Gấp rút tháo gỡ khó khăn cho Dự án cảng cá Tịnh Hòa

Dự án này được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) phê duyệt vào cuối năm 2022, với tổng mức đầu tư 460 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương hỗ trợ 400 tỷ đồng, còn lại 60 tỷ đồng từ ngân sách địa phương.

Công trình do Sở NN&MT tỉnh Quảng Ngãi làm chủ đầu tư, khởi công từ năm 2024 và dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Thời gian thực hiện hợp đồng được xác định là 24 tháng, với mốc bàn giao mặt bằng ngày 15/12/2023 và hoàn thành xây dựng ngày 15/12/2025.

Theo thiết kế, cảng mới tại khu neo đậu sẽ có cầu cảng dài 350m, rộng 12m, có khả năng tiếp nhận, phục vụ khoảng 25.000 tấn thủy sản mỗi năm khi hoàn thành. Đến đầu tháng 9/2025, nhiều hạng mục đã được triển khai như cải tạo cảng cũ, xây dựng bến, kè, đường nội cảng và hệ thống cấp thoát nước. Khối lượng thi công hiện đạt 16,8% giá trị hợp đồng.

Tuy nhiên, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đang phát sinh nhiều khó khăn. Ban đầu, chi phí bồi thường được phê duyệt là 60 tỷ đồng. Nhưng đến nay, do thay đổi về cơ chế và đơn giá, tổng chi phí đã tăng lên 99,155 tỷ đồng, tức tăng thêm 39,155 tỷ đồng. Việc điều chỉnh này buộc phải trình Bộ NN&MT xem xét phê duyệt lại chủ trương và tổng mức đầu tư.

Một nguyên nhân khác khiến tiến độ giải phóng mặt bằng bị chậm là do thay đổi cơ quan thực hiện. Thay vì Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển quỹ đất TP Quảng Ngãi như trước đây, hiện công việc do Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đảm nhận. Trong khi đó, diện tích cần bồi thường còn rất lớn, lên tới 21,41ha.

Đáng chú ý, nhiều hồ nuôi trồng thủy sản của người dân được hình thành từ giai đoạn 1987 - 1993, hồ sơ lưu trữ không còn, dẫn đến khó khăn trong việc xác định khối lượng, giá trị bồi thường. Đến nay, diện tích đã bồi thường mới đạt 20,29/41,7ha, tương đương 48,66%.

Về nguồn vốn, tính đến 31/7/2025, Bộ NN&MT đã bố trí cho dự án 165,7 tỷ đồng. Đến 31/8/2025, giá trị giải ngân đạt 88,59 tỷ đồng, bằng 53,46% tổng vốn bố trí. Phần vốn còn lại phải giải ngân trong năm 2025 là 77,1 tỷ đồng, chủ yếu cho khối lượng xây lắp. Ngày 18/8/2025, Bộ tiếp tục bổ sung 150 tỷ đồng theo quyết định. Như vậy, tổng số vốn cần giải ngân từ nay đến cuối năm lên đến 227,1 tỷ đồng.

Đây là con số rất lớn, trong khi quỹ thời gian chỉ còn 4 tháng và tỉnh Quảng Ngãi đang bước vào mùa mưa, lại thêm việc giải phóng mặt bằng mới đạt khoảng 50%, chưa đảm bảo mặt bằng thi công.

Không chỉ khó về vốn và mặt bằng, dự án còn gặp vướng mắc kỹ thuật. Cụ thể, thiết kế cầu thang lên xuống ở bến cập tàu được cho là quá cao so với các cảng cá khác trong tỉnh, có thể gây khó khăn cho ngư dân khi đưa tàu vào bốc dỡ hàng hóa. Sau khi kiểm tra, các đơn vị liên quan đã thống nhất điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế.

Giám đốc Sở NN&MT tỉnh Quảng Ngãi Hồ Trọng Phương cho biết: “Đây là dự án hạ tầng nghề cá trọng điểm, không chỉ bảo vệ tàu thuyền của ngư dân trong mùa mưa bão mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế biển. Chính quyền đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc về vốn, mặt bằng và tiến độ để sớm đưa công trình vào khai thác”.

Theo lãnh đạo Sở, tỉnh Quảng Ngãi đã kiến nghị Bộ NN&MT sớm phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư, đồng thời đề xuất UBND tỉnh bổ sung nguồn vốn bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nếu những khó khăn hiện tại được xử lý kịp thời, cảng cá Tịnh Hòa sẽ trở thành trung tâm nghề cá hiện đại, góp phần nâng cao đời sống ngư dân.

Trong chuyến kiểm tra thực tế ngày 8/9, Thứ trưởng Bộ NN&MT Phùng Đức Tiến nhấn mạnh: “Khối lượng công việc còn lại rất lớn. Quảng Ngãi phải đẩy nhanh tiến độ, tổ chức thi công ngày đêm, huy động lực lượng, không để trì hoãn”. Ông cũng khẳng định Bộ sẽ đồng hành và hỗ trợ tỉnh để dự án hoàn thành đúng kế hoạch.

Cảng cá Tịnh Hòa khi hoàn thành không chỉ tạo nơi neo đậu an toàn cho hàng trăm tàu cá mỗi mùa mưa bão, mà còn là điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Quảng Ngãi.