Hà Nội trao tác phẩm tranh gỗ “Vinh quy bái Tổ” tặng Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Tham dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Bùi Thị Minh Hoài; Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong; Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Mạnh Quyền.

Bức tranh “Vinh quy bái Tổ” được đặt tại nhà Tiền Đường, khu Thái Học. Đây là tác phẩm độc bản, đạt hai kỷ lục Việt Nam, đó là: Tác phẩm tranh điêu khắc thủ công “Vinh quy bái Tổ” trên gỗ liền khối lớn nhất Việt Nam; Tranh gỗ “Vinh quy bái Tổ” có số lượng nhân vật nhiều nhất Việt Nam. Tác phẩm đánh dấu nỗ lực sáng tạo và khát vọng tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc.

Tác phẩm được chế tác từ gỗ cẩm quý hiếm, dài 8m33, rộng 1m70, dày 16cm. Bức tranh tái hiện sinh động hành trình khoa bảng - từ thuở nhỏ học với thầy đồ, đến lều chõng đi thi Hương, rồi trẩy kinh thi Hội, thi Đình, đề tên bảng vàng và được vua ban ân tứ trở về làng trong lễ Vinh quy.

Bố cục tranh tuân thủ nguyên tắc mỹ thuật “khí vận sinh động”, đoàn rước như hình ảnh rồng uốn lượn - biểu tượng gắn liền với tên gọi Thăng Long - Hà Nội. Cảnh sắc và nhân vật được khắc họa công phu, với sự xuất hiện đủ các thành phần xã hội xưa: Sĩ, nông, công, thương, ngư, tiều, canh, mục.

Đặc biệt, hình ảnh Ngọ Môn, Điện Thái Hòa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Khuê Văn Các, cổng làng, cây đa, giếng nước, sân đình… hòa quyện trong không khí lễ hội rộn ràng, tạo nên một trường đoạn sử thi bằng gỗ sống động.

Không chỉ là niềm vinh dự của cá nhân đỗ đạt, lễ Vinh quy bái Tổ còn là biểu tượng của đạo lý Việt Nam: Tôn sư trọng đạo, hiếu lễ, đoàn kết làng xã, khát vọng phụng sự đất nước, tôn vinh sự học, khuyến khích hiền tài đem sức mình cống hiến cho quốc gia. Trong dân gian, hình ảnh “Vinh quy bái Tổ” cũng được coi là biểu tượng thể hiện tôn quý sự học và trân trọng người học.

Tại lễ đón nhận, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa, Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, việc đặt tác phẩm tranh gỗ “Vinh quy bái Tổ” tại Nhà Thái Học mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Đây là không gian giáo dục - văn hóa quan trọng bậc nhất của Thăng Long - Hà Nội, nơi tôn vinh hiền tài, đề cao sự học và lưu giữ truyền thống của đạo học Việt Nam.

Tác phẩm đã trở thành điểm nhấn trong không gian Tiền Đường Nhà Thái Học, giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu rõ hơn đạo lý hiếu học, tôn sư trọng đạo và khát vọng phụng sự đất nước. Sự hiện diện của bức tranh tại Nhà Thái Học vì vậy là lời nhắc nhở thiết tha về giá trị của trí tuệ Việt Nam, đồng thời khẳng định sứ mệnh của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong việc gìn giữ, phát huy di sản văn hóa, khuyến khích học tập, khơi dậy tinh thần hiếu học, hun đúc nhân tài cho quốc gia.

Chia sẻ về quá trình sáng tạo, nghệ nhân Bùi Trọng Lăng cho biết: “Tác phẩm là tiếng nói thiết tha cho khát vọng cả cuộc đời làm nghề của chúng tôi. Thông qua tranh gỗ, chúng tôi mong muốn truyền tải, tôn vinh văn hóa nước nhà, ghi dấu những giá trị tinh hoa bất diệt trong dòng chảy lịch sử dân tộc”.