Gỡ “điểm nghẽn” làng cổ Nhân Chính, khép kín tuyến đường Vành đai 2,5

Trước đặc thù lịch sử đất đai phức tạp, liên quan hàng trăm hộ dân tại làng cổ Nhân Chính, phường Thanh Xuân xác định GPMB là nhiệm vụ chính trị số một, triển khai với quyết tâm cao và các cơ chế vượt trội nhằm bảo đảm tối đa quyền lợi Nhân dân.

Giải bài toán GPMB các thửa đất giữa làng cổ

Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 là dự án giao thông trọng điểm của TP Hà Nội, có vai trò kết nối các khu vực trung tâm với các tuyến giao thông lớn, góp phần giảm ùn tắc, chỉnh trang đô thị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đoạn tuyến từ Ngụy Như Kon Tum đến Nguyễn Trãi có chiều dài gần 1 km, bề rộng quy hoạch khoảng 40m. Khi hoàn thành toàn tuyến, đường Vành đai 2,5 sẽ góp phần giảm tải cho các trục giao thông hiện hữu như đường Nguyễn Trãi, Trường Chinh, Lê Văn Lương; đồng thời tạo ra một “huyết mạch” mới, tăng khả năng liên thông giữa khu vực trung tâm với Vành đai 3 và các khu đô thị phía Tây, phía Nam Thủ đô.

Phường Thanh Xuân tổ chức hội nghị công bố, triển khai thực hiện công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 đoạn từ đường Ngụy Như Kon Tum đến Nguyễn Trãi.  Đây là đoạn tuyến có tính chất đặc biệt quan trọng, giữ vai trò “khớp nối” các đoạn còn lại của đường Vành đai 2,5, song cũng là đoạn gặp nhiều khó khăn trong công tác GPMB do nằm trong khu vực đông dân cư. UBND phường Thanh Xuân được giao làm chủ đầu tư nhóm dự án thành phần GPMB (Dự án thành phần 1.3), chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời, hoàn trả các công trình hạ tầng kỹ thuật, với tổng kinh phí hơn 3.686 tỷ đồng.

Theo thống kê, dự án liên quan đến hơn 485 thửa đất, khoảng 700 hộ gia đình, cá nhân và 4 tổ chức có đất, tài sản gắn liền với đất nằm trong phạm vi thu hồi để thực hiện dự án. Khó khăn lớn nhất của dự án lại nằm ở lịch sử sử dụng đất. Tuyến đường Vành đai 2,5 chạy qua giữa làng cổ Nhân Chính - khu dân cư hình thành từ lâu đời, nơi đất đai chủ yếu là đất thổ cư, nhiều thửa có nguồn gốc ổn định, đã được cấp sổ đỏ.

Chính vì vậy, công tác GPMB tại đây không đơn thuần là việc thu hồi đất, mà là quá trình giải quyết hài hòa giữa yêu cầu phát triển hạ tầng với việc bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống Nhân dân. Nhận thức rõ điều đó, Ban Thường vụ Đảng ủy phường Thanh Xuân đã ban hành các nghị quyết, kế hoạch tuyên truyền, vận động Nhân dân, tổ chức hội nghị đối thoại, công bố, triển khai thực hiện công tác GPMB dự án.

Tinh thần xuyên suốt được phường Thanh Xuân quán triệt là “dân biết, dân bàn, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Công tác tuyên truyền, vận động được yêu cầu triển khai chủ động, liên tục, đi trước một bước; nội dung phải chính xác, dễ hiểu, minh bạch, tránh áp đặt hay hành chính hóa. Việc cưỡng chế chỉ được xem là giải pháp cuối cùng, áp dụng đối với các trường hợp đã đối thoại, vận động nhiều lần nhưng cố tình không chấp hành, và phải bảo đảm đầy đủ quy trình pháp lý theo quy định.

Vận dụng cơ chế đặc thù, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân

Điểm nhấn quan trọng trong quá trình triển khai là việc vận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù của Hà Nội. Trên cơ sở các nghị quyết của T.Ư và TP cùng các cơ chế thí điểm cho phép phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, phường Thanh Xuân đã và đang phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để tháo gỡ những “nút thắt” về quy hoạch, thu hồi đất, bố trí tái định cư. Dự án được xác định là dự án khẩn cấp, cho phép rút ngắn quy trình, đẩy nhanh tiến độ, song vẫn bảo đảm đúng pháp luật và quyền lợi chính đáng của người dân.

Với các hộ bị thu hồi toàn bộ đất ở, hộ kinh doanh, hộ chính sách, hộ có hoàn cảnh đặc biệt, UBND phường tổ chức đối thoại trực tiếp, làm việc riêng để lắng nghe, giải đáp và kịp thời tham mưu các chính sách hỗ trợ phù hợp. Cùng với đó, hệ thống chính trị từ phường đến khu dân cư được huy động vào cuộc. Các tổ công tác được thành lập, thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng thửa”, thống kê chi tiết loại đất, tài sản trên đất, tình trạng pháp lý, phân loại nhóm hộ để có cách tiếp cận phù hợp. MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội tham gia tích cực vào công tác tuyên truyền, giám sát, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Công an phường phối hợp bảo đảm an ninh trật tự, kịp thời xử lý các tình huống phát sinh, không để hình thành điểm nóng.

Việc công khai, minh bạch thông tin được coi là yếu tố then chốt. Các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được niêm yết công khai tại trụ sở UBND phường, nhà sinh hoạt cộng đồng, tổ dân phố; đồng thời được tuyên truyền thường xuyên qua hệ thống loa truyền thanh, các kênh thông tin điện tử, mạng xã hội khu dân cư. Qua đó, người dân có điều kiện tiếp cận đầy đủ thông tin, giám sát việc thực hiện chính sách.

Tại hội nghị công bố, triển khai thực hiện công tác GPMB dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 đoạn từ đường Ngụy Như Kon Tum đến Nguyễn Trãi diễn ra mới đây, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Thanh Xuân Nguyễn Huy Cường cho biết, trong quá trình triển khai, phường Thanh Xuân cam kết thực hiện đúng chủ trương của Đảng, đúng quy định của pháp luật; bảo đảm công khai, minh bạch; đồng thời bảo vệ đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân có đất bị thu hồi.

Cụ thể, các hộ gia đình, cá nhân sẽ được bồi thường về đất và tài sản trên đất theo đúng quy định của Nhà nước; được hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất; hỗ trợ thuê nhà tạm cư trong thời gian chờ bố trí nơi ở mới (nếu có); được đối thoại, giải thích rõ ràng về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời được bảo đảm quyền kiến nghị, phản ánh để các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết theo thẩm quyền. Phường sẽ chủ động đính chính và cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như cấp phép xây dựng ngay trong quá trình GPMB. Đồng thời lập thiết kế kiến trúc cảnh quan 2 bên tuyến đường, cũng như lên phương án cụ thể đối với các trường hợp diện tích còn lại "siêu mỏng, siêu méo"...

“TP Hà Nội và phường Thanh Xuân đặc biệt quan tâm đến chính sách tạm cư, tái định cư, bảo đảm an sinh xã hội cho các hộ dân bị ảnh hưởng; đồng thời lắng nghe, tiếp thu ý kiến của Nhân dân để quá trình GPMB được thực hiện thấu tình, đạt lý” - Bí thư Đảng ủy phường Thanh Xuân Nguyễn Huy Cường nhấn mạnh.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống và việc vận dụng linh hoạt các cơ chế vượt trội của Hà Nội, phường Thanh Xuân đang từng bước tháo gỡ khó khăn trong công tác GPMB đường Vành đai 2,5. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành GPMB, góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu sớm hoàn thành toàn tuyến, mở ra không gian phát triển mới, nâng cao chất lượng sống cho người dân và tạo động lực phát triển bền vững cho Thủ đô.