Được nhiều hơn mất

Việc kéo dài chính sách này được đánh giá là "được nhiều hơn mất", bởi xăng dầu là mặt hàng thiết yếu trong đời sống và là đầu vào của nhiều ngành sản xuất, biến động của giá xăng dầu tác động đến nhiều đối tượng trong nền kinh tế.

Sau 3 năm triển khai thực hiện, chính sách giảm thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn tiếp tục được triển khai trong năm 2025. Đây là mong mỏi chung của người dân và cộng đồng DN. Bởi kết quả thực hiện chính sách giảm mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn kể từ năm 2022 đến nay đã chứng minh rõ tác động tích cực đến nền kinh tế.

Việc sử dụng công cụ điều chỉnh mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn được xem là công cụ thuế khả thi và hiệu quả nhằm góp phần bình ổn giá xăng dầu trong nước, góp phần hỗ trợ phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh để ổn định kinh tế vĩ mô.

Thực tế triển khai cho thấy, việc giảm mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn đã góp phần trực tiếp làm giảm giá bán xăng dầu, được thể hiện rõ khi giá bán lẻ xăng dầu tại các kỳ điều chỉnh sau khi áp dụng các nghị quyết giảm mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn đều giảm so với kỳ điều chỉnh liền kề trước. Việc duy trì chính sách giảm mức thuế BVMT đối với xăng, dầu mỡ nhờn đã góp phần giảm sự biến động về giá của mặt hàng này.

Thuế BVMT là loại thuế gián thu, thu vào sản phẩm, hàng hóa khi sử dụng gây tác động xấu đến môi trường, nên chi phí thuế BVMT được chuyển vào giá thành sản phẩm, hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế và người tiêu dùng là người cuối cùng chịu thuế BVMT.

Do đó, việc giảm mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn không phân biệt đối tượng áp dụng đã hỗ trợ nền kinh tế, người dân và DN. Chính vì vậy, việc ban hành các chính sách điều chỉnh mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn thời gian qua luôn được người dân và cộng đồng DN ủng hộ.

Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách điều chỉnh mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn gây tác động trực tiếp đến tổng số thu thuế BVMT. Cụ thể, số thu thuế BVMT năm 2023 là 38.336 tỷ đồng; trong 9 tháng năm 2024 ước 30.748 tỷ đồng; số giảm thu ngân sách do thực hiện giảm thuế BVMT đối với xăng dầu năm 2023 ước khoảng hơn 34.473 tỷ đồng.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, với dự kiến sản lượng tiêu thụ xăng, dầu, mỡ nhờn năm 2025 tương đương sản lượng xăng, dầu, mỡ nhờn dự kiến tiêu thụ năm 2024 sẽ giảm thu ngân sách Nhà nước (NSNN) khoảng 44.224 tỷ đồng.

Mặc dù, đây là khoản giảm thu đối với NSNN song nhiều chuyên gia cho rằng, việc kéo dài chính sách sẽ được nhiều hơn mất. Kéo dài chính sách này cũng chính là khoản hỗ trợ trực tiếp của Nhà nước đối với người dân, DN để góp phần hỗ trợ phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội.

Để giảm thiểu tác động đến cân đối NSNN, thiết nghĩ các cơ quan quản lý cần tăng cường tập trung triển khai kịp thời, có hiệu quả các nhóm giải pháp quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế; trong điều hành yêu cầu cả ngân sách T.Ư và ngân sách các địa phương phải tiếp tục rà soát, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết để bảo đảm cân đối chi ngân sách, không làm phát sinh tăng bội chi so với mức Quốc hội đã quyết định.

Ngoài ra, trường hợp giá dầu thô thế giới tăng lên sẽ có tác động làm tăng thu NSNN, đặc biệt là nguồn thu từ dầu thô. Qua đó, sẽ góp phần bù đắp số giảm thu NSNN do việc giảm mức thuế BVMT theo đề xuất.