Giữ vững nhịp tăng trưởng thương mại Việt Nam - EU

Tăng trưởng thương mại tích cực bất chấp biến động toàn cầu

Thông tin từ Vụ Chính sách đa biên (Bộ Công Thương), sau 5 năm EVFTA định chính thức có hiệu lực, thương mại giữa Việt Nam và EU đã tăng trưởng tích cực. Xét về kim ngạch trao đổi thương mại hai chiều, kể từ năm 2020 khi hiệp định có hiệu lực, kim ngạch hai chiều tăng từ 55,4 tỷ USD năm 2020 lên đến 68,3 tỷ USD năm 2024. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt 40,1 tỷ USD năm 2020 tăng lên 51,6 tỷ USD năm 2024, tăng khoảng 28,6%; thặng dư thương mại giữa Việt Nam với EU tăng từ 24,8 tỷ USD năm 2020 lên 34,9 tỷ USD.

Cùng đó, tỷ lệ DN, ngành hàng tận dụng hiệp định có những kết quả rất tích cực; trong đó nhiều ngành hàng như nông sản, thủy sản, dệt may, da giày... đã và đang tận dụng rất tốt. Đây là những kết quả bước đầu, EVFTA đã mang lại lợi ích rất tích cực cho thương mại hai chiều và cho cả những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Tuy nhiên, theo Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) Ngô Chung Khanh, giá trị tuyệt đối thì tăng nhưng xét về góc độ tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường EU trong tổng xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam lại tăng không nhiều.

Đây là điểm cần lưu ý, bởi EU là thị trường lớn, truyền thống nhưng thị phần của một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam còn tương đối khiêm tốn, kể cả những mặt hàng chủ lực như rau quả, thủy sản, dệt may, da giày... Như vậy, dư địa để thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường EU còn nhiều.

Cùng với vấn đề thị phần, công tác xây dựng thương hiệu hàng Việt Nam tại thị trường EU cũng cần chú trọng. Dù đã nỗ lực xây dựng và quảng bá thương hiệu nhưng thương hiệu hàng Việt vẫn chưa xuất hiện nhiều tại EU.

Thay đổi tư duy, các làm để nâng sức cạnh tranh

Với những tiêu chuẩn, điều kiện khắt khe, thị trường EU luôn được coi là thị trường khó tính đối với nhiều DN xuất khẩu; các chính sách, tiêu chuẩn vào EU liên tục thay đổi và đòi hỏi cao hơn nữa.

Những sản phẩm có bao bì đơn sơ, chất lượng không đảm bảo, dư lượng kháng sinh, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật không thể bán được vào thị trường EU. Chưa kể thị trường EU quan tâm nhiều hơn đến phát triển bền vững, môi trường..., đây cũng là yêu cầu, phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam.

EU là thị trường tốt, thị trường tiềm năng, với tiêu chuẩn cao nhưng vấn đề quan trọng là xuất khẩu sang EU đem lại giá trị cao. Cùng đó, biên độ lợi nhuận sẽ tốt hơn so với một số thị trường mà Việt Nam đang xuất khẩu.

Đề cập về các giải pháp hỗ trợ DN tận dụng tốt hơn EVFTA, ông Ngô Chung Khanh cho biết, thời gian qua, Bộ Công Thương đã phối hợp chặt chẽ với bộ, ngành, địa phương, hiệp hội triển khai rất nhiều hoạt động. Song, để đạt hiệu quả cao hơn nữa, các giải pháp cần tập trung vào những DN đang xuất khẩu, có khả năng xuất khẩu; trong đó, chủ yếu là hỗ trợ DN tiếp cận thị trường, bảo vệ sở hữu trí tuệ...

“Các giải pháp hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm hơn hướng tới mục tiêu cao nhất là giúp DN lớn hơn, mạnh mẽ hơn và định vị thương hiệu tại thị trường xuất khẩu. Từ các DN lớn, tiếp tục kết nối với các DN nhỏ, xây dựng chuỗi giá trị của DN Việt Nam, của người Việt Nam.” - ông Ngô Chung Khanh nhấn mạnh.

Nhận định về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho rằng, hiện nay, EU đang đẩy mạnh đàm phán, thúc đẩy ký kết FTA với nhiều đối tác, cũng đồng nghĩa với việc lợi thế cạnh tranh hàng Việt Nam tại thị trường EU sẽ bị giảm. Vì vậy, trong bối cảnh này, DN phải tranh thủ tận dụng những lợi thế thuế quan từ EVFTA, khẩn trương điều chỉnh kế hoạch, chiến lược kinh doanh để hướng đến thị trường EU. Nói cách khác, DN phải thay đổi tư duy và có cách làm mới.