Điện Biên xây dựng nền nông nghiệp sạch, bền vững từ lợi thế bản địa

Hình thành vùng nông sản đặc trưng, nâng tầm thương hiệu địa phương

Với lợi thế địa hình, khí hậu mát mẻ, thổ nhưỡng đặc trưng và môi trường ít ô nhiễm, Điện Biên hình thành nhiều vùng sản xuất nông sản chất lượng cao như gạo, cà phê, mắc ca, dứa, chè, rau củ quả… Gạo Điện Biên được gieo trồng trên hơn 14.000ha cánh đồng Mường Thanh, hạt dẻo, thơm, trở thành thương hiệu chủ lực xuất ra ngoài tỉnh. Cà phê Arabica Mường Ảng, với hơn 4.000ha, nổi tiếng bởi hương vị đậm đà, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.

Dứa mật Pu Lau ở Mường Nhà có vị ngọt đậm, mọng nước; người dân đã liên kết với hợp tác xã để trồng, chăm sóc và tiêu thụ sản phẩm. Cây mắc ca - “cây tỷ đô” mới của Điện Biên - đã phát triển trên 10.600ha, trong đó 1.500ha cho thu hoạch, mang lại giá trị kinh tế cao. Ở vùng cao Tủa Chùa, chè shan tuyết cổ thụ trồng thủ công, không dùng hóa chất, đã trở thành sản phẩm di sản, được thị trường trong và ngoài tỉnh ưa chuộng.

Ngoài các nông sản đặc trưng, Điện Biên đẩy mạnh trồng cây ăn quả, rau, củ, quả theo chuỗi cung ứng an toàn. Hợp tác xã Nam Dương là điển hình với 13ha rau, củ, quả đạt chứng nhận VietGAP, sản lượng bí xanh đạt 650 tấn/năm. Hợp tác xã ứng dụng kỹ thuật phủ nilon, tưới nhỏ giọt giúp tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất.

Anh Trần Xuân Thanh, Giám đốc Hợp tác xã Nam Dương khẳng định: sản xuất theo chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn là hướng đi tất yếu để giữ uy tín và đầu ra ổn định.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Điện Biên, năm 2025 diện tích được chứng nhận VietGAP của tỉnh tăng thêm 15,5ha; diện tích hữu cơ tăng 5,25ha - phản ánh nỗ lực của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong hành trình đưa nông sản Điện Biên đến gần hơn với thị trường. Tỉnh đã xây dựng 24 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn gồm gạo, cà phê, chè, rau, củ, quả, miến dong, mắc ca…

Phát triển nông nghiệp sạch gắn với du lịch và chế biến sâu

Trong lĩnh vực chè, Công ty TNHH Chè Phan Nhất (xã Mường Lạn) nổi bật với quy trình trồng chè không sử dụng hóa chất, thay bằng chế phẩm sinh học, thuốc trừ sâu hữu cơ. Trong 12ha chè của Công ty, 5ha đạt chứng nhận hữu cơ; sản phẩm được công nhận OCOP 3-4 sao, trong đó Bạch Trà đã xuất khẩu sang Hàn Quốc.

Ngoài ra, Công ty TNHH Cara Farm Việt Nam phát triển 3,7ha cây ăn quả hữu cơ; Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Si Pa Phìn có 5ha rau củ quả sạch; Công ty Cổ phần Mắc Ca Điện Biên có 10,5ha đạt chuẩn VietGAP. Các mô hình này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng đi mới cho du lịch cộng đồng. Du khách có thể tham quan, hái chè, thu hoạch rau sạch hay thưởng thức bữa ăn chế biến từ nông sản hữu cơ - trải nghiệm hấp dẫn giúp quảng bá thương hiệu địa phương.

Nhờ định hướng đúng đắn, ngành nông nghiệp Điện Biên duy trì vai trò trụ cột của nền kinh tế. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt 8,76%, trong đó nông - lâm - thủy sản tăng 4,1%, chiếm hơn 13% GRDP. Diện tích lúa chất lượng cao chiếm gần 60% tổng diện tích gieo trồng; cà phê hơn 8.000ha; mắc ca trên 12.600ha. Nhiều sản phẩm như chè Tủa Chùa, cà phê Mường Ảng, gạo Điện Biên đã có thương hiệu và chỉ dẫn địa lý, góp phần nâng cao giá trị, thu nhập cho nông dân.

Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn nhỏ lẻ, chế biến - bảo quản hạn chế, sản phẩm OCOP chưa đạt tầm thương hiệu quốc gia. Tỉnh định hướng phát triển nông, lâm nghiệp ứng dụng công nghệ hiện đại, gắn sản xuất với du lịch, chế biến sâu và chuyển đổi số.

Mục tiêu đến năm 2030, giá trị sản phẩm nông - lâm - thủy sản đạt hơn 3.000 tỷ đồng, tỷ lệ che phủ rừng 47%, 60% xã đạt chuẩn nông thôn mới. Điện Biên hướng tới nền nông nghiệp sạch, bền vững, lấy chất lượng làm nền tảng, góp phần nâng cao đời sống nông dân và khẳng định vị thế thương hiệu nông sản Tây Bắc.