Đức lại “dội gáo nước lạnh” vào tham vọng gia nhập EU của Ukraine

Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 28/1 tuyên bố, Ukraine khó có thể nhanh chóng gia nhập EU trong tương lai gần.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Berlin hôm thứ Tư, Thủ tướng Merz nhấn mạnh: “Việc Ukraine gia nhập EU vào ngày 1/1/2027 là điều không thể. Điều đó bất khả thi”.

Ông Merz giải thích rằng bất kỳ ứng cử viên nào, bao gồm cả Ukraine, muốn gia nhập EU đều phải đáp ứng Bộ tiêu chí Copenhagen.

Theo đó, các tiêu chí đòi hỏi ứng viên phải có thể chế dân chủ ổn định, nền kinh tế thị trường hoạt động hiệu quả và khả năng tương thích với luật pháp của EU.

Thủ tướng Đức khẳng định Kiev có triển vọng trở thành thành viên EU, song đây sẽ là một “tiến trình lâu dài”.

Theo Thủ tướng Merz, ưu tiên trước mắt của Ukraine nên được đặt vào các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra do Mỹ làm trung gian tại Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).

Bình luận của Thủ tướng Đức được đưa ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang kêu gọi các quốc gia phương Tây ủng hộ tiến trình gia nhập EU của Kiev vào năm 2027. Đây là vấn đề từng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ một số quốc gia thành viên liên minh kinh tế hàng đầu châu Âu.

Trong một tuyên bố đưa ra ngày 27/1, Tổng thống Zelensky xác nhận đã thảo luận với Thủ tướng Áo Christian Stocker về cuộc đàm phán vừa qua giữa Nga, Mỹ và Ukraine tại UAE, cho biết nội dung chủ yếu tập trung vào những vấn đề quân sự nhưng cũng đề cập đến một số vấn đề bảo đảm an ninh.

Theo Tổng thống Zelensky, việc Ukraine gia nhập EU là một trong những bảo đảm an ninh quan trọng không chỉ đối với quốc gia này mà còn đối với toàn bộ châu Âu. Đây là lý do vì sao nhà lãnh đạo Ukraine nhắc đến mốc thời gian cụ thể là năm 2027.

“Chúng tôi kỳ vọng vào sự ủng hộ từ các đối tác đối với lập trường của mình”, Tổng thống Volodymyr Zelensky nhấn mạnh.

Lập trường của Thủ tướng Đức phản ánh quan điểm thận trọng của nhiều nhà lãnh đạo EU.

Vào tuần trước, Thủ tướng Áo Christian Stocker nói rằng ông phản đối việc đẩy nhanh lộ trình gia nhập EU của Ukraine. Nhà lãnh đạo Áo đề nghị áp dụng đầy đủ các tiêu chí gia nhập liên minh này thay vì ưu ái để rút ngắn quy trình.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban thậm chí tỏ ra cứng rắn hơn, tuyên bố sẽ ngăn chặn mọi nỗ lực gia nhập EU theo lộ trình rút ngắn, với lý do Brussels không nên “nhập khẩu chiến tranh và tham nhũng”.

Những lo ngại này gia tăng sau khi các công tố viên Ukraine tiết lộ 41 nghị sĩ đương nhiệm đang bị điều tra vì liên quan đến một đường dây gian lận bầu cử bất hợp pháp.

Trong khi đó, chính quyền Kiev vừa ghi nhận một bê bối tham nhũng lớn liên quan đến Timur Mindich, cộng sự thân cận của Tổng thống Zelensky, dẫn đến hàng loạt vụ từ chức ở cấp cao.

Thủ tướng Hungary Orban chỉ trích mạnh mẽ kế hoạch đề xuất EU hỗ trợ Ukraine 800 tỷ euro tái thiết sau xung đột và thêm 700 tỷ euro cho nhu cầu quân sự trong 10 năm tới.

Đồng thời, nhà lãnh đạo Hungary cũng đã bác bỏ ý tưởng cho phép Ukraine gia nhập EU và Quốc hội nước này sẽ không bỏ phiếu ủng hộ Kiev “trong 100 năm tới” do lo ngại nguy cơ liên minh kinh tế đối đầu trực tiếp với Nga.

Việc Ukraine được xét duyệt gia nhập EU nhanh chóng được cho là một phần của kế hoạch tái thiết trị giá 800 tỷ USD do Mỹ hậu thuẫn. Thông tin đã được Ủy ban châu Âu gửi đến các quốc gia thành viên EU vào tuần trước.

Theo Politico, tài liệu này khiến nhiều lãnh đạo EU do dự không hẳn vì quy mô tài chính khổng lồ, mà bởi cách thức gắn chính thức tiến trình gia nhập EU của Ukraine với quá trình tái thiết đất nước.

Về phần mình, Nga từ lâu đã khẳng định không phản đối việc Ukraine gia nhập EU. Tuy nhiên, tham vọng của Kiev về việc gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là “lằn ranh đỏ” và là một trong những nguyên nhân cốt lõi dẫn đến cuộc xung đột hiện nay.