Công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hoá thế giới

Sự kiện được tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và TP Hải Phòng phối hợp tổ chức quy mô, trang trọng không chỉ có ý nghĩa với các địa phương, quốc gia, mà còn góp phần quảng bá các giá trị của quần thể di sản trên quy mô quốc tế. 

Lễ đón bằng công nhận Di sản văn hoá thế giới đối với Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là tâm điểm của chuỗi hoạt động tưởng niệm 717 năm ngày nhập Niết bàn của Phật hoàng Trần Nhân Tông và Lễ đón nhận bằng ghi danh Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Trong thời gian qua, nhất là 5 năm 2020-2025, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và TP Hải Phòng đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ nghiên cứu, xây dựng hồ sơ Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc báo cáo cấp có thẩm quyền trình UNESCO ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa thế giới.

Ngày 12/7/2025, tại Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới (UNESCO) tổ chức tại Thủ đô Paris, Cộng hòa Pháp, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa thế giới.

Đây là chuỗi các di tích, di chỉ nằm trên địa bàn 3 tỉnh, TP gồm Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Ninh gắn liền với sự ra đời, lan tỏa và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm. Di sản là nơi hình thành, ra đời và phát triển của Trung tâm Phật giáo Thiền Tông thuần Việt, do người Việt trực tiếp sáng lập ra. Đây cũng là nơi hội tụ các công trình kiến trúc cổ kính là chùa chiền, am thất, tuyến hành hương, văn bia, mộc bản và các địa điểm linh thiêng được bảo tồn tốt trải dài từ Yên Tử đến Vĩnh Nghiêm và Côn Sơn, Kiếp Bạc. Di sản phản ánh đầy đủ các giai đoạn phát triển của Phật giáo Trúc Lâm từ khi sáng lập đến khi được thể chế hóa rồi đến các giai đoạn phục hưng và truyền thừa tiếp nối.

Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là bằng chứng cho sự kết hợp độc đáo giữa Nhà nước, tôn giáo và Nhân dân trong việc hình thành bản sắc dân tộc Việt Nam. Cảnh quan linh thiêng tại quần thể được hình thành thông qua mối tương tác thường xuyên, mật thiết với thiên nhiên và một hệ thống đạo đức dựa trên lòng yêu chuộng hòa bình, tu dưỡng bản thân, lòng khoan dung, nhân ái và sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên. Đây cũng là nơi thực hành truyền thống văn hóa tôn giáo tín ngưỡng lâu đời và truyền cảm hứng cho cộng đồng trong nước cũng như quốc tế, là trung tâm tôn giáo đầy sức cuốn hút và điểm đến hành hương quan trọng, khẳng định giá trị văn hóa và tâm linh sống động của truyền thống này của cộng đồng người Việt Nam cả ở trong nước và nước ngoài. Điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu cốt lõi của UNESCO trong việc đề cao những giá trị chung của nhân loại về hòa bình, hòa giải, hòa hợp và chung sống hài hòa.

Việc ghi danh của UNESCO không chỉ khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của quần thể di sản, mà còn cho thấy sự đầu tư bài bản, kiên định của Việt Nam trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa – lịch sử qua nhiều thế hệ. Đây đồng thời là động lực quan trọng để các địa phương đồng sở hữu di sản tăng cường liên kết, phối hợp trong quản lý, bảo tồn và khai thác hợp lý, đưa di sản trở thành nền tảng cho phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và kinh tế di sản, đóng góp thiết thực cho tăng trưởng bền vững của Việt Nam trong giai đoạn mới.