Đặc sắc Lễ hội truyền thống Xôi Phú Thượng lần thứ IX - Xuân Bính Ngọ 2026

Tham dự lễ khai mạc có Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND phường Phú Thượng Nguyễn Quốc Hà; Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ phường Trần Quang Đạo; Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND phường Đỗ Đình Sơn cùng lãnh đạo phòng, ban phường và đông đảo Nhân dân cùng du khách thập phương.

Phú Thượng là vùng đất giàu truyền thống văn hiến, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc. Trong dòng chảy ấy, nghề đồ xôi thủ công đã được hun đúc, trao truyền qua nhiều thế hệ, trở thành niềm tự hào của mỗi người dân địa phương. Từ những bếp lửa gia đình giản dị đến những mâm xôi dâng lễ trang nghiêm, từ gánh hàng rong buổi sớm đến các sự kiện lớn của Thủ đô - hạt xôi Phú Thượng đã lặng thầm góp phần làm nên bản sắc ẩm thực Hà Nội.

Theo truyền thuyết kể lại hàng thế kỷ nay, cứ vào lúc chiều muộn hay sáng sớm, chỉ đến đầu làng Gạ (Kẻ Gạ, tức làng Phú Gia nằm bên bờ Nam sông Hồng, nay thuộc phường Phú Thượng, TP Hà Nội), đã thấy hương xôi nếp lan tỏa khắp làng trên xóm dưới. Nhờ nước mát của dòng Nhị Hà và phù sa cổ màu mỡ mà Phú Thượng xưa có cánh đồng lúa trù phú và phì nhiêu. Mỗi khi vào mùa, hương lúa thơm ngát triền đê sông Hồng… Từ những cánh đồng màu mỡ này, người dân Phú Thượng trồng được hai loại gạo thượng hạng là nếp cái hoa vàng và nếp dâu keo để đồ xôi.

Trải qua quá trình lao động cần cù, sáng tạo, đến nay người dân làng Gạ nói riêng và Nhân dân phường Phú Thượng nói chung đã tiếp tục giữ gìn và phát triển nghề. Xuất phát từ niềm đam mê và tình yêu nghề, các nghệ nhân rất công phu từ khâu chọn nguyên liệu đến khâu chế biến để tạo ra được thành phẩm xôi Phú Thượng bóng, no tròn, dẻo ngon mang đậm nét văn hóa ẩm thực của người Hà Nội thanh lịch.

Phát biểu tại buổi lễ khai mạc, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Thượng Bùi Thế Cường cho biết, năm 2025, phường đã phối hợp ra mắt tua trải nghiệm “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”, trong đó làng nghề xôi giữ vai trò điểm nhấn trung tâm, thu hút du khách trực tiếp tham gia các công đoạn truyền thống. Kết quả bước đầu cho thấy đây là hướng đi đúng, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và mở rộng không gian phát triển du lịch cộng đồng.

Để định vị giá trị, bảo vệ và phát huy thương hiệu làng nghề truyền thống làm xôi Phú Thượng với tư cách là một di sản văn hoá, năm 2024, nghề làm xôi Phú Thượng đã vinh dự được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, khẳng định giá trị tiêu biểu và sức sống bền bỉ của nghề truyền thống. Thương hiệu “Xôi Phú Thượng” với hạt nếp dẻo thơm, màu sắc tự nhiên, kỹ thuật đồ xôi tinh tế đã và đang khẳng định vị trí riêng trong văn hóa ẩm thực của Thủ đô.

Đặc biệt, quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường Phú Thượng lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031 và triển khai Chương trình số 02 về tăng cường công tác quản lý nhà nước về kinh tế, phường Phú Thượng xác định rõ định hướng: chú trọng phát triển ngành du lịch – dịch vụ gắn với các di tích lịch sử văn hóa và làng nghề truyền thống, trong đó làng nghề xôi là một trụ cột quan trọng.

“Thời gian tới, phường sẽ đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm làng nghề; hỗ trợ các hộ xây dựng gian hàng số, truy xuất nguồn gốc, thanh toán không tiền mặt, kết nối sàn thương mại điện tử… Qua đó từng bước nâng cao giá trị sản phẩm xôi Phú Thượng, mở rộng thị trường và tăng thu nhập bền vững cho Nhân dân, phù hợp với yêu cầu của thời đại công nghệ số” – ông Bùi Thế Cường nhấn mạnh.

Thông tin từ Ban Tổ chức, điểm nhấn quan trọng của lễ hội hằng năm là Hội thi nấu xôi giỏi, quy tụ các nghệ nhân và thợ giỏi tham gia tranh tài. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm tôn vinh kỹ năng nghề, khuyến khích nâng cao tay nghề và lan tỏa tình yêu nghề tới thế hệ trẻ. Ban Tổ chức điều hành hội thi bảo đảm công tâm, khách quan, đúng tiêu chí chuyên môn và tuyệt đối an toàn thực phẩm.