Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật Hà Nội lần 2: Sân chơi trí tuệ, bệ phóng cho đổi mới sáng tạo

Nhân dịp này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Hà Nội Lê Xuân Rao - Phó Trưởng ban Thường trực Ban tổ chức Hội thi để làm rõ hơn những điểm nổi bật, tiêu chí đánh giá cũng như định hướng nhân rộng các giải pháp sáng tạo từ hội thi.

Thưa ông, Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật Hà Nội lần thứ 2 đang ở chặng nước rút. Vậy, xin ông có thể chia sẻ những điểm mới và nổi bật của Hội thi năm nay so với lần đầu tiên?

- Hội thi lần thứ 2 được tổ chức với quy mô rộng hơn, chất lượng cao hơn, có sự tham gia đa dạng từ các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội nghề nghiệp và đông đảo tầng lớp nhân dân. Nếu như lần đầu tiên hội thi tập trung chủ yếu vào việc khởi động, tạo phong trào, thì lần này đã thực sự trở thành một “sân chơi trí tuệ” uy tín, có sức lan tỏa sâu rộng.

Điểm nổi bật là Ban Tổ chức đã mở rộng các lĩnh vực dự thi gắn với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong sản xuất – đời sống, cũng như ứng dụng các thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0. Bên cạnh đó, công tác truyền thông, phổ biến được triển khai bài bản, kết hợp cả hình thức trực tiếp và trực tuyến, thu hút sự quan tâm của cộng đồng khoa học, giới trẻ, cũng như đội ngũ trí thức kiều bào. Đây là yếu tố góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, quy mô và uy tín của hội thi so với lần đầu tiên.

Ông có thể sẻ thêm về những tiêu chí quan trọng nào được đặt ra để đánh giá các công trình, giải pháp sáng tạo trong hội thi năm nay?

- Ban Tổ chức chú trọng 4 nhóm tiêu chí cơ bản: tính mới, tính sáng tạo, khả năng ứng dụng thực tiễn, hiệu quả kinh tế – xã hội và môi trường. Ngoài ra, hội thi năm nay còn đặc biệt khuyến khích những công trình có hàm lượng công nghệ cao, gắn với các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược; giải quyết những vấn đề cấp thiết của Hà Nội như: giao thông thông minh, xử lý môi trường, y tế chất lượng cao, giáo dục tiên tiến, đô thị thông minh, chuyển đổi số; đóng góp cho sự phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp chiến lược và sản phẩm chủ lực của Thủ đô.

Qua đó, các giải pháp không chỉ được đánh giá trên khía cạnh kỹ thuật mà còn hướng đến giá trị lâu dài, bền vững và phù hợp với mục tiêu phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới.

Đến thời điểm này, Hội thi đã thu hút sự tham gia từ những đối tượng nào, và Ban Tổ chức đánh giá như thế nào về số lượng, cũng như chất lượng các đề tài dự thi năm nay?

- Hội thi đã nhận được sự hưởng ứng từ đông đảo các nhà khoa học, giảng viên, kỹ sư, công nhân, học sinh – sinh viên, cũng như nhiều doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức trong và ngoài Thủ đô. Đây là minh chứng cho sự lan tỏa của phong trào sáng tạo đến mọi tầng lớp xã hội.

Về số lượng, tuy có giảm hơn so với kỳ đầu do những yếu tố khách quan (bối cảnh kinh tế, dịch bệnh kéo dài ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu – sản xuất), nhưng con số vẫn ở mức cao so với mặt bằng chung của cả nước. Đặc biệt, chất lượng các đề tài có sự tiến bộ rõ rệt, thể hiện ở tính khả thi, khả năng thương mại hóa, tính liên ngành, cũng như tác động tích cực đối với cộng đồng. Nhiều đề tài không chỉ dừng lại ở sáng kiến kỹ thuật nhỏ mà đã hình thành mô hình sản phẩm, giải pháp có thể đưa ngay vào sản xuất – kinh doanh.

Ban Tổ chức có kế hoạch gì để hỗ trợ, ứng dụng và nhân rộng các giải pháp sáng tạo đạt giải sau hội thi, thưa ông?

- Ban Tổ chức xác định rõ: kết quả hội thi không chỉ dừng lại ở việc vinh danh, mà quan trọng hơn là tạo cơ chế kết nối và đưa ý tưởng sáng tạo vào thực tiễn. Cụ thể, Ban Tổ chức sẽ phối hợp với các sở, ngành, doanh nghiệp để hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm, đăng ký sở hữu trí tuệ, bảo hộ quyền tác giả; kết nối các nhóm tác giả với quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, các vườn ươm công nghệ, chương trình chuyển giao khoa học công nghệ của thành phố; đưa những công trình tiêu biểu tham gia các hội thi, giải thưởng sáng tạo cấp quốc gia và quốc tế. Cùng với đó, sẽ giới thiệu, chào hàng các sản phẩm đạt giải tại các triển lãm, hội chợ công nghệ, giúp nhân rộng và thương mại hóa hiệu quả. Đây chính là hướng đi nhằm biến ý tưởng sáng tạo thành giá trị, đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô.

Theo ông, Hội thi đóng vai trò như thế nào trong việc thúc đẩy phong trào nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ tại Hà Nội?

- Hội thi không chỉ là một sân chơi trí tuệ mà còn là “bệ phóng” để các ý tưởng sáng tạo được ươm mầm, phát triển và lan tỏa. Đây là một trong những hoạt động thiết thực nhằm xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo trong cộng đồng, khuyến khích mọi tầng lớp nhân dân tham gia nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật.

Thông qua hội thi, các sáng kiến từ cơ sở được phát hiện, nâng tầm và kết nối với doanh nghiệp, thị trường. Điều này góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp khoa học, công nghệ.

Đặc biệt, hội thi còn có ý nghĩa quan trọng trong việc hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước, gắn với việc triển khai hiệu quả các Nghị quyết số 15, 57, 59, 66, 68 của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô (sửa đổi). Qua đó, hội thi đã khẳng định vai trò là một động lực quan trọng cho sự phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Thủ đô trong thời kỳ hội nhập và phát triển..