Cuộc chiến chống đổ trộm phế thải tại Hai Bà Trưng

Tại khu vực quận Hai Bà Trưng cũ, chính quyền và đơn vị môi trường đang phải căng mình thực hiện các biện pháp mạnh tay để xử lý những "điểm đen" về rác thải, hưởng ứng đợt cao điểm giải quyết 5 điểm nghẽn của thành phố Hà Nội.

Khi vỉa hè, bờ sông thành bãi rác "bất đắc dĩ"

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, dạo quanh một vòng các tuyến phố tại khu vực quận Hai Bà Trưng cũ, không khó để bắt gặp những đống phế thải xây dựng, giường tủ hỏng, bàn ghế cũ nằm ngổn ngang trên vỉa hè hay lẩn khuất dưới các chân đê. Theo phản ánh của người dân và ghi nhận thực tế, các khu vực như đê Nguyễn Khoái, phố Trần Thánh Tông, khu vực Yec - xanh, và đặc biệt là dọc bờ sông Kim Ngưu đang trở thành những "điểm nóng" hứng chịu nạn đổ trộm rác thải.

Đặc thù của loại rác này là cồng kềnh, khó thu dọn và gây mất mỹ quan đô thị nghiêm trọng. Tại bờ sông Kim Ngưu, những bao tải gạch vỡ, trạc thải xây dựng bị đổ trộm trong đêm không chỉ lấn chiếm lòng đường mà còn có nguy cơ trôi xuống lòng sông, gây tắc nghẽn dòng chảy và ô nhiễm nguồn nước. Điều này đi ngược lại hoàn toàn với nỗ lực của Hà Nội trong việc làm sống lại các dòng sông và cải thiện bộ mặt đô thị.

Tình trạng này càng trở nên nhức nhối hơn, trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm tháo gỡ "5 điểm nghẽn" của thành phố, trong đó ô nhiễm môi trường và ùn tắc giao thông là những vấn đề trọng tâm. Việc đổ trộm phế thải không chỉ là hành vi thiếu ý thức mà còn là sự thách thức đối với kỷ cương đô thị.

Trước thực trạng trên, Công an phường Hai Bà Trưng đã không còn chỉ dừng lại ở việc nhắc nhở. Thời gian qua, lực lượng công an phường đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, trong đó chú trọng việc rà soát hệ thống camera an ninh trên địa bàn để truy tìm thủ phạm.

Theo đó, thông qua việc trích xuất camera, Công an phường Hai Bà Trưng đã xác định được danh tính nhiều đối tượng có hành vi vi phạm. Không chỉ dừng lại ở việc lập biên bản xử phạt hành chính, Công an phường còn áp dụng biện pháp răn đe mang tính giáo dục cao: Yêu cầu đối tượng vi phạm quay trở lại hiện trường để dọn dẹp sạch sẽ lượng rác thải đã đổ trộm, trả lại nguyên trạng mặt bằng. Đồng thời, các đối tượng này buộc phải ký cam kết không tái diễn hành vi vi phạm. Đây được xem là động thái cứng rắn cần thiết để thay đổi nhận thức của người dân.

Trách nhiệm của mỗi người dân

Một trong những nguyên nhân khiến rác thải cồng kềnh tràn lan là do người dân chưa biết hoặc "ngại" mang rác đến đúng nơi quy định. Ông Đào Thanh Tùng - Giám đốc Chi nhánh Môi trường Đô thị Hai Bà Trưng chia sẻ, một thực tế đáng buồn, đơn vị đã chủ động bố trí 2 điểm tập kết rác thải cồng kềnh, trạc thải xây dựng để phục vụ người dân, bao gồm điểm tại phố Hòa Mã và điểm trung chuyển Vân Đồn.

Tuy nhiên, thay vì vận chuyển rác đến các điểm này, nhiều hộ gia đình, cá nhân vì lợi ích nhỏ và sự tiện lợi cá nhân đã lén lút mang rác vứt ra đường, thường là vào ban đêm hoặc rạng sáng khi vắng bóng lực lượng chức năng. Hành vi này không chỉ gây khó khăn cho công nhân vệ sinh môi trường – những người vốn đã quá tải trong dịp Tết – mà còn tạo ra những hình ảnh xấu xí cho bộ mặt Thủ đô.

Ông Đào Thanh Tùng cũng cho biết thêm, để nâng cao hiệu quả giám sát, Chi nhánh Môi trường Đô thị Hai Bà Trưng đang tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng để triển khai lắp đặt hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Hệ thống này được kỳ vọng sẽ giúp phát hiện sớm các hành vi đổ trộm, tự động cảnh báo và cung cấp bằng chứng sắc nét để xử lý vi phạm một cách triệt để hơn.

Đồng quan điểm trên, các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường cho rằng, để giải quyết dứt điểm tình trạng đổ trộm phế thải, đặc biệt là trong giai đoạn nước rút trước Tết Nguyên đán, cần sự vào cuộc đồng bộ từ chính quyền đến ý thức người dân. Trong đó, việc lắp đặt camera AI cần được đẩy nhanh tiến độ. Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng cần tăng cường tuần tra, mật phục tại các điểm nóng như đê Nguyễn Khoái hay bờ sông Kim Ngưu vào các khung giờ "nhạy cảm".

Bên canh đó, chính quyền địa phương và đơn vị duy trì vệ sinh môi trường cần thông báo rộng rãi địa chỉ của 2 điểm thu gom (Hòa Mã và Vân Đồn) đến từng tổ dân phố, từng hộ dân qua loa phát thanh, nhóm Zalo cộng đồng. Đồng thời, áp dụng mức phạt cao nhất trong khung quy định đối với hành vi đổ trộm phế thải xây dựng gây ô nhiễm môi trường. Việc công khai danh tính người vi phạm tại khu dân cư cũng là một biện pháp răn đe xã hội hiệu quả.

“ Cơ quan chức năng có nỗ lực bao nhiêu đi chăng nữa nhưng người dân không ý thức được trách nhiệm thì kết quả sẽ không bền. Vì thế, quan trọng nhất vẫn là ý thức của mỗi công dân. Một ngôi nhà sạch sẽ không thể nằm trong một con ngõ bẩn thỉu, một thành phố nhếch nhác. "Dọn nhà đón Tết" là nét đẹp văn hóa, nhưng hãy để nét đẹp đó trọn vẹn bằng cách xử lý rác thải văn minh, chung tay cùng chính quyền và công nhân môi trường giữ gìn một Hà Nội xanh – sạch – đẹp để đón chào xuân mới”- Chuyên gia môi trường chia sẻ.