Cơ hội tiếp cận vốn trong tầm tay: Doanh nghiệp chủ động, ngân hàng đồng hành

Rào cản tiếp cận vốn không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp 

Phát biểu tại toạ đàm Cơ hội của Doanh nghiệp vừa và nhỏ trong bối cảnh Nghị quyết 68 do báo Dân trí tổ chức ngày 23/6 với sự đồng hành của VietinBank, bà Bùi Thu Thủy, Cục phó Cục Phát triển Doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết, dù chiếm tới 98% số lượng doanh nghiệp tại Việt Nam, nhưng khu vực SME hiện chỉ tiếp cận chưa đến 18% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống. “Sự lệch pha” này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có các rào cản khách quan về thể chế, đất đai, năng lực và đặc biệt là sự thiếu kết nối giữa SME với hệ thống tài chính và chuỗi giá trị lớn.

“Các SME thường khó tiếp cận mặt bằng trong khu công nghiệp, thiếu quỹ đất phù hợp để phát triển. Về nhân lực, do không có tiềm lực tài chính để trả lương cao nên rất khó giữ chân nhân sự chất lượng, trong khi lực lượng này chủ yếu bị thu hút về doanh nghiệp lớn, FDI”, bà Thủy nhận định.

Không dừng lại ở đó, SME cũng thường xuyên bị “bỏ ngoài cuộc” trong các chuỗi giá trị lớn: hiện mới chỉ khoảng 18% doanh nghiệp SME tham gia được vào chuỗi liên kết với các doanh nghiệp lớn và FDI – con số quá khiêm tốn nếu so với tiềm năng thực sự của khối tư nhân.

Gắn kết là chìa khóa

Thực tế cho thấy, những nút thắt lớn nhất khiến doanh nghiệp khó tiếp cận vốn không nằm ở chính sách, mà ở năng lực lập hồ sơ tín dụng, sự khác biệt về tư duy giữa các bên và thiếu cơ chế xúc tiến hiệu quả. Trong bối cảnh đó, việc tạo ra không gian đối thoại, kết nối là yếu tố then chốt để khơi thông dòng vốn và chiến lược.

Bà Lê Thị Lam Trà, Phó Trưởng ban Quản trị nguồn nhân lực, Tập đoàn PVN nhấn mạnh rằng, doanh nghiệp muốn chuyển mình xanh và số hóa phải đặt con người làm trung tâm. Việc phát triển đội ngũ lãnh đạo chuyển đổi, xây dựng văn hóa học tập cá nhân hóa và mở rộng hợp tác với các tổ chức đào tạo sẽ là “bệ đỡ” dài hạn cho chiến lược tăng trưởng.

Cùng quan điểm, TS. Phùng Văn Đông, Giám đốc AIT Vietnam cho rằng hệ sinh thái đào tạo linh hoạt, thực tiễn, gắn kết giữa nhà trường – doanh nghiệp – ngân hàng sẽ là lời giải cho bài toán thiếu hụt kỹ năng xanh và số trong lực lượng lao động. Các chuỗi hội thảo mở chính là nơi “ba nhà” cùng thảo luận và kiến tạo giải pháp phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp.

Cơ hội tiếp cận vốn chưa bao giờ cận kề như hiện tại. Nhưng nó sẽ chỉ thực sự mở ra nếu doanh nghiệp dám thay đổi để minh bạch hơn, bài bản hơn, và ngân hàng cũng phải thay đổi để thấu hiểu và đồng hành lâu dài.

Cùng đồng tình với ông Đông, PGS.TS. Lê Đức Hoàng (Viện Ngân hàng Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế đang thúc đẩy phát triển bền vững, các công cụ tài chính mới như tín dụng xanh, trái phiếu ESG, tài chính vi mô hay ưu đãi thuế cần được thiết kế để không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp tăng trưởng mà còn phát huy vai trò xã hội từ phát triển kỹ năng lao động xanh đến tạo việc làm bao trùm. Ông nhấn mạnh, đầu tư vào doanh nghiệp giờ đây phải đi kèm với trách nhiệm, đồng hành cùng sự trưởng thành của lực lượng lao động và cam kết với cộng đồng.