Giao thông xanh tốc độ cao: “Cặp chìa khóa” kiến tạo giá trị cộng đồng cho đô thị biển

Sáng 27/12/2025, trong khuôn khổ sự kiện “ESG++ Coastal City – Tâm điểm đô thị biển thời đại tốc độ”, Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam, Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam phối hợp cùng Vinhomes tổ chức tọa đàm với chủ đề “Giao thông xanh tốc độ cao và giá trị cộng đồng của đô thị biển Cần Giờ”.

Kích hoạt ESG++ bằng giao thông xanh tốc độ cao

Phát biểu tại tọa đàm, PGS.TS.KTS Trần Minh Tùng, Nhóm chuyên môn Kiến trúc dân dụng, Khoa Kiến trúc và Quy hoạch, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cho rằng, việc phát triển đô thị dựa trên các kết nối giao thông tốc độ cao có vai trò đặc biệt quan trọng đối với những khu vực nhạy cảm về sinh thái như Cần Giờ.

Theo chuyên gia, khi hệ thống giao thông công cộng hiện đại được đặt làm trục chủ đạo, nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân sẽ giảm đáng kể. Điều này không chỉ giúp hạn chế phát thải, mà còn góp phần bảo vệ tối đa các vùng đệm sinh thái, tránh tình trạng xâm lấn tự phát vào các khu vực rừng ngập mặn quý giá.

Trong đó, giao thông điện như metro được đánh giá là một trong những giải pháp bền vững hàng đầu nhằm giảm phát thải carbon. Khi cư dân chuyển dịch thói quen từ phương tiện cá nhân sang metro, không chỉ thời gian di chuyển được rút ngắn, mà “quãng đường phát thải” cũng được thu hẹp, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu Net Zero của TP Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung.

Còn theo PGS.TS. Nguyễn Hồng Thái, giao thông xanh tốc độ cao không đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật hay tốc độ, mà là lựa chọn mô hình hạ tầng mang tính chiến lược, quyết định “trật tự đô thị” trong dài hạn.

Theo ông, nếu giao thông chủ đạo phụ thuộc vào đường bộ và ô tô cá nhân, đô thị sẽ có xu hướng phát triển tỏa rộng, khó kiểm soát, phát thải cao và phụ thuộc vào phương tiện riêng lẻ. Ngược lại, nếu trục phát triển là hệ thống giao thông có khả năng vận chuyển nhanh, hiệu quả và ít phát thải, đô thị sẽ hình thành cấu trúc đa trung tâm, tối ưu nguồn lực và giảm thiểu chi phí xã hội.

Đặc biệt, chuyên gia cho rằng giao thông xanh tốc độ cao chính là cặp chìa khóa mở ra tăng trưởng mà không đánh đổi. Khi yếu tố tốc độ giúp nén thời gian di chuyển xuống mức có thể quản trị được khoảng cách kinh tế – xã hội, kết hợp với yếu tố xanh nhằm giảm phát thải và hạn chế xâm lấn, mô hình phát triển sẽ tránh được nguy cơ trở thành “đại công trường bê tông”, đồng thời vẫn giữ được bản sắc và giá trị sinh thái.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hồng Thái, ESG++ không thể chỉ dừng ở cam kết, mà cần được “kích hoạt” thông qua hạ tầng, trong đó giao thông xanh tốc độ cao chính là nền tảng cốt lõi.

Các chuyên gia tại tọa đàm đều chung quan điểm, Cần Giờ không chỉ sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn bản địa, mà còn có tiềm năng kiến tạo một mô hình phát triển mới, nơi công nghệ xanh, quy hoạch bền vững và giá trị cộng đồng cùng song hành.

Khi hệ thống giao thông xanh tốc độ cao được triển khai, Cần Giờ sẽ không còn bị giới hạn bởi khoảng cách vật lý, mà có thể đảm nhận vai trò như một cực tăng trưởng xanh mới, góp phần giảm áp lực cho khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh, đồng thời mở ra nhiều dư địa phát triển kinh tế – xã hội – môi trường.

