tịch UBND phường Trịnh Ngọc Trâm thông tin thêm, Cửa Nam là địa bàn từng ghi dấu nghề khảm trai phố Hàng Khay, một nghề thủ công mỹ nghệ tinh xảo có nguồn gốc từ làng Chuôn Ngọ (Chuyên Mỹ, Phú Xuyên), được các nghệ nhân mang lên Thăng Long từ khoảng thế kỷ XIX.

Những sản phẩm khảm trai như hoành phi, câu đối, tranh thờ, đồ nội thất cao cấp… không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt, tín ngưỡng mà còn góp phần tạo nên diện mạo mỹ thuật đặc sắc cho các di tích, trong đó có đình Vũ Thạch.

Triển lãm “Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm” không chỉ là dịp giới thiệu những tác phẩm chạm khảm độc đáo cùng kỹ thuật lành nghề của các nghệ nhân khảm trai làng Chuôn, mà còn giới thiệu đến công chúng những tác phẩm mỹ thuật hiện đại của các nghệ sĩ lấy cảm hứng từ nghệ thuật chạm khảm truyền thống, gắn với không gian cổ kính của đình Vũ Thạch giúp tái hiện lại đời sống của phố nghề xưa.

"Đây là nỗ lực của phường Cửa Nam nhằm kể lại câu chuyện văn hóa của cộng đồng, nơi di tích và nghề truyền thống cùng song hành, nuôi dưỡng và làm giàu bản sắc địa phương." - Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam Trịnh Ngọc Trâm nhấn mạnh và cho biết “Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm” không chỉ làm một triển lãm mà là một dự án với chuỗi các hoạt động xuyên suốt.

Trong thời gian tới, UBND phường Cửa Nam sẽ tiếp tục quan tâm, phối hợp với các cơ quan chuyên môn, các nhà nghiên cứu, nghệ nhân và nhân dân địa phương để bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị các di tích lịch sử – văn hóa, đồng thời từng bước nghiên cứu các giải pháp nhằm khôi phục, tôn vinh và kết nối các nghề truyền thống với không gian di sản, du lịch văn hóa và phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn.

Chia sẻ tại sự kiện, giám tuyển Nguyễn Thế Sơn thông tin thêm, triển lãm có sự tham gia của các nghệ sĩ: Vũ Xuân Đông, Lê Đăng Ninh, Trương Hoàng Hải, Phạm Thuỷ Tiên, Đỗ Hiệp... đã cố gắng nghiên cứu lịch sử về nghề chạm khảm, để tạo nên những tác phẩm khơi gợi lại những giá trị quý báu của một phố nghề nức tiếng thuở xưa, cũng như mang lại tinh thần nơi chốn cho một ngôi đình đã từng là trung tâm của một cộng đồng những người nghệ nhân chạm khảm khéo léo đầy sức sáng tạo của thôn Vũ Thạch.

Nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn hy vọng trong suốt thời gian triển lãm với các hoạt động workshop, toạ đàm, art tour sẽ mang lại cho người dân cũng như du khách niềm tự hào về lịch sử phố nghề và tiếp thêm tình yêu với những giá trị di sản quý báu của Thăng Long - Hà Nội, đặc biệt là với thế hệ trẻ. Với triển lãm này nhóm nghệ sĩ cũng mong muốn góp một phần vào hành trình đánh thức các giá trị di sản văn hoá giàu có của mảnh đất này, như một niềm cảm hứng và thúc đẩy sức sáng tạo cho cộng đồng.

Triển lãm nghệ thuật “Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm” diễn ra từ ngày 16/1/2026 đến 7/2/2026 trong khuôn viên cụm di tích đình, đền, chùa Vũ Thạch (29 Hàng Khay, phường Cửa Nam).