Dự trữ ngoại hối của Nga tiếp tục phá kỷ lục

Ngân hàng Trung ương Nga ngày 1/8 cho biết, dự trữ ngoại hối của nước này đã đạt mức cao nhất mọi thời đại, lên tới 695,5 tỷ USD tính đến ngày 31/7. Mức tăng 5,5 tỷ USD chỉ trong vòng một tháng đã đưa tổng dự trữ ngoại hối vượt qua kỷ lục trước đó là 690 tỷ USD thiết lập ngày 4/7.

Theo thống kê của Ngân hàng Trung ương Nga, vào ngày 18/7, tổng dự trữ ngoại hối của Nga đạt 683,7 tỷ USD, thấp hơn mức 685 tỷ USD ghi nhận vào ngày 11/7.

Tuy nhiên, khoảng một nửa dự trữ ngoại hối của Nga, tương đương hơn 300 tỷ USD, vẫn đang bị phương Tây phong tỏa sau khi bùng nổ cuộc xung đột tại Ukraine hồi tháng 2/2022. Nga luôn khẳng định việc phong tỏa tài sản của nước này là bất hợp pháp.

Dự trữ ngoại hối của Nga bao gồm ngoại tệ, vàng, quyền rút vốn đặc biệt từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và các tài sản thanh khoản cao khác. Đây là nguồn lực tài chính do Ngân hàng Trung ương và Chính phủ Nga quản lý, có thể được sử dụng để bình ổn đồng ruble, thanh toán nợ nước ngoài hoặc ứng phó với khủng hoảng tài chính. Tính từ đầu năm 2023, tổng dự trữ của Nga đã tăng hơn 100 tỷ USD, bất chấp các lệnh trừng phạt và áp lực kinh tế từ phương Tây.

Dù Moscow vẫn đưa số tài sản bị đóng băng vào thống kê chính thức, Ngân hàng Trung ương Nga không tiết lộ cụ thể các khoản đang bị các cơ quan phương Tây nắm giữ kể từ sau khi xung đột với Ukraine bùng phát vào năm 2022.

Hiện tại, khoảng 2/3 tài sản bị phong tỏa của Nga do Trung tâm Lưu ký chứng khoán bù trừ Euroclear có trụ sở tại Brussels nắm giữ, đến nay đã tạo thêm hàng tỷ euro tiền lãi.

Theo báo cáo của Liên minh châu Âu (EU) hồi tháng 4, khối này đã thu được 2,1 tỷ euro (tương đương 2,3 tỷ USD) lợi nhuận từ các tài sản bị phong tỏa của Nga. Mặc dù chưa thể tiến hành tịch thu hoàn toàn do các rào cản pháp lý và chính trị, các nhà lãnh đạo EU đã thông qua việc sử dụng phần lợi nhuận từ tài sản bị đóng băng của Nga để hỗ trợ Ukraine về tài chính.

Trong năm 2024, Euroclear đã chuyển 1,5 tỷ euro tiền lãi để hỗ trợ khoản vay 50 tỷ USD của Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) cam kết hỗ trợ cho Ukraine.

Trong khuôn khổ kế hoạch này, Ủy ban châu Âu đã giải ngân 7 tỷ euro từ khoản vay 18,1 tỷ euro thuộc số tiền kể trên. Bên cạnh đó, EU cũng được cho là đang cân nhắc các phương án đầu tư tài sản Nga bị phong tỏa vào những dự án đem lại lợi suất cao hơn.

Phản ứng với động thái trên, người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, hồi tháng 4 nói rằng các quốc gia EU không có sự đồng thuận hoàn toàn về việc sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa. “Tuy nhiên, Liên bang Nga sẽ thực hiện tất cả các biện pháp nhằm bảo vệ lợi ích và quyền sở hữu hợp pháp đối với các tài sản bị phương Tây đóng băng”, ông Peskov khẳng định.

Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng nhiều lần lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ việc đóng băng tài sản là “hành vi ăn cướp trắng trợn”. Hồi tháng tháng 6 vừa qua, ông Putin từng cảnh báo rằng nếu phương Tây cố tình tịch thu tài sản quốc gia của Nga, điều đó sẽ làm xói mòn niềm tin vào hệ thống tài chính toàn cầu và thúc đẩy quá trình thoát ly khỏi các thể chế phương Tây.

“Việc chiếm đoạt tài sản Nga một cách đơn phương không chỉ là bất hợp pháp mà còn là đòn giáng nghiêm trọng vào trật tự tài chính quốc tế. Điều này sẽ buộc các quốc gia khác phải xem xét lại mối quan hệ với đồng USD, hệ thống thanh toán SWIFT và các định chế tài chính phương Tây”, Tổng thống Nga tuyên bố.