Mở đường cho dòng vốn dài hạn

Một tác động quan trọng khác được các chuyên gia phân tích là sự rút ngắn thời gian di chuyển giữa Cần Giờ và trung tâm TP Hồ Chí Minh sẽ tạo ra quá trình tái phân phối giá trị đất đai. Dòng vốn đầu tư sẽ dần dịch chuyển từ các khu vực nội đô đã bão hòa sang những vùng có chất lượng sống cao hơn.

Dưới góc độ khoa học quản lý đô thị, PGS.TS.KTS Trần Minh Tùng cho rằng, tốc độ cao tạo ra lực hút ly tâm đối với dòng vốn bất động sản và dịch vụ. Thay vì chạy theo các dự án mang tính đầu cơ ngắn hạn, nhà đầu tư sẽ ưu tiên các mô hình phát triển bền vững gắn với giá trị thực của việc cư trú.

Các đô thị sinh thái, trung tâm chăm sóc sức khỏe quy mô quốc tế tại Cần Giờ được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến của dòng vốn dài hạn, góp phần ngăn chặn tình trạng đô thị hóa tự phát theo kiểu “vết dầu loang” và thay thế bằng quá trình đô thị hóa có định hướng dựa trên hạ tầng.

Giá trị đất đai tại Cần Giờ theo đó sẽ tăng trưởng dựa trên khả năng kết nối, thay vì chỉ dựa vào diện tích. Điều này tạo điều kiện để chính quyền khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai thông qua các cơ chế điều tiết giá trị, tái đầu tư cho hạ tầng xã hội. Đồng thời, thị trường nghỉ dưỡng cũng sẽ chuyển dịch từ mô hình lưu trú ngắn hạn sang mô hình sống và làm việc kết hợp, tạo nguồn thu bền vững cho kinh tế địa phương.

Cùng quan điểm, PGS.TS. Nguyễn Hồng Thái cho rằng, giao thông xanh không chỉ làm thay đổi mặt bằng giá, mà còn thay đổi logic vận hành của thị trường, từ đầu cơ ngắn hạn sang đầu tư dài hạn dựa trên giá trị thực và khả năng phát triển bền vững.

Theo ông, khi chất lượng môi trường sống, khả năng tiếp cận dịch vụ và cơ chế kết nối được đảm bảo, giá trị không gian sống sẽ được xác lập trên nền tảng chất lượng sống và tiềm năng dài hạn, thay vì kỳ vọng đầu cơ.

Từ góc nhìn thị trường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam Bùi Văn Doanh nhận định, các mô hình đô thị biển theo định hướng ESG++ đang góp phần thiết lập những chuẩn mực mới cho thị trường bất động sản Việt Nam, không chỉ ở sản phẩm, mà còn ở quản trị phát triển và giá trị bền vững.

Trong bối cảnh đó, những mô hình đô thị biển thế hệ mới như Vinhomes Green Paradise Cần Giờ được nhìn nhận như một “phòng thí nghiệm sống”, nơi thử nghiệm các chuẩn mực mới về phát triển bền vững, quản trị đô thị và chất lượng sống theo tiêu chí ESG++.

Theo các chuyên gia, để giải quyết những bất cập mang tính cấu trúc của các đô thị lớn, cần đến những mô hình đô thị mới đủ điều kiện thử nghiệm các tư duy phát triển tiến bộ hơn. Cần Giờ, với không gian sinh thái đặc biệt và tiềm năng trở thành cực phát triển mới, đang hội tụ đầy đủ các điều kiện đó.

“Đô thị xanh Cần Giờ có thể trở thành trung tâm thu hút đầu tư trong tương lai không phải bằng mật độ xây dựng, mà bằng chất lượng sống và giá trị sinh thái”, các chuyên gia nhấn mạnh.