EU "sốt sắng" hành động trước thềm cuộc gặp Trump-Putin tại Alaska

Liên minh châu Âu (EU) đang xúc tiến kế hoạch áp thêm gói trừng phạt mới nhằm vào Nga liên quan đến chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine. Đồng thời, 26 quốc gia thành viên mới đây đã ra tuyên bố chung thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Ukraine trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Nga vào ngày 15/8 tại bang Alaska (Mỹ).

Tuy nhiên, Hungary là nước thành viên duy nhất không đồng ý với tuyên bố này.

Phát biểu sau cuộc họp khẩn trực tuyến của các ngoại trưởng EU ngày 11/8, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, tuyên bố rằng khối này không nên thảo luận về bất kỳ nhượng bộ nào cho đến khi Nga đồng ý ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện. Đồng thời, bà Kallas thông báo EU sẽ đẩy mạnh kế hoạch thực hiện gói trừng phạt thứ 19 đối với Nga.

Bà Kallas cũng kêu gọi “sự thống nhất xuyên Đại Tây Dương” giữa EU và Mỹ liên quan đến vấn đề Ukraine. Bà nhấn mạnh các bước tiến tới thỏa thuận hòa bình tại Ukraine cần thực hiện theo đúng trình tự. 

“Trước tiên phải có một lệnh ngừng bắn vô điều kiện, đi kèm hệ thống giám sát chặt chẽ và các điều kiện bảo đảm an ninh vững chắc,” bà Kallas cho hay.

Trước đó, vào ngày 18/7, EU đã thông qua gói trừng phạt thứ 18, được đánh giá là mạnh nhất từ trước đến nay, nhắm vào lĩnh vực dầu mỏ và ngân hàng của Nga.

Gói này bao gồm lệnh cấm mua các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga nếu không được sản xuất tại Mỹ, Anh hoặc Canada, đồng thời áp đặt các hạn chế mới đối với đường ống khí đốt Nord Stream 1 và Nord Stream 2. Ngoài ra, EU còn hạ trần giá dầu Nga xuống mức 47,6 USD/thùng và đưa 105 tàu chở dầu vào danh sách đen do không tuân thủ quy định về giá trần.

Về phần mình, Nga đã lên án gói trừng phạt mới nhất của EU đối với nước này. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, Nga “coi những biện pháp hạn chế đơn phương của EU là bất hợp pháp”, đồng thời khẳng định nước này đã “miễn nhiễm” với lệnh cấm vận và cảnh báo lệnh trừng phạt là “con dao hai lưỡi” đối với EU.

EU cam kết ủng hộ Ukraine

Sau khi kết thúc cuộc họp khẩn hôm thứ Hai, ngoại trưởng 26 nước thành viên EU đã ra tuyên bố chung bày tỏ sự ủng hộ kiên định đối với Ukraine, hoan nghênh nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc tìm kiếm giải pháp chấm dứt cuộc xung đột Nga-Ukraine.

Tuyên bố nhấn mạnh nguyên tắc tôn trọng luật pháp quốc tế và sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, khẳng định “biên giới quốc tế không được thay đổi bằng vũ lực”.

Theo tuyên bố chung, các nước EU cho rằng con đường hòa bình không thể được quyết định nếu không có sự tham gia của Ukraine, đồng thời đề nghị Tổng thống Volodymyr Zelensky được tham dự cuộc gặp thượng đỉnh Nga-Mỹ tại Alaska (Mỹ).

Ngoài ra, EU cam kết tiếp tục hỗ trợ chính trị, tài chính và quân sự cho Ukraine để thực hiện quyền tự vệ, yêu cầu các bảo đảm an ninh cho Kiev và khẳng định ủng hộ con đường gia nhập EU của Ukraine.

Tuyên bố chung của EU ngày 11/8 cho biết Hungary là quốc gia thành viên duy nhất không đồng thuận với tuyên bố. Chia sẻ trên mạng xã hội X, Thủ tướng Viktor Orban cho biết ông “không thể ủng hộ tuyên bố này nhân danh Hungary”.

“Tuyên bố tìm cách đặt ra các điều kiện cho một cuộc gặp mà các nhà lãnh đạo EU không được mời tham dự. Hành động hợp lý duy nhất cho các nhà lãnh đạo EU là khởi xướng một hội nghị thượng đỉnh EU - Nga, dựa trên ví dụ của cuộc gặp cấp cao Mỹ - Nga,” ông Orban lý giải trên mạng xã hội X ngày 12/8.

Tuyên bố trên được EU đưa ra sau khi Tổng thống Trump ngày 11/8 nói rằng cả Ukraine và Nga sẽ phải trao đổi lãnh thổ để chấm dứt xung đột.

“Nga đã chiếm giữ một số khu vực rất giá trị, chúng tôi sẽ cố gắng giành lại một phần lãnh thổ đó cho Ukraine. Sẽ có việc trao đổi lãnh thổ tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới với Tổng thống Nga Putin,” Tổng thống Trump thông báo tại buổi họp báo ở Nhà Trắng ngày 11/8.

Bốn vùng lãnh thổ của Ukraine, gồm Cộng hòa Nhân dân Lugansk, Cộng hòa Nhân dân Donetsk, cùng các vùng Zaporozhye và Kherson, đã được sáp nhập vào Nga sau các cuộc trưng cầu dân ý tổ chức năm 2022. Bán đảo Crimea bỏ phiếu gia nhập Nga vào năm 2014, sau cuộc đảo chính Maidan tại Kiev được phương Tây hậu thuẫn.

Trước đó, ông Trump cũng từng gợi ý rằng các cuộc đàm phán hòa bình Ukraine sắp tới có thể bao gồm “một số trao đổi lãnh thổ để đem lại lợi ích cho cả Moscow và Kiev”. Tuy nhiên, hôm thứ Bảy, Tổng thống Ukraine Zelensky đã bác bỏ mọi đề xuất về trao đổi lãnh thổ khi viện dẫn các giới hạn do Hiến pháp Ukraine quy định.

Trong cuộc họp báo, ông Trump bày tỏ sự thất vọng trước việc ông Zelensky khăng khăng cho rằng mọi nhượng bộ lãnh thổ cho Nga đều cần được Hiến pháp phê chuẩn. Tổng thống Mỹ đặt câu hỏi vì sao ông Zelensky lại có thẩm quyền pháp lý để tiến hành chiến tranh nhưng lại viện dẫn rào cản pháp lý khi nói đến việc trao đổi lãnh thổ.

Theo công bố của cả Nhà Trắng và Điện Kremlin, cuộc họp thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Putin sẽ diễn ra vào ngày 15/8 tại bang Alaska (Mỹ).