Giảm thiểu phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông: Ưu tiên phát triển giao thông công cộng xanh

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, Việt Nam là một trong số quốc gia chịu sự tác động của biến đổi khí hậu. Hiện, tổng lượng bụi ở hai đô thị lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh tăng cao khiến chất lượng không khí tác động tiêu cực đến sức khỏe của người dân, ảnh hưởng đến an sinh xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước.

Theo TS Nguyễn Viết Chức - Chủ tịch Viện Nghiên cứu văn hóa Thăng Long, giải pháp tiên quyết cho vấn đề này là con người, bởi người dân tham gia giao thông phải tự thay đổi ý thức. Mỗi người khi tham gia giao thông cần đặt mình là người tham gia giao thông có văn hóa trong vấn đề bảo vệ môi trường; điều này là cần thiết để giảm thiểu khí thải, góp phần xây dựng cuộc sống xanh.

Theo Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển giao thông vận tải Nguyễn Thị Phương Hiền, các biện pháp nhằm đạt được lượng giảm phát thải khí nhà kính bao gồm: Hiệu quả sử dụng năng lượng, trong đó ưu tiên phương tiện sử dụng nhiên liệu mới và tiêu chuẩn phát thải mới, tăng cường yếu tố tải trọng của xe tải; chuyển đổi vận chuyển hành khách cá nhân sang công cộng (mở rộng hệ thống xe bus, hệ thống BRT, triển khai hệ thống metro). Bên cạnh đó, có thể thực hiện các biện pháp khác như thay đổi nhiên liệu (khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học E5/E10; khuyến khích sử dụng xe máy điện, ô tô và xe bus điện)...

Đưa ra giải pháp giảm thiểu phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông từ góc nhìn xã hội, TS Phan Tân - Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, việc phát triển đồng bộ hệ thống giao thông kết hợp với tăng cường hiện đại hóa các phương tiện giao thông công cộng là biện pháp hữu hiệu để giảm lượng khí thải do giao thông gây ra. Do đó, chúng ta cần lựa chọn ưu tiên giải pháp đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông trước, sau đó mới đến phương tiện hệ thống vận tải công cộng như bus BRT, tàu điện… Như vậy, người dân sẽ tham gia giao thông công cộng nhiều hơn, góp phần giảm khí thải từ phương tiện cá nhân.

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội Nguyễn Lan Hương cho rằng, những năm qua, cùng với sự phát triển của kinh tế-xã hội thì tốc độ đô thị hoá tại TP nhanh, sự di dân tự do từ các tỉnh về TP lớn, việc xây dựng các công trình, khu chung cư... dẫn đến những thách thức lớn từ ô nhiễm môi trường và phát thải khí nhà kính.

Với trách nhiệm của mình, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội cùng với chính quyền, các tổ chức thành viên, Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức các chương trình phối hợp bảo vệ môi trường gắn với việc thực hiện Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh", tuyên truyền, vận động Nhân dân bảo vệ môi trường, gắn với việc thực hiện đúng Quy tắc ứng xử nơi công cộng, xây dựng “Người Hà Nội thanh lịch văn minh"...

Hằng năm, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội phối hợp với Ban An toàn giao thông TP Hà Nội tuyên truyền trong Nhân dân tích cực sử dụng các phương tiện di chuyển công cộng trong giao thông nhằm giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ sức khỏe cộng đồng... Từ đó nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về công tác bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội “xanh - sạch - đẹp".

Để chung tay giảm thiểu phát thải khí nhà kính, Chủ tịch Ủy ban MTTQ TP Hà Nội Nguyễn Lan Hương nhấn mạnh, cần vận động người dân tích cực tham gia giao thông công cộng, thay đổi thói quen giao thông, hạn chế phụ thuộc phương tiện vận tải trong phạm vi gần.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện chính sách hỗ trợ đầu tư đổi mới phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe bus sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường. Triển khai và ứng dụng công nghệ mới trong GTVT nhằm tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường. Có chính sách ưu đãi với các nhà vận tải hàng hoá chuyển từ đường bộ sang đường thuỷ và đường sắt; ủng hộ Nhà nước, TP trong việc giảm dần và không sử dụng xe máy trong nội thành đến năm 2030, trước mắt quản lý và kiểm tra chất lượng xe máy để loại các xe không bảo đảm chất lượng an toàn và vệ sinh môi trường…

Ngoài ra, cần khuyến khích và có chính sách ưu đãi đối với người dùng xe máy điện và ô tô điện. Đặt mục tiêu đưa các loại hình xe điện vào sử dụng trong giai đoạn 2021-2025 nhằm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh.