Cửa Nam thúc đẩy phát triển kinh tế đêm gắn với di sản, nghệ thuật và sáng tạo

Đêm Cửa Nam: Di sản - Nghệ thuật - Sáng tạo

Trong định hướng của thành phố Hà Nội, khu vực Hoàn Kiếm - Cửa Nam được xác định phát triển theo mô hình Khu kinh tế đêm văn hóa - di sản, lấy giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc đô thị làm cơ sở phát triển các hoạt động kinh tế ban đêm chất lượng cao.

Khác với các khu vực phát triển kinh tế đêm theo hướng giải trí hiện đại hay khai thác không gian mới, phường Cửa Nam được đánh giá đang sở hữu một cấu trúc tài nguyên có tính tập trung và bổ trợ lẫn nhau.

Có thể kể đến như: Cụm nhà hát và không gian biểu diễn nghệ thuật hàng đầu; hệ thống di tích cách mạng; các thiết chế tri thức - giáo dục - bảo tàng; quỹ biệt thự và công trình kiến trúc Pháp; các tuyến phố thương mại, hệ thống khách sạn và những ngõ phố giàu ký ức đô thị như Xóm Hạ Hồi. Các nguồn lực này nằm trong phạm vi di chuyển thuận lợi, cho phép tổ chức thành các hành trình trải nghiệm ban đêm liên hoàn.

Tuy nhiên, theo đánh giá của UBND phường Cửa Nam, hoạt động kinh tế đêm trên địa bàn hiện còn phân tán, thiếu liên kết giữa điểm đến và dịch vụ; sản phẩm chưa cân đối, chưa hình thành đủ sản phẩm biểu tượng hoạt động thường xuyên; hạ tầng phục vụ, quảng bá và dữ liệu số chưa đồng bộ...

Vì vậy, việc xây dựng đề án là cần thiết nhằm tổ chức lại không gian - sản phẩm - dịch vụ theo một chuỗi giá trị thống nhất, chuyển lợi thế văn hóa thành giá trị kinh tế, đồng thời bảo đảm hài hòa với bảo tồn di sản, an ninh trật tự và chất lượng sống của cộng đồng dân cư.

Về hiện trạng, hoạt động ban đêm trên địa bàn bước đầu đã hình thành một số điểm sáng, như: Chương trình “Đêm thiêng liêng” tại Nhà tù Hỏa Lò; các suất diễn buổi tối tại Nhà hát Lớn, Nhà hát Hồ Gươm; hoạt động của Phố Sách 19/12; dịch vụ ăn uống, mua sắm trên các trục phố trung tâm...

Theo đề án, địa phương phấn đấu xây dựng phường Cửa Nam trở thành khu vực trọng điểm của Khu kinh tế đêm văn hóa - di sản khu vực trung tâm Thủ đô; hình thành mạng lưới sản phẩm, dịch vụ du lịch đêm có bản sắc với định vị “Đêm Cửa Nam: Di sản - Nghệ thuật - Sáng tạo”. Để thực hiện mục tiêu trên, đề án đã nêu rõ các chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm.

Hoàn thiện đề án theo hướng hiệu quả, khả thi

Tại hội nghị, các đại biểu đã tham gia ý kiến phản biện đối với đề án, tập trung vào sự cần thiết, tính cấp thiết của đề án; tính đúng đắn về căn cứ các chỉ tiêu, nhiệm vụ; tính khả thi thực hiện tại phường Cửa Nam và về bố cục đề án.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Cửa Nam Nguyễn Văn Dũng đánh giá, các ý kiến rất thẳng thắn, có cơ sở luận cứ, dẫn chứng, tập trung vào các “điểm nghẽn”, “điểm mới” và “điểm cần đột phá” trong đề án. Đồng thời, các đại biểu đã mạnh dạn đề xuất những giải pháp cụ thể, thiết thực, phù hợp với điều kiện của phường.

Góp ý về đề án, TS Trần Thúy Anh, nguyên Giám đốc Trung tâm Đảm bảo chất lượng đào tạo, Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn đánh giá, mô hình “Đêm Cửa Nam: Di sản - Nghệ thuật - Sáng tạo” thể hiện tính khả thi cao. Việc quy hoạch 5 chuỗi sản phẩm chủ đạo (kết hợp di sản, nghệ thuật, tri thức, ẩm thực, mua sắm, lưu trú) cùng 4 không gian trọng điểm và cơ chế huy động kết hợp nguồn lực công - tư là hướng đi đúng đắn, tập trung, tránh tình trạng đầu tư dàn trải.

Để hoàn thiện đề án, TS Trần Thúy Anh đề nghị cần làm rõ hơn các mục tiêu cụ thể gắn với định vị “Di sản - Nghệ thuật - Sáng tạo”, bổ sung mục tiêu về bảo tồn di sản và bảo đảm chất lượng sống của nhân dân. Theo bà, đây là khoảng trống cần được bổ sung để đạt sự tương thích hoàn toàn giữa mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể.

Dưới góc nhìn khác, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố Phan Chu Trinh Đỗ Đăng Khánh lưu ý, đề án cần tránh bẫy “đồng nhất hóa” mô hình kinh tế đêm (chỉ dừng lại ở chợ đêm, thương mại, ăn uống…) gây nhàm chán và làm biến dạng không gian văn hóa di sản của Cửa Nam. Quy hoạch kinh tế đêm phải lấy “Văn hóa - Di sản” làm gốc. Cần phân vùng chức năng và khu vực dịch vụ thương mại. Tránh tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè tràn lan làm phá vỡ cảnh quan kiến trúc đô thị cổ.

Ông Đỗ Đăng Khánh lưu ý, UBND phường và Ban quản lý đề án cần có phương án phân luồng giao thông cùng điểm đỗ xe tĩnh cụ thể, không ảnh hưởng đến lối đi chung của người dân trong ngõ; quy định rõ khung giờ hoạt động và mức độ tiếng ồn cho phép đối với từng nhóm dịch vụ; xây dựng quy chế phối hợp liên ngành để xử lý ngay các phát sinh về đêm.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Bích Hiền (hộ kinh doanh thời trang tại địa chỉ 27 Trần Bình Trọng) mong muốn được áp dụng chính sách ưu đãi/giảm thuế khoán hoặc miễn các khoản phí quản lý không gian đêm trong khoảng thời gian đầu. Theo bà Hiền, kinh tế đêm không chỉ là việc thắp thêm vài bóng đèn hay thức thêm vài tiếng đồng hồ. Đó là sự chuyển mình của cả một tuyến phố buôn bán.

Với nhiều năm kinh nghiệm trong kinh doanh, bà Hiền tin rằng, nếu đề án có được một khung giờ hoạt động hợp lý, chính sách thuế phí nuôi dưỡng nguồn thu, hạ tầng ánh sáng bắt mắt và thủ tục hành chính thông thoáng, các hộ kinh doanh luôn sẵn sàng đồng hành, đầu tư vốn và tâm huyết để đưa Cửa Nam trở thành điểm đến mua sắm đêm sầm uất, an toàn và hiệu quả.