Cơ hội và giải pháp nào cho doanh nghiệp bất động sản?

Triển vọng kinh tế Việt Nam

Theo TS Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tài chính, tiền tệ Quốc gia, tất cả các dự báo đều cho thấy năm 2023 kinh tế sẽ tốt hơn. Đơn cử như quý 2/2023, GDP của Mỹ tăng 2,4%. Bên cạnh đó, việc Trung Quốc mở cửa trở lại từ ngày 8/1/2023 giúp GDP toàn cầu dự báo tăng thêm 1 điểm %. Hay lạm phát toàn cầu giảm, có phân hóa vì không còn dịch bệnh và chiến tranh vơi bớt nên không xảy ra đứt gãy. Nguồn cung bắt đầu tốt lên. Dự báo tăng trưởng thế giới từ 2,5 đến 3%, từ đó đầu tư, du lịch quốc tế vào Việt Nam sẽ tốt hơn.

Về triển vọng cho kinh tế Việt Nam năm 2023-2024, theo ông Lực, bên cạnh tác động từ việc Trung Quốc mở cửa trở lại là cơ hội từ dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn đầu tư toàn cầu. Cùng với đó, dịch vụ, tiêu dùng vẫn khả quan dù có chậm hơn; chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội năm 2022-2023, đầu tư công mạnh.

Những cơ hội, triển vọng khác cho kinh tế Việt Nam là nền tảng vĩ mô và kinh nghiệm phòng chống dịch, quản trị rủi ro được tích lũy tốt lên; rủi ro tài khóa ở mức trung bình, dư địa chính sách vẫn còn; lạm phát và lãi suất đang giảm, tỷ giá cơ bản ổn định, rủi ro nợ xấu trong tầm kiểm soát; thị trường chứng khoán và bất động sản (BĐS) có dấu hiệu phục hồi.

Cùng với đó, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi năng lượng được đẩy mạnh; cơ cấu lại nền kinh tế, hoàn thiện thể chế được thúc đẩy (sửa đổi luật đất đai, luật nhà ở, luật kinh doanh BĐS, luật tài chính tín dụng...).

Đồng thời, TS Cấn Văn Lực cũng chỉ ra những rủi ro, thách thức của kinh tế Việt Nam trong năm 2023 như: kinh tế thế giới suy thoái nhẹ, cục bộ; thị trường xuất khẩu và đầu tư bị thu hẹp, tăng chậm lại; du lịch quốc tế phục hồi chậm so với các nước; mặt bằng lãi suất đang giảm nhưng còn cao; rủi ro thị trường tài chính tiền tệ quốc tế tăng. Những điều này tác động tiêu cực đến Việt Nam.

Đặc biệt, giải ngân chương trình phục hồi và đầu tư công chưa thể có đột phá; DN còn nhiều khó khăn (pháp lý, nguồn vốn, nhân sự…); cơ cấu lại DN nhà nước và tài chính tín dụng gặp nhiều thách thức; nợ xấu gia tăng. Bên cạnh đó là rủi ro đến từ  tài chính chứng khoán, trái phiếu DN và BĐS cần thời gian xử lý, lành mạnh hóa.

Cơ hội và giải pháp nào cho DN BĐS?

Bên cạnh những triển vọng kể trên thì thị trường và DN BĐS Việt Nam kỳ vọng vào một số chính sách hỗ trợ tích cực.

TS Cấn Văn Lực đã chỉ ra những chính sách như: chương trình phục hồi 2022-2023 (gói nhà ở xã hội, đầu tư cơ sở hạ tầng); Ngân hàng Nhà nước dự kiến và đã giao hạn mức tín dụng tăng khoảng 14% năm 2023; từ ngày 3/4/2023, gói tín dụng ưu đãi nhà ở xã hội 120.000 tỷ đồng bắt đầu triển khai (lãi suất thấp hơn 1,5-2%/năm so với thị trường); gói 15.000 tỷ đồng cho vay lâm, thủy sản (thấp hơn 1.2% lãi suất thị trường). Hay Thông tư 02/2023/TT-NHNN (23/4/2023) cho phép cơ cấu lại nợ và giữ nguyên nhóm nợ (1 năm, thực hiện đến hết 30/6/2024)…

Bên cạnh đó, nhiều cơ chế, chính sách cũng đã được đưa ra để hỗ trợ, tháo gỡ cho thị trường và DN BĐS như: Nghị quyết 06-NQ/TW ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045; Chính phủ thành lập Tổ công tác tháo gỡ khó khăn cho các dự án BĐS (tháng 11/2022).

Đặc biệt, Nghị quyết số 33/NQ-CP của CP (11/3/2023) về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường BĐS phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững; Nghị định 10/NĐ-CP ngày 3/4/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai (cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng trên đất thương mại - dịch vụ, có condotels, officetels, quy định giá đất, tiền thuê đất…); Nghị định 35/NĐ-CP ngày 20/6/2023 sửa đổi 1 số điều của các nghị định thuộc lĩnh vực xây dựng, quy hoạch, nhà ở…; Nghị quyết105/NQ-CP ngày 15/7/2023 về các nhiệm vụ, giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính.

Ngoài ra, chính sách tài khóa mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm: Nghị định 12/NĐ-CP ngày 14/4/2023 cho phép giãn hoãn thuế, tiền thuê đất năm2023; Quốc hội đã quyết nghị (Nghị quyết 101/2023/QH15) và Chính phủ đã ban hành Nghị định 44/NĐ-CP ngày 30/6/2023 về việc giảm 2% thuế VAT (cho 6 tháng cuối năm 2023)…

Từ những dữ liệu và phân tích trên, TS Cấn Văn Lực cho rằng, DN muốn vượt qua giai đoạn khó khăn này trước tiên phải thích ứng, linh hoạt, phục hồi càng nhanh càng tốt, tái cấu trúc, đổi mới, sáng tạo (gồm cả chuyển đổi số), tăng tính tự cường, sức đề kháng (khả năng chống chịu các cú sốc).

Đặc biệt, ông Lực nhấn mạnh DN kiến nghị phải đúng, trúng, kiên trì; thiện chí hoàn thiện hồ sơ đề nghị hỗ trợ cơ cấu lại, kiểm soát rủi ro dòng tiền, rủi ro lãi suất, tỷ giá…. Cùng với đó, DN chủ động tìm hiểu, tiếp cận các chương trình, gói hỗ trợ (nhất là các gói hỗ trợ tài khóa, thuế-phí, tín dụng…); có phương án cụ thể, khả thi đối với trái phiếu DN đáo hạn 2023-2024; đa dạng hóa nguồn vốn (tín dụng, cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư, REIT…).

Cũng theo TS Cấn Văn Lực, DN thời điểm này đặc biệt cần phát triển nguồn nhân lực (nhất là nhân sự công nghệ thông tin, chuyển đổi số) và văn hóa DN; thích ứng, nâng cao năng lực quản trị DN, quản lý rủi ro (nhất là rủi ro pháp lý, tài chính, công nghệ, dữ liệu…); chú trọng tăng trưởng xanh, BĐS xanh, chuyển đổi số, kinh doanh tuần hoàn, đón đầu xu hướng.