Hà Nội đưa Nghị quyết 57 vào đời sống bằng những tiện ích “chạm tay thấy rõ”

Đồng bộ hạ tầng số, dữ liệu liên thông phục vụ người dân

Ngay từ khi Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ban hành, Hà Nội đã lựa chọn con đường tiếp cận chủ động, bài bản và quyết liệt. Thành ủy sớm quán triệt, ban hành nhiều văn bản định hướng và thành lập Ban Chỉ đạo 57 để theo dõi, đôn đốc thực hiện. Một điểm nổi bật là việc phân công nhiệm vụ cụ thể đối với 197 đầu việc cho các sở, ngành, địa phương, tạo nên cơ chế vận hành xuyên suốt, giảm tối đa tình trạng chồng chéo hay chậm trễ trong thực thi. Từ định hướng đó, hàng loạt chính sách, đề án và quy định chuyên ngành đã được ban hành nhanh hơn, sát với thực tiễn hơn, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở mọi cấp.

Cùng với hoàn thiện thể chế, Hà Nội đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống hạ tầng số. Hệ thống trung tâm dữ liệu, nền tảng chia sẻ tích hợp dữ liệu và hạ tầng điện toán đám mây được thiết kế đồng bộ, bảo đảm an toàn, bảo mật và sẵn sàng đáp ứng nhu cầu kết nối liên thông trên diện rộng. Nhiều tập dữ liệu lớn về dân cư, đất đai, DN, giáo dục, y tế đã từng bước được kết nối, giúp quá trình giải quyết các yêu cầu của người dân trở nên nhanh gọn, minh bạch và ít giấy tờ hơn.

Tại cấp cơ sở, các mô hình thí điểm như đăng ký cư trú điện tử, giám sát môi trường, tiếp nhận phản ánh hiện trường qua ứng dụng đã trở nên quen thuộc với người dân. Điều này mở ra một cách thức quản trị mới, trong đó công nghệ trở thành công cụ giúp chính quyền gần dân hơn, người dân chủ động hơn và các dịch vụ công được vận hành mạch lạc hơn. Với nền tảng hạ tầng số được đầu tư đúng hướng, người dân Hà Nội hiện nay chỉ cần điện thoại thông minh hoặc máy tính để theo dõi hồ sơ, nhận thông báo kết quả, thực hiện nghĩa vụ tài chính hay xử lý các thủ tục quan trọng mà không cần phải đi lại nhiều lần như trước.

Sự chuyển biến rõ nhất đến từ lĩnh vực giải quyết thủ tục hành chính. Toàn TP hiện có 2.146 thủ tục hành chính, trong đó hơn một nửa đã được cung cấp trực tuyến toàn trình và phần còn lại thực hiện trực tuyến một phần. Hà Nội không còn bất kỳ thủ tục nào hoàn toàn thủ công, đánh dấu bước chuyển mạnh từ nền hành chính “sổ sách” sang nền hành chính số. Từ 1/7 đến 12/11, hơn 1,24 triệu hồ sơ được tiếp nhận và giải quyết. Tỷ lệ đồng bộ lên Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 100%, tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt gần 86%, hồ sơ cấp kết quả điện tử đạt gần 88% và thanh toán trực tuyến đạt 99,73%. Những con số này cho thấy không chỉ nỗ lực của hệ thống chính trị mà còn phản ánh sự thay đổi thói quen của người dân khi tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến.

Tại phường Yên Hòa, hệ thống quản lý văn bản điện tử, nền tảng truyền số liệu chuyên dùng, chữ ký số và số hóa quy trình đã đi vào vận hành ổn định. Bí thư Đảng ủy phường Yên Hòa Nguyễn Quốc Khánh cho biết, tỷ lệ đồng bộ hồ sơ trên Cổng DVC Quốc gia đạt gần 100%. Phường duy trì 82 tổ chuyển đổi số cộng đồng tại 84 tổ dân phố, trở thành lực lượng nòng cốt hỗ trợ người dân “điểm chạm kỹ thuật số” ngay tại khu dân cư. Hệ thống mã QR tại các điểm di tích, dịch vụ, cửa hàng cũng giúp người dân và du khách tiếp cận thông tin nhanh chóng, minh bạch hơn.

Tại xã Quốc Oai, mô hình chính quyền hai cấp gắn với chiến dịch “45 ngày đêm ra quân hỗ trợ chuyển đổi số” tạo hiệu ứng mạnh mẽ. Phó Chủ tịch UBND xã Quốc Oai Ngô Văn Hùng cho biết, hơn 2.300 người dân trên địa bàn xã được hỗ trợ kích hoạt định danh điện tử mức 2; hơn 4.300 người dân được hướng dẫn nộp hồ sơ thủ tục hành chính trực tuyến, trong đó 4.369 hồ sơ đã được nộp hoàn toàn trên môi trường số. Hơn 7.200 người được hỗ trợ thanh toán không dùng tiền mặt. Toàn bộ 22 nhà văn hóa thôn được lắp đặt Internet tốc độ cao, trang bị máy tính, máy in và camera để phục vụ họp trực tuyến và hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ số. Những thay đổi nhỏ nhưng thiết thực đó đã giúp xã Quốc Oai trở thành một trong những điểm sáng về triển khai Nghị quyết 57 từ cấp cơ sở.

Người dân thụ hưởng sự tiện ích và tiến bộ của thời đại số

Không chỉ dừng lại ở các dịch vụ công, quá trình lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57 của Hà Nội còn được thể hiện rõ trong từng mô hình thí điểm ở cơ sở. Tại nhiều xã, phường, các ứng dụng về quản lý môi trường, phản ánh hiện trường, camera an ninh, tương tác trực tuyến đã giúp người dân chủ động hơn trong việc tham gia quản trị địa phương. Những mô hình này tuy nhỏ nhưng góp phần làm tăng tính minh bạch, giảm sự phiền hà và tạo sự kết nối chặt chẽ giữa chính quyền và người dân.

Xã Phú Cát là ví dụ tiêu biểu với mô hình cải cách hành chính “4K”: Không viết – Không giấy tờ – Không chờ đợi – Không phiền hà. Chỉ cần cung cấp số CCCD, toàn bộ thông tin được hệ thống tự động tra cứu, đối chiếu và điền vào các trường dữ liệu. Người dân không phải viết, không phải mang theo nhiều giấy tờ và không phải chờ đợi lâu. Chị Ngô Thị Thu (thôn 2, xã Phú Cát) chia sẻ: “Lần đầu tiên tôi đi làm thủ tục mà không phải viết một dòng nào. Mọi thứ được xử lý nhanh, rõ ràng, rất tiện và văn minh”. Sự thay đổi trong từng giao dịch nhỏ như vậy đang tạo ra niềm tin mới và thái độ tích cực hơn của người dân đối với hoạt động công vụ.

Song song với các dịch vụ hành chính, đổi mới sáng tạo còn lan tỏa sang lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Nhiều hợp tác xã đã áp dụng cảm biến môi trường, phần mềm quản lý trang trại, tem QR truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử… giúp tăng năng suất, mở rộng thị trường và nâng cao thu nhập. Các DN nhỏ và vừa tiếp cận thuận lợi hơn với các chương trình hỗ trợ chuyển giao công nghệ, từ đó thử nghiệm và đưa vào sử dụng nhiều giải pháp mới phù hợp với nhu cầu thực tế. Hà Nội không triển khai tràn lan, mà ưu tiên thử nghiệm quy mô nhỏ, đánh giá hiệu quả rồi mới nhân rộng. Cách làm này giúp mỗi mô hình khi áp dụng đều “đi trúng việc”, không gây lãng phí và tạo tác động thực chất trong cộng đồng.

Gần một năm triển khai, những kết quả Hà Nội đạt được cho thấy Nghị quyết 57 không phải là một tầm nhìn xa vời mà đang hiện diện trong từng tiện ích, từng giao dịch số, từng bước chuyển nhỏ nhưng bền vững trong đời sống hàng ngày. Từ hạ tầng số đồng bộ đến dữ liệu được liên thông, từ thủ tục hành chính được số hóa đến mô hình đổi mới sáng tạo cơ sở, tất cả đều hướng đến mục tiêu chung: người dân là trung tâm của mọi chuyển đổi, được thụ hưởng nhiều hơn từ mỗi bước đi của TP.

Với cách tiếp cận này, Hà Nội đang xây dựng nền tảng vững chắc để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ hàng đầu cả nước, đồng thời là một đô thị phục vụ, văn minh và hiện đại – nơi mỗi người dân đều cảm nhận được sự tiện ích và tiến bộ của thời đại số.