Đại hội XIV – dấu mốc lịch sử định hình tư duy phát triển, mở ra kỷ nguyên bứt phá của đất nước

Dấu mốc của tư duy phát triển mới

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng được xác định là đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm vóc lịch sử đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, đây không chỉ là kỳ Đại hội tổng kết một nhiệm kỳ, hay đề ra mục tiêu 5 năm, mà là Đại hội định hình tư duy phát triển, xác lập mô hình tăng trưởng mới và kiến tạo nền tảng thể chế cho chặng đường phát triển dài hạn của dân tộc đến giữa thế kỷ XXI.

Nhìn lại gần 40 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử: Ra khỏi nhóm nước nghèo, quy mô nền kinh tế ngày càng mở rộng, hội nhập quốc tế sâu rộng, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao.

Tuy nhiên, khi quy mô phát triển đạt đến một mức độ nhất định, mô hình tăng trưởng cũ dần bộc lộ những hạn chế, như phụ thuộc nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ; năng suất lao động còn thấp; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa thực sự trở thành động lực chủ yếu; thể chế còn nhiều điểm nghẽn cản trở sự phát triển.

Chính trong bối cảnh đó, Đại hội XIV đã đánh dấu bước chuyển căn bản sang giai đoạn “bứt phá phát triển”. “Bứt phá” không chỉ là tăng trưởng nhanh hơn về lượng, mà quan trọng hơn là sự chuyển đổi căn bản về chất lượng phát triển: Từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu; từ dựa vào tài nguyên, lao động giá rẻ sang dựa vào tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; từ tư duy “theo kịp” sang “vươn lên cạnh tranh”; từ “ổn định để phát triển” sang tư duy biện chứng “phát triển để ổn định bền vững và nâng cao đời sống Nhân dân”.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, một điểm nổi bật khác của Đại hội XIV là tầm nhìn chiến lược dài hạn. Đại hội xác lập rõ các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, với khát vọng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Những mục tiêu này không chỉ là các chỉ tiêu kinh tế đơn thuần, mà là sự kết tinh của khát vọng phát triển dân tộc, thể hiện cam kết chính trị mạnh mẽ của Đảng trước nhân dân và trước lịch sử.

Đáng chú ý, Đại hội XIV không dừng lại ở việc đề ra mục tiêu, mà đồng thời thiết kế hệ giải pháp đồng bộ để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược, từ hoàn thiện thể chế phát triển, đột phá khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo và nguồn nhân lực, đến phát huy sức mạnh văn hóa - con người và mở rộng không gian đối ngoại, tự chủ chiến lược. Sự gắn kết chặt chẽ giữa tầm nhìn, mục tiêu, giải pháp và tổ chức thực hiện đã tạo nên chiều sâu chiến lược và tính khả thi cao cho đường lối phát triển được Đại hội XIV xác lập.

Có thể khẳng định, Đại hội XIV không chỉ là một sự kiện chính trị trọng đại, mà còn là dấu mốc mở ra một tầm mức phát triển mới của đất nước - tầm mức phát triển dựa trên động lực nội sinh, năng lực sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Những vấn đề cốt lõi và yêu cầu triển khai Văn kiện Đại hội XIV

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, nếu Đại hội XIV là dấu mốc mở ra kỷ nguyên phát triển mới, thì Văn kiện Đại hội chính là sự kết tinh cao nhất của trí tuệ, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược của Đảng, phản ánh bước phát triển mới trong nhận thức lý luận và tư duy chỉ đạo thực tiễn. Những nội dung cốt lõi của Văn kiện không chỉ nằm ở các mục tiêu cụ thể, mà sâu xa hơn là những chuyển biến căn bản về tư duy phát triển, mô hình tăng trưởng và phương thức tổ chức đất nước trong giai đoạn mới.

Một trong những điểm mới có ý nghĩa lịch sử là việc bổ sung và phát triển “lý luận về đường lối đổi mới” như một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây là kết quả của quá trình tổng kết sâu sắc thực tiễn 40 năm đổi mới, khẳng định bản lĩnh không giáo điều, không rập khuôn, luôn biết phát triển lý luận từ thực tiễn sinh động của Đảng ta. Việc nâng những thành tựu và kinh nghiệm đổi mới lên tầm lý luận không chỉ củng cố nền tảng tư tưởng, mà còn tạo cơ sở khoa học vững chắc cho việc hoạch định chính sách trong giai đoạn phát triển mới.

Một nội dung rất mới khác là việc lần đầu tiên Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh tư duy “tự chủ chiến lược”. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó lường, “tự chủ chiến lược” được hiểu không chỉ là không lệ thuộc, mà là chủ động lựa chọn con đường phát triển, chủ động thiết kế quan hệ đối ngoại, chủ động làm chủ công nghệ và nguồn lực, chủ động ứng phó với các cú sốc bên ngoài. Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, đây là sự chuyển biến quan trọng từ tư thế “thích ứng” sang tư thế “kiến tạo”, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn cho đất nước.

Văn kiện Đại hội XIV cũng xác định rõ hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển là khâu đột phá chiến lược mang tính quyết định. Thể chế được nhìn nhận không chỉ là hệ thống pháp luật, mà là một hệ sinh thái tổng thể bao gồm cơ chế, chính sách, bộ máy, con người và văn hóa quản trị. Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: Thể chế tốt sẽ khơi thông nguồn lực, kích thích sáng tạo, giảm chi phí xã hội, tăng niềm tin của thị trường và của nhân dân, qua đó tạo nền móng vững chắc cho phát triển bền vững.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, Đại hội XIV xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực chủ yếu của tăng trưởng trong giai đoạn tới. Phát triển toàn diện con người, phát huy vai trò của văn hóa, giáo dục đào tạo và kinh tế tư nhân tiếp tục được khẳng định là những trụ cột quan trọng của sức mạnh nội sinh quốc gia.

Về triển khai thực hiện Nghị quyết, Văn kiện Đại hội XIV đặt ra yêu cầu rất cao về hành động: Thống nhất nhận thức, nhanh chóng thể chế hóa đầy đủ và đồng bộ các quyết sách chiến lược, đổi mới phương thức tổ chức thực hiện theo tư duy quản trị hiện đại, lấy kết quả và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo đánh giá.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, theo tinh thần chỉ đạo xuyên suốt được nhấn mạnh trong Văn kiện, nghị quyết chỉ thực sự có ý nghĩa khi được biến thành hành động cụ thể, mang lại những chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và con đường phát triển đã lựa chọn.