Hà Nội: Sôi nổi các hoạt động đưa pháp luật vào đời sống

Những phiên tòa giả định trong trường học, cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến, tọa đàm, giao lưu, tư vấn pháp luật … từ trường học, khu dân cư đến không gian số đang từng bước đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, góp phần hình thành ý thức tự giác tuân thủ pháp luật trong đời sống.

Đa dạng hình thức từ trường học tới không gian số

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 384/KH-UBND. Theo đó, tháng 10 và tháng 11 được xác định là thời gian cao điểm triển khai, trong đó đợt cao điểm diễn ra từ ngày 15-10 đến ngày 15-11-2026.

Các hoạt động hướng tới mục tiêu xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong toàn xã hội, nâng cao ý thức tôn trọng Hiến pháp và pháp luật của mỗi người dân, tổ chức; đồng thời đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin pháp luật, gắn với việc triển khai Luật Thủ đô.

Điểm đáng chú ý trong các hoạt động hưởng ứng năm nay là sự đổi mới về hình thức tuyên truyền, hướng đến tính trực quan, sinh động, tương tác và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Bên cạnh các hội nghị, tọa đàm, đối thoại chính sách, cuộc thi tìm hiểu pháp luật, thành phố chú trọng tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý và các hoạt động tuyên truyền tại cơ sở.

Đặc biệt, các phiên tòa giả định dành cho học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông được đưa vào nhóm hoạt động trọng tâm. Tại phường Vĩnh Hưng, lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 được tổ chức tại Trường Tiểu học và THCS Nam Dư, với trọng tâm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, giáo viên, học sinh, đồng thời trang bị kiến thức, kỹ năng phòng, chống bạo lực học đường.

Đáng chú ý, thông qua phiên tòa giả định tại chương trình, học sinh được tiếp cận những tình huống cụ thể, hiểu rõ hơn hậu quả của hành vi bạo lực, quyền và nghĩa vụ của mỗi người cũng như trách nhiệm pháp lý có thể phát sinh. Từ đó, các em được khuyến khích bình tĩnh, kiềm chế khi xảy ra mâu thuẫn, lựa chọn đối thoại và ứng xử văn minh thay vì sử dụng bạo lực.

Trong khi đó, phiên tòa giả định tại trường THCS Ứng Thiên (xã Ứng Thiên) đưa ra xét xử sơ thẩm vụ án hình sự về tội “Cố ý gây thương tích” do mâu thuẫn bộc phát từ chuyện tình cảm học đường. Thông qua quá trình xét xử, Hội đồng xét xử cùng các luật sư đã phân tích thấu đáo các quy định pháp luật, giúp các em học sinh nhận diện hành vi vi phạm và hiểu rõ hơn về hậu quả, trách nhiệm pháp lý đối với những hành vi trái pháp luật.

Hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam năm 2026, nhiều địa phương cũng đã phối hợp với Liên đoàn Luật sư, các đơn vị truyền đạt, phổ biến một số nội dung của Luật Thủ đô năm 2026, Luật Đất đai năm 2024 và một số nội dung trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi); thông tin về các quy định pháp luật và chính sách dành cho người cao tuổi hiện nay; tuyên truyền, tập huấn Nghị quyết số 20/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hà Nội về áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước...

Từ phổ biến pháp luật đến xây dựng văn hóa tự giác tuân thủ

Cùng với các địa phương, các cơ quan, đơn vị cũng chủ động đổi mới cách thức truyền thông về Ngày pháp luật Việt Nam, lựa chọn hình thức thi trực tuyến, gắn với các lĩnh vực cụ thể tạo điều kiện để người dân tìm hiểu pháp luật thuận tiện, linh hoạt hơn.

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 5833/KH-SGDĐT ngày 16-10-2026 về hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam trong ngành Giáo dục; xác định nhiều hoạt động phù hợp với từng cấp học. Các cơ sở giáo dục được khuyến khích tổ chức cuộc thi tìm hiểu pháp luật, diễn đàn, tọa đàm, giao lưu, giáo dục pháp luật ngoại khóa và phiên tòa giả định, tập trung vào những vấn đề thiết thực như phòng, chống bạo lực học đường, bảo vệ trẻ em, bảo đảm an toàn trên không gian mạng.

Công an thành phố tổ chức Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu kiến thức, pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trên ứng dụng Công dân Thủ đô số (iHanoi). Nội dung tập trung phổ biến Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc đưa cuộc thi lên nền tảng số giúp người dân chủ động tìm hiểu, tiếp cận kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ ngay trong sinh hoạt hằng ngày. Bên cạnh đó, Bảo hiểm xã hội Hà Nội triển khai cuộc thi tìm hiểu về bảo hiểm xã hội trên kênh riêng, góp phần đưa thông tin, chính sách đến gần hơn với người dân...

Không chỉ tập trung vào các hoạt động hưởng ứng trong thời gian cao điểm, Hà Nội hướng tới xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật từ cơ sở, tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động của chính quyền, người dân, doanh nghiệp.

Hà Nội đang triển khai Đề án về Văn hóa tuân thủ pháp luật, thí điểm tại hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh. Đề án xác định 5 trụ cột gồm: Chính quyền tuân thủ; người dân hiểu luật và làm đúng luật; cộng đồng tự quản theo pháp luật; doanh nghiệp, hộ kinh doanh liêm chính và tuân thủ; không gian số pháp lý an toàn. Mục tiêu là từng bước kéo giảm vi phạm pháp luật, góp phần giải quyết những điểm nghẽn của thành phố, xây dựng xã, phường văn minh, hình thành cộng đồng tự giác chấp hành pháp luật.

Các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam tại Hà Nội đang tạo nên một không khí sôi nổi trong phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật. Việc pháp luật ngày càng được truyền tải gần gũi, dễ hiểu, dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm đối tượng sẽ là nền tảng quan trọng để Hà Nội xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, góp phần kiến tạo xã hội kỷ cương, văn minh, phát triển bền vững.