Hành động sớm, chủ động trước thiên tai

Cán bộ cơ sở, bao gồm cả Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch các xã, phải “xắn tay” cùng người dân, với sự hỗ trợ của lực lượng quân đội, công an, ngày đêm đắp đất, be bờ, ra sức gia cố, bảo đảm an toàn cho tuyến đê hữu Cầu. Với những cư dân sinh sống ven sông Cầu, đêm 9/10 có lẽ là thời điểm mà họ khó có thể nào quên. Hàng vạn người dân có một “đêm trắng”, lo lắng đến “mất ăn mất ngủ”, nín thở từng giờ, từng phút trôi qua vì lũ sông Cầu vượt báo động 3 (mức độ cảnh báo lũ cao nhất), nhưng vẫn tiếp tục lên. Nước lũ tràn đê, uy hiếp an toàn đê hữu Cầu.

Đứng trước tình thế vô cùng nguy cấp, chính quyền các địa phương đã phải huy động toàn lực, khẩn trương sơ tán hàng chục nghìn người dân tại các thôn, xóm ven đê hữu Cầu, với phương châm bảo đảm an toàn tính mạng trên hết cho người dân. Cho đến nay, đã hơn 1 tuần trôi qua kể từ khi lũ sông Cầu vượt báo động lũ, nhiều thôn xóm tại hai xã Trung Giã và Đa Phúc vẫn còn lênh láng nước. Cuộc sống của người dân dù đang dần ổn định trở lại, nhưng chắc chắn sẽ cần thêm nhiều ngày nữa để có thể khắc phục được những hậu quả nặng nề, đặc biệt là về kinh tế, hạ tầng do ngập lụt gây ra.

Trong bối cảnh thiên tai diễn biến ngày một phức tạp, khó lường và nguy hiểm, việc hành động sớm, chủ động trước thiên tai là bài toán đặt ra cấp thiết. Và thực tế, TP Hà Nội cũng đã nhìn nhận ra những ẩn họa từ nguy cơ mất an toàn đê điều. Chính vì vậy, đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tiến hành tổng rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ hệ thống đê điều.

Một đại dự án nâng cấp tổng thể hệ thống đê điều trên địa bàn Hà Nội, hướng đến đa mục tiêu, đang được xây dựng; bảo đảm vừa phòng, chống thiên tai hiệu quả, vừa đáp ứng nhu cầu dân sinh, kiến tạo phát triển cho chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn mới. Đại dự án đang được UBND TP Hà Nội nghiên cứu, đánh giá và xem xét để đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn trong giai đoạn 2026- 2030, được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực chống chịu và bảo vệ an toàn cho các xã, phường ven sông Cầu nói riêng, cũng như trên các tuyến sông có đê khác của TP Hà Nội.

Việc nâng cấp hệ thống đê điều sẽ cần nguồn lực rất lớn và nhiều năm triển khai để có thể hoàn thiện toàn bộ các tuyến đê ven sông. Trong bối cảnh đó, việc chủ động di dời những khu vực dân cư thường xuyên bị ngập lụt do ảnh hưởng của mưa lũ được xem là giải pháp trước mắt cần tính tới. Theo đó, chính quyền các địa phương ven sông cần sớm rà soát, điều chỉnh, bố trí quy hoạch phù hợp, theo hướng ưu tiên, để tổ chức tái định cư cho các hộ dân sinh sống ngoài bãi sông, bên ngoài đê và vùng trũng thấp ven sông.

Điều đáng mừng là tại cuộc làm việc mới đây với hai xã Đa Phúc, Trung Giã, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã cho thấy sự ủng hộ và quyết tâm chính trị rất cao, thông qua việc sẵn sàng xem xét những cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội để các địa phương thực hiện song hành hai nhiệm vụ: nâng cao năng lực chống chịu thiên tai của hệ thống đê điều và di dân vùng ảnh hưởng ngập lụt. Sau mỗi đợt mưa lũ qua đi, biết bao thương vong, thiệt hại để lại. Các cấp chính quyền, từ T.Ư, TP Hà Nội đến cơ sở lại trải qua nhiều tháng ngày gượng dậy.

Những tổn thất do thiên tai gây ra kéo lùi sự phát triển của các địa phương, nhất là trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp mới đi vào vận hành, còn nhiều vấn đề cần tập trung ưu tiên giải quyết. Cũng chính bởi vậy, đã đến lúc chính quyền và Nhân dân các địa phương ven sông cần nhận thức rõ về những mối hiểm họa thiên tai, nêu cao tinh thần trách nhiệm, chung sức đồng lòng, cùng một ý chí quyết tâm với TP Hà Nội để cụ thể hóa những giải pháp căn cơ, lâu bền và hành động sớm nhằm chủ động ứng phó, giảm nhẹ rủi ro, xây dựng Thủ đô an toàn trước thiên tai.