Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ, thế danh Bùi Văn Quý, sinh ngày 12/4/1917 tại thôn 5, xã Phùng Thiện, tổng Bồng Hải (nay là thôn Phùng Thiện, xã Khánh Tiên, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình). Thân phụ là ông Bùi Quang Oánh, thân mẫu là bà Nguyễn Thị Thinh. Song thân của ông đều là những Phật tử thuần thành. Ông là người con thứ 2 trong gia đình có 3 anh em.
|
| Đại lão Hoà thượng Thích Phổ Tuệ trong lễ cầu nguyện tại chùa Quán Sứ. Ảnh: Báo Giác Ngộ. |
Vốn được sinh ra trong gia đình có truyền thống thâm tín Phật pháp, cho nên hạt giống bồ đề của Đại lão Hoà thượng Thích Phổ Tuệ sớm nảy nở, lên 9 tuổi (tức năm 1925), ông được song thân cho đến chùa ở với Sư cụ Thích Đàm Cơ, trụ trì chùa Phúc Long (thôn Phú An, xã Khánh Phú, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình) và được Sư cụ cho theo học chữ Nho với cụ đồ Hiệng nổi tiếng trong vùng.
Năm 13 tuổi (tức năm 1929), Đại lão Hòa thượng được Sư cụ cho đến làm đệ tử Sư tổ Thích Nguyên An, trụ trì chốn tổ Vọng (xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định). Trải qua 3 năm tu học, đến năm 16 tuổi (tức năm 1932), ông được Sư tổ Vọng cho thụ giới Sa-di tại Giới đàn hạ trường chùa Đống Cao (huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định).
Năm 18 tuổi (tức năm 1934), Đại lão Hòa thượng đến sam học và y chỉ vào Sư tổ Thích Quảng Tốn, trụ trì tổ đình Viên Minh, thôn Khai Thái, xã Tầm Khê, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Đông (nay là xã Quang Lãng, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội). Khi vừa tròn 20 tuổi (tức năm 1936), ông được thụ Cụ túc giới và Bồ tát giới tại Đại giới đàn tổ đình Viên Minh, do Sư tổ Thích Quảng Tốn làm Đàn đầu Hòa thượng.
Sau khi đầy đủ giới pháp, ông bắt đầu quá trình sam phương cầu đạo. Ngài đến sam học ở hầu hết các sơn môn, tổ đình lớn thời bấy giờ như sơn môn Tế Xuyên, Hương Tích; tổ đình Vĩnh Nghiêm.
Trong hoạt động phật sự, từ năm 1952, Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ vẫn du hành đạo tại chùa Linh Ứng (thôn Kim Đới I, xã Hữu Bằng, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Đến năm 1957, ngài lại trở về hầu thầy phụng Phật tại tổ đình Viên Minh (xã Quang Lãng, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội).
Năm 1961, Sư tổ Thích Quảng Tốn trụ trì đời thứ hai tổ đình Viên Minh viên tịch, ông được kế đăng làm trụ trì đời thứ ba tổ đình Viên Minh từ đó cho đến nay.
Đến năm 1987, Đức Đệ nhất Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam cử ba vị cao Tăng là cố Hòa thượng Thích Kim Cương Tử, Thích Thiện Siêu và Thích Tâm Thông về tổ đình Viên Minh mời ông lên Hà Nội chủ trì hiệu đính Đại tạng kinh Việt Nam và tham gia các hoạt động Phật sự của Giáo hội. Từ đó, Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ đã đảm nhiệm nhiều chức vụ trong các cấp Giáo hội qua các thời kỳ.
Bên cạnh việc đảm nhiệm các chức vụ Giáo hội, Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ cũng có nhiều công lao đóng góp cho sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc, từ phong trào bình dân học vụ đến phong trào xây dựng hợp tác xã sau khi hoà bình lặp lại. Cùng với việc chăm lo chùa, góp phần xây dựng quê hương, ông là bậc chân tu, luôn giữ tình đoàn kết các tôn giáo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Ông tham gia làm Ủy viên Ủy ban T.Ư MTTQVN khoá 4 đến khoá 9.
Bên cạnh đó, Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ là bậc cao Tăng thông tuệ am hiểu Tam tạng thánh giáo. Đặc biệt, ông có nhiều đóng góp quan trọng trong việc biên soạn, dịch thuật các tác phẩm về Phật học ở Việt Nam. Ông dành cả cuộc đời cho sự nghiệp biên soạn, chú giải Đại Từ điển Phật học. Chú giảng và thuyết giảng kinh Lăng Nghiệm Đề cương kinh Pháp Hoa, kinh Bách dụ, Phật Tổ tam kinh, Phật học là tuệ học...Trong suốt cuộc đời hành đạo tại tổ đình Viên Minh, cũng như quá trình tham gia các hoạt động Phật sự của Giáo hội và xã hội, Đại lão Hòa thượng đã có nhiều đóng góp cho Đạo pháp và Dân tộc. Công đức ấy luôn được Giáo hội và Nhà nước trân trọng ghi nhận, trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Hồ Chí Minh; Huân chương Độc lập hạng Nhì; Huân chương đại đoàn kết dân tộc; Huy chương vì sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bằng khen của Uỷ ban Trung ương MTTQVN và nhiều Bằng tuyên dương công đức của Giáo hội.
Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ đã viên tịch vào lúc 3 giờ 22 phút ngày 21/10. Đức Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam trụ thế 105 năm, Hạ lập 85 năm. Hội đồng Trị sự GHPGVN cho biết, trước khi viên tịch, Đại lão Hoà thượng Thích Phổ Tuệ có di nguyện: “Sau khi tôi theo hầu Phật Tổ thì không được tổ chức tang lễ linh đình, nghi lễ hết sức giản đơn, ngắn ngày theo truyền thống đạo Phât và tổ chức tại chùa Viên Minh. Đề nghị không vòng hoa phúng điếu, không tiểu sử dài dòng, không tiêu tốn thời gian và tổn hại công đức của Tăng Ni và Phật tử. Nếu quý vị tưởng nhớ tới tôi thì niệm danh hiệu Phật và tụng thời kinh tại trụ xứ của mình hồi hướng công đức cho thế giới hoà bình, nhân sinh an lạc”. Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN kính đề nghị Ban Trị sự GHPGVN các cấp treo Phật kỳ rủ, thiết lập hương án, di ảnh của Đức Pháp chủ và tổ chức tưởng niệm tại trụ sở. Các chùa, cơ sở tự viện đồng thời cử chuông trống Bát nhã và niệm Phật đúng vào thời gian Giáo hội tổ chức lễ tưởng niệm vào hồi 9 giờ ngày 24/10/2021 (tức ngày 19/9 năm Tân Sửu). Ban Tổ chức sẽ truyền hình trực tiếp lễ tưởng niệm trên Kênh truyền hình An Viên, và trực tuyến trên các nền tảng Fanpage. |
