Giải bài toán áp lực tỷ giá
Kinhtedothi - Tỷ giá ổn định luôn là mục tiêu của nhà quản lý và là mong muốn của DN để phát triển kinh tế. Năm 2025 là một năm khó khăn khi tỷ giá biến động so với đầu năm, có thời điểm giá USD trên thị trường tự do chạm ngưỡng 28.000 đồng/USD. Nhiều tổ chức tài chính đều đưa ra cái nhìn lạc quan nhưng vẫn thận trọng về áp lực tỷ giá USD/VND trong năm 2026.
Tỷ giá dần ổn định
Cuối năm 2025, tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng thương mại đóng cửa ở mức 26.377 đồng/USD, tăng hơn 3,2% so với đầu năm, nhưng vẫn nằm trong biên độ mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đặt ra.
Nếu xét tỷ giá USD/VND trên thị trường tự do, theo tính toán của một số đơn vị, đến cuối năm 2025, đồng nội tệ đã mất giá khoảng 4,2% so với đầu năm, thậm chí cao hơn ở một số thời điểm.
Áp lực tỷ giá chỉ thực sự dịu lại trong 3 tháng cuối năm 2025, khi NHNN đẩy mạnh bán ngoại tệ can thiệp và nâng lãi suất OMO (nghiệp vụ thị trường mở) nhằm ổn định kỳ vọng thị trường.
Yếu tố mang tính quyết định nằm ở sự đảo chiều của chính sách tiền tệ toàn cầu, khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất từ cuối năm 2025. Ngày 10/12, như kỳ vọng của thị trường, Fed đã hạ lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lần thứ ba trong năm, qua đó đưa lãi suất xuống mức 3,5 - 3,75%, thấp nhất kể từ tháng 11/2022.
Nhiều tổ chức tài chính nhận định tỷ giá USD/VND tiếp tục tăng trong năm 2026. Ảnh: Công Hùng
Việc Fed hạ lãi suất khiến chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và Mỹ chuyển sang trạng thái dương ngay khi bước sang năm 2026. Đây là điều kiện then chốt để ổn định tâm lý thị trường ngoại hối, qua đó xóa bỏ sự thận trọng kéo dài của nhà đầu tư quốc tế sau nhiều năm USD/VND chịu áp lực.
Những tuần đầu của năm 2026, dù có nhiều dự báo khác nhau về mức độ và lộ trình nhưng xu hướng giảm lãi suất để kiềm chế lạm phát của Fed dường như là không thể đảo ngược.
Ở thị trường trong nước, trong 3 tuần đầu của năm 2026, tỷ giá USD/VND ghi nhận diễn biến tương đối ổn định.
Ở phiên giao dịch 4/2, giá USD trên thị trường thế giới giảm nhẹ. Chỉ số DXY sáng 4/2 lên mức 97,38 điểm, giảm 0,23 điểm.
Tại thị trường trong nước, tỷ giá trung tâm giữa VND với USD được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố ở mức 25.067 đồng, giảm 2 đồng so với phiên trước.
Giá USD tại các ngân hàng thương mại tiếp tục giảm. Vietcombank niêm yết tỷ giá USD ở mức 25.820 - 26.180 VND/USD (mua vào - bán ra), giảm 20 đồng ở cả hai chiều mua vào và bán ra; BIDV giảm 15 đồng xuống còn 25.825 - 26.185 VND/USD (mua vào - bán ra); VietinBank, giảm 20 đồng/USD.
Giá USD tự do giảm 28 đồng/USD ở chiều mua vào, còn chiều bán ra giảm 8 đồng/USD.
VND mất giá khoảng 2,5 - 3%
Trong năm 2026, một số yếu tố sẽ hỗ trợ tỷ giá như xu hướng giảm giá của USD được dự báo sẽ tiếp tục khi Fed sẽ hạ lãi suất ít nhất một lần nữa. Bên cạnh đó, thặng dư thương mại 2026 sẽ mở rộng hơn với mức 24 tỷ USD, cao hơn so với mức 21 tỷ USD trong năm 2025.
Bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc Phân tích VinaCapital, cho hay các dự báo hiện tại nghiêng về kịch bản Fed sẽ cắt giảm lãi suất khoảng 2 lần, mỗi lần 50 điểm cơ bản trong năm nay, đưa lãi suất về mức khoảng 3%. Diễn biến này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đáng kể cho sự ổn định của tỷ giá đồng Việt Nam.
“Chính sách tiền tệ ôn hòa hơn của Fed sẽ là bệ đỡ cho tỷ giá” - ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu tại Ngân hàng UOB Singapore, nhận định và dự báo tỷ giá USD/VND sẽ giảm từ mức 26.300 (quý I/2026) xuống 26.100 đồng trong quý II/2026, 26.000 đồng trong quý III/2026 và 25.900 đồng trong quý IV/2026.
Nguồn cung USD trong nước dồi dào hơn khi đây là mùa cao điểm xuất khẩu và lượng kiều hối gửi về Việt Nam thường tăng mạnh vào dịp cuối năm. Triển vọng lạm phát và tỷ giá của Việt Nam đang ở trạng thái thuận lợi, do đó, xác suất xảy ra cú sốc vĩ mô trong năm 2026 là thấp hơn so với các giai đoạn trước.
Tuy nhiên, theo chuyên gia MBS, áp lực tỷ giá còn đến từ yếu tố nội tại. Cụ thể, dự trữ ngoại hối của Việt Nam, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, đã xuống dưới mức 80 tỷ USD, cho thấy dư địa để điều tiết tỷ giá không còn lớn. Bên cạnh đó, phần lớn thặng dư thương mại đến từ nhóm FDI, trong khi khối DN trong nước ghi nhận thâm hụt 26 tỷ USD, cho thấy nhu cầu USD trong nước vẫn rất lớn trong chu kỳ mở rộng sản xuất.
Nhập khẩu sẽ tăng trưởng đồng tốc với xuất khẩu trong năm 2026, chủ yếu tăng trưởng nhập khẩu từ Mỹ khi Việt Nam cần tiếp tục thu hẹp thâm hụt thương mại tại thị trường này.
Giá vàng quốc tế đã tăng vượt 5.000 USD/ounce và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới do bất ổn địa chính trị và nhu cầu tài sản an toàn của nhà đầu tư tăng cao. Nhu cầu nhập khẩu vàng tăng cũng sẽ tạo áp lực lên tỷ giá trong nước. MBS cho rằng tỷ giá trong năm 2026 với mức tăng 2,5 - 3%.
Về định hướng điều hành tỷ giá trong thời gian tới, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho biết, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường trong và ngoài nước, phối hợp đồng bộ, linh hoạt các công cụ điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá và sẵn sàng can thiệp ngoại tệ khi cần thiết để bảo đảm thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Trong quá trình đó, những kỳ vọng tỷ giá không hợp lý sẽ được thị trường điều chỉnh khi các yếu tố nền tảng tiếp tục phản ánh vào diễn biến thực tế.
NHNN có các kênh điều tiết tiền tệ khác nhau và sử dụng linh hoạt các công cụ trên trong từng giai đoạn để phù hợp với diễn biến thị trường và mục tiêu chính sách tiền tệ.
Thời gian gần đây, một số TCTD gia tăng nhu cầu thanh khoản. Để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, nhất là dịp cuối năm, bên cạnh kênh cung ứng tiền qua kênh nghiệp vụ thị trường mở, NHNN đã triển khai nghiệp vụ giao dịch hoán đổi ngoại tệ với các TCTD để ổn định thị trường tiền tệ. NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến, chủ động điều tiết phù hợp bằng các công cụ, giải pháp với thời điểm và liều lượng hợp lý, vừa hỗ trợ ổn định tỷ giá, ổn định kinh tế vĩ mô.
