Hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo

Dự thảo lần này tập trung cập nhật các vấn đề mới nảy sinh trong thời đại số, đặc biệt là các quy định liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), khai thác thương mại tài sản trí tuệ và tăng cường bảo vệ quyền trên môi trường số.

Thúc đẩy khai thác thương mại tài sản trí tuệ

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết dự thảo Luật lần này điều chỉnh năm nhóm chính sách, trong đó nổi bật là việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ tạo ra và khai thác thương mại các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ.

Dự thảo bổ sung quy định cho phép sử dụng quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản đảm bảo để vay vốn; khuyến khích việc xác định giá trị quyền sở hữu trí tuệ và lập danh mục quản trị riêng khi quyền đó chưa đủ điều kiện ghi nhận trong sổ kế toán. Đồng thời, Chính phủ sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giá trị quyền sở hữu trí tuệ đã giao dịch hợp pháp và ban hành hướng dẫn chung về phương pháp định giá.

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, đây là bước tiến quan trọng nhằm “biến quyền sở hữu trí tuệ thành tài sản có giá trị thương mại”, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển thị trường khoa học – công nghệ.

Trước sự phát triển nhanh của không gian mạng và công nghệ số, dự thảo Luật bổ sung nhiều quy định mới nhằm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó có việc quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian, áp dụng biện pháp tạm thời để ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền trên môi trường số.

Cùng với đó là các giải pháp tăng cường nguồn lực cho cơ quan thực thi quyền; xây dựng cơ sở dữ liệu trực tuyến liên thông; đẩy mạnh đào tạo nhân lực và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ.

Bổ sung quy định về trí tuệ nhân tạo

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ để đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế số.

Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định liên quan đến trí tuệ nhân tạo – lĩnh vực đang đặt ra nhiều thách thức mới về xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Việc bổ sung các quy định này sẽ giúp bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể sáng tạo, đồng thời phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được kỳ vọng sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động sáng tạo, khuyến khích đổi mới, và bảo vệ hiệu quả hơn quyền sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên công nghệ số.