Giải pháp phát triển ngành hàng sầu riêng đạt chất lượng xuất khẩu

Trong nhiều năm qua, sầu riêng đã khẳng định vị thế là một trong những loại cây ăn trái chủ lực của vùng đồng bằng sông Cửu Long nói chung và Cần Thơ nói riêng, mang lại thu nhập cao cho hàng nghìn hộ nông dân. Đặc biệt, từ khi thị trường Trung Quốc mở cửa cho nhập khẩu chính ngạch sầu riêng Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng nhanh chóng, đưa sầu riêng trở thành điểm sáng của ngành nông nghiệp nước ta.

Tuy nhiên, đi cùng cơ hội luôn là những thách thức. Người tiêu dùng quốc tế ngày càng yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng, về kiểm dịch thực vật và an toàn vệ sinh thực phẩm. Đặc biệt, là Trung Quốc cảnh báo do tồn dư kim loại nặng Cadimi vượt ngưỡng cho phép trên sầu riêng.

Theo báo cáo, hiện nay, TP Cần Thơ có 14.504 ha trồng sầu riêng, trong đó có 7.301 ha sầu riêng đang cho trái; sản lượng khoảng 95.000 tấn. Đây là cây đứng hàng thứ 3 trong các loại cây ăn quả của TP Cần Thơ sau mít và chuối. 

Phần lớn sản lượng sầu riêng trên địa bàn Cần Thơ được tiêu thụ thông qua hệ thống thu mua của thương lái ở địa phương bằng phương thức thu mua tại vườn của từng hộ. Bên cạnh đó, một số tổ chức kinh tế tập thể, hộ nông dân đã bước đầu thực hiện liên kết tiêu thụ, cung cấp trái cây cho các cơ sở bán lẻ ở trung tâm thành phố hoặc tiêu thụ thông qua hình thức du lịch sinh thái vườn.

Hiện nay, trên địa bàn đã hình thành 85 hợp tác xã, tổ hợp tác, nhóm nông dân với diện tích với 1.900 ha. Ngoài ra, có 10 công ty liên kết tiêu thụ với các hợp tác xã, tổ hợp tác, nhóm nông dân tại các xã, phường của thành phố Cần Thơ để sản xuất sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc, với tổng diện tích gần 840 ha. Cây sầu riêng đã mang lại lợi nhuận hàng năm cho nông dân Cần Thơ từ 200-250 triệu đồng/năm/ha.

Tại hội thảo, các chuyên gia thuộc các lĩnh vực liên quan đến cây sầu riêng cho rằng, để phát triển ngành hàng sầu riêng đạt chất lượng xuất khẩu tại Cần Thơ đòi hỏi các yếu tố: phát triển vùng chuyên canh bền vững; sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định và đảm bảo của nước nhập khẩu; cần tổ chức sản xuất và nâng cao năng lực cho các hợp tác xã, tổ hợp tác và các đối tác tham gia phát triển liên kết chuỗi giá trị sầu riêng; hỗ trợ liên kết sản phẩm của hợp tác xã, tổ hợp tác, nông dân với doanh nghiệp...

Phát biểu tại hội thảo, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Cần Thơ Hồ Thị Cẩm Ðào đề nghị các sở, ban, ngành của TP Cần Thơ, cần chủ động và phối hợp chặt chẽ, cụ thể hóa các giải pháp hỗ trợ nông dân trong hoạt động sản xuất sầu riêng nói riêng, nông sản nói chung. Cụ thể, Hội Nông dân TP cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong việc tuyên truyền, vận động nông dân thay đổi tập quán canh tác cũ, mạnh dạn ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. 

Đồng thời, xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất sầu riêng an toàn, hữu cơ, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu; tổ chức nhiều lớp tập huấn, diễn đàn nông dân - nhà khoa học để nông dân có thêm kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn. Không chỉ dừng lại ở sầu riêng mà còn các loại cây trồng, lĩnh vực khác tác động trực tiếp đến nông dân…

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cần phối hợp chặt chẽ với các viện, trường nghiên cứu, xây dựng bản đồ thổ nhưỡng, giải pháp quản lý đất đai, nguồn nước, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật an toàn. Cần sớm có quy trình kỹ thuật hướng dẫn cụ thể, dễ áp dụng, để nông dân có thể thực hành ngay trong sản xuất. 

"Chúng ta phải cùng nhau hành động một cách đồng bộ, quyết liệt để xây dựng một ngành hàng sầu riêng phát triển bền vững, nâng cao chất lượng, uy tín và thương hiệu sầu riêng của Cần Thơ nói riêng và của Việt Nam nói chung trên thị trường quốc tế. Qua đó, góp phần nâng cao đời sống cho người dân, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố" - bà Hồ Thị Cẩm Đào nhấn mạnh